# Avrupa konseyiyle ilgili çalışmalar hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasan Murat Mercan (AK Parti, Eskişehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim
- **Tarih:** 14 Ekim 2003
- **Gündem:** AVRUPA KONSEYİYLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasan-murat-mercan-22-2003-10-14-avrupa-konseyiyle-ilgili-calismalar-hk

> Hasan Murat Mercan (AK Parti), 14 Ekim 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: AVRUPA KONSEYİYLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR HK.); konuşma 502 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HASAN MURAT MERCAN (Eskişehir)- Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Türkiye, İkinci Dünya Savaşının ardından Avrupa'da ortaya çıkan entegrasyon çabalarına destek vererek, Avrupa'daki bugünkü ana yapıyı belirleyen kurumların birçoğunun kurulmasında aktif rol oynadı. Avrupa Konseyine ise, Türkiye, kuruluşundan üç ay sonra, Yunanistan ve İzlanda'yla birlikte, 9 Ağustos 1949'da katılarak, bu örgütün kurucu üyeleri arasında anılmaya hak kazandı.

Türkiye'nin Konsey üyeliği, ülkemiz için büyük bir öneme sahiptir; çünkü, Türkiye'nin üye olduğu Avrupa Konseyi, Avrupa'ya siyasî ve kurumsal entegrasyon yoluyla Türkiye'nin Avrupa ülkesi olduğunu teyit eden bir uluslararası örgüttür ve bu üyelik, Türkiye'nin, Avrupa'nın bir parçası olduğunun Avrupalılar tarafından onaylanmasının kanıtıdır.

Konseyin ana amacı, Avrupa'nın mirası olan ilke ve idealleri korumak ve geliştirmek ve üye ülkeler arasında daha sıkı bir birliği gerçekleştirmektir. Söz konusu ortak ilke ve idealler, insan hakları, siyasal özgürlükler, demokrasi ve hukukun üstünlüğü ilkeleridir.

Avrupa Konseyi, hükümetler, millî parlamentolar, yerel ve bölgesel makamların ayrı ayrı temsil edildikleri bir örgüttür. Parlamenterler Meclisi, üye ülke millî parlamentolarınca belirlenen heyetlerden oluşan bir forumdur. Genel Kurulu yılda dört kez toplanır ve bu oturumlarda, çeşitli komisyonlar tarafından hazırlanan raporlar tartışılır, bunlara ilişkin kararlar verilir, tavsiye kararı, görüş ve yönergeler benimsenir. Bizim Meclisimizde de, 8'i AK Partili, 4'ü Cumhuriyet Halk Partili olmak üzere 12 milletvekili, Avrupa Konseyinde Türkiye'yi temsil etmektedir. Heyetimizde görev yapan milletvekili arkadaşlarımızın hepsi, çok büyük bir çaba harcamaktadırlar ve her türlü lobi faaliyetini Konseyde göstermektedirler. Bu nedenle, tüm arkadaşlarımıza, burada, Meclisin huzurunda teşekkür etmeyi bir görev addediyorum.

Avrupa Konseyinin en önemli birimlerinden birisi İnsan Hakları Mahkemesidir. Bu mahkeme, üye ülkelerin, bu örgütün temel belgesini oluşturan İnsan Hakları Sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerine karar vermektedir. Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin, bu üyeliklerinden kaynaklanan yükümlülük ve sorumluluklarının denetlendiği diğer bir organ da, Avrupa Konseyi Denetim Komisyonudur. Ülkemiz, ne yazık ki, 1995'te özellikle örgüte yeni katılan ülkeleri denetlemek üzere kurulan bu komisyon tarafından izlenmeye başlandı 1996 yılından bu tarafa. Denetim Komisyonu, o günden bu yana, ülkemizin yanı sıra, Rusya, Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan, Ukrayna, Moldova, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve Sırbistan ve Karadağ'ı izlemeye almıştır. Bu ülkeleri, özellikle, aynı sınıfta görüldüğümüzü vurgulamak için sayıyorum. Bizim en önemli amacımız, en öncelikli hedefimiz, Avrupa Konseyinin denetim sürecinden çıkmaktır.

Avrupa Konseyi üyeliğiyle üstlendiği yükümlülüklerle ulusal uygulama arasında farklar bulunan ülkeler, denetim sürecine tabidirler. Dolayısıyla, elli yılı aşkın bir süredir Avrupa Konseyinin üyesi olan Türkiye'nin bu süreçten bir an önce çıkması, her şeyden önce, bir itibar konusudur.

Son dönemde, Türkiye'yi izleyerek rapor hazırlamakla görevli olan eşraportörler, ülkemizi 2003 yılının şubat ve mayıs aylarında ziyaret ettiler. Bu ziyaretlerinin ardından bir önrapor hazırladılar. Bu raporu gerek hükümetimize gerek iktidar partisine gerekse anamuhalefet partisine sundular. Bu rapora cevabî yazılarımız, 12 Aralıkta, ilgili merciler tarafından, yani, muhalefet partisi, iktidar partisi ve hükümet tarafından konseye iletilecektir. Önümüzdeki dönemde bizim en önemli amacımız, denetim komisyonundan çıkmak olmalıdır.

Türkiye'nin insan hakları ve demokrasinin yerleştirilmesi konusundaki kararlılığını göstermesi açısından şimdiye kadar yapılan birçok çaba var, birçok yasal düzenleme var. Bu yasal düzenlemeler, Avrupa'da çok büyük bir takdirle karşılanıyor. Önemli olan, önümüzdeki dönemde, bu tür uygulamaların, yasal düzenlemelere ilişkin uygulamaların gerçekleştirilmesi ve eksik kalan bazı yasal düzenlemelerin de yapılmasıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Murat Mercan (AK Parti, Eskişehir). “Avrupa konseyiyle ilgili çalışmalar hk”. