# Türk ticaret kan.değ.yap.dair kan.tas. (ss. 674 )

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasan Angı (AK Parti, Konya)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim
- **Tarih:** 8 Aralık 2004
- **Gündem:** TÜRK TİCARET KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TAS. (SS. 674 )
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasan-angi-22-2004-12-08-turk-ticaret-kan-deg-yap-dair-kan-tas-ss-674

> Hasan Angı (AK Parti), 8 Aralık 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK TİCARET KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TAS. (SS. 674 )); konuşma 769 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

AK PARTİ GRUBU ADINA HASAN ANĞI (Konya) - Kısa tutacağım efendim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 674 sıra sayılı Türk Ticaret Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı hakkında AK Parti Grubu adına söz almış bulunuyorum; Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemizin yıllardır yaşadığı yüksek enflasyon ve Türk Lirasının değerinin sürekli düşmesi, bol sıfırlı banknotların tedavüle sunulmasını zorunlu kılmıştı. Türk Lirasından kaçış piyasalarda hızlanmış, neredeyse her türlü işlem yabancı ülke paralarıyla yapılır hale gelmişti. Zaman zaman, Türk Lirasıyla alışveriş yapılmasına dair kampanyalar bile düzenlenmişti.

Tüketici fiyat endeksi ile emisyon hacmi arasındaki ilişki üst değerdeki yeni kupür ihtiyaçlarını açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Yüksek enflasyonist süreç, doğal olarak, yeni sıfırları ve yeni kupürleri de beraberinde getirmiştir. Bir otuz yılı böylece geride bırakmış olduk. İki yıldır, AK Parti Hükümetinin, her alanda olduğu gibi, ekonomide de sağladığı güven ve istikrar ortamı göstergeleri olumluya çevirmiştir.

Ekonomik alanda atılan önemli adımlar sonuç vermiş, enflasyon tek haneli rakamlara doğru gerilemekte, faizlerdeki düşüş devam etmekte, kapasite kullanım oranındaki seviye ve ihracatta kırılan rekorlar olarak da kendini göstermektedir.

Paramızın değişim ve kıymet saklama aracı olma fonksiyonlarının yeniden işlerlik kazanması ve banknot kullanımının orta değerdeki kupürlere yoğunlaşmasını sağlamak maksadıyla da bir düzenleme yapılmıştır.

Türk Lirasının taşıdığı kupür değeri itibariyle günümüzde dünyada rastlanmayan büyüklüğe ulaşması sonucu, gerek ekonomik gerekse de ifade ve yazım açısından çeşitli zorluklar çıkarmaktaydı. Türkiye, bugün, en büyük kupürle para tedavül eden ülke durumundadır. Bu nedenlerden dolayı, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun 28 Ocak 2004 tarihinde Meclisimizce kabul edilmiş, 31 Ocak 2004 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

5083 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, kanunlarda ve diğer mevzuatta Türk Lirasına veya liraya yapılan atıflar, 2 nci maddede belirtilen değişim oranında (1 000 000 TL= 1 YTL olmak üzere) Yeni Türk Lirasına yapılmış sayılmaktadır. Bu hüküm gereğince anonim ve limitet şirketlerin asgarî esas sermayeleri ile paylarının asgarî değerleri de sıfır atılma işlemine tabi olacaktır.

Türk Ticaret Kanununun 399 uncu maddesinde "anonim şirket hisse senetlerinin itibarî kıymeti en az beş yüz liradır. Bu kıymet ancak yüzer lira olarak yükseltilebilir" denilmektedir.

Buna göre, 500 Türk Lira itibarî değerli bir hisse senedinden 6 sıfır atıldığı takdirde, bu hisse senedinin Yeni Türk Lirası cinsinden asgarî itibarî değeri 0,05 Yeni Kuruş, yani, 1 Yeni Kuruşun yirmide 1'ine tekabül etmektedir. Bu durumda, anonim şirket hisse senetlerinin itibarî değeri, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren en düşük para birimi olan 1 Yeni Kuruşun altında kalacaktır.

Paradan 6 sıfır atılma işlemi sonucunda, anonim ve limitet şirketlerin asgarî sermayeleri ile limitet şirketlerin asgarî sermaye paylarında herhangi bir sorun bulunmamaktadır; ancak, anonim şirket hisse senetlerinden 6 sıfır atıldığında, hisse senetlerinin itibarî değerinin Yeni Türk Lirasına dönüştürülmesi sonucunda, hisse senedi sahiplerinin şirketteki ortaklık haklarının kullanılmasında birtakım sıkıntılar yaşanacaktır.

Bu itibarla, ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi ve anonim şirket hisse senetlerinin değerlerinin yeni para birimine uygun hale getirilmesi amacıyla, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca, Türk Ticaret Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı hazırlanmış ve komisyonumuzdan geçmiştir.

Söz konusu tasarıyla, hisse senetlerinin itibarî kıymetinin en az 1 Yeni Kuruş olması ve bu kıymetin ancak en az 1'er Yeni Kuruş olarak yükseltilebileceği, hisse senetlerinin itibarî değerinin Bakanlar Kurulunca 100 katına kadar artırılabileceği, Türk Ticaret Kanununun 524 üncü maddesinde yer alan "500 Türk Lirası ibaresinin 25 Yeni Türk Lirası" olarak değiştirileceği, hisse senetlerinin itibarî kıymeti 1 Yeni Kuruş ve katları şeklinde olmayan anonim şirketlerin 31.12.2009 tarihine kadar 399 uncu maddeye intibak edeceği, intibak süresince anonim şirket hissedarlarının itibarî değeri ne olursa olsun sahip olduğu paylardan doğan haklarına sahip olacağı, şirket yönetim kurullarının, payların 399 uncu maddeye intibak ettirilmesini sağlayacak yöntemleri uygulamakla yükümlü olacakları, intibak süresinin sonunda 1 Yeni Kuruşa tamamlanmamış paylar için kesir makbuzu düzenleneceği, intibak amaçlı olarak yapılacak sermaye artırımı ve esas sözleşme değişikliklerinde şirket esas sözleşmesinde aksine hüküm bulunsa dahi Türk Ticaret Kanununun 372 nci maddesinde yer alan nisapların uygulanacağı ve imtiyazlı paylar genel kurulu yapılması şartlarının aranmayacağı, intibak amaçlı olarak hisse senetlerinin birleştirilmesi ile Türk Ticaret Kanununun 400 üncü maddesi çerçevesinde yapılacak işlemlerde her pay sahibinin muvafakatının aranmayacağı, 5083 sayılı Kanun gereğince münhasıran intibak amaçlı yapılacak ana sözleşme değişikliklerinin tescilinin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olacağı hususları öngörülmektedir. Böylece, Yeni Türk Lirası cinsinden itibarî değeri yeni 1 kuruşun 10 000 Türk Lirasının altında bulunan hisse senedi sahiplerinin kâr payı ve ortaklık haklarının kullanılmasında ortaya çıkabilecek tereddütler giderilmiş olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu çalışmalarda iktidar ve muhalefet, tüm Meclis birlikte bu çalışmaları yürütüp, milletimizin desteğiyle istikrarı yürütmekte. Biraz önceki Cumhuriyet Halk Partisi sözcüsü değerli arkadaşımızın ifade ettiği bu istikrar ortamının devamı, bizlerin yapacağı bu çalışmalara bağlı. Bu çalışmada emeği geçen bütün arkadaşlarımıza teşekkür ediyor, 1 Ocakta tedavüle girecek Yeni Türk Lirasının ve bu tasarının ülkemiz ve milletimiz için hayırlı olmasını diliyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Angı (AK Parti, Konya). “Türk ticaret kan.değ.yap.dair kan.tas. (ss. 674 )”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 8 Aralık 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasan-angi-22-2004-12-08-turk-ticaret-kan-deg-yap-dair-kan-tas-ss-674 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
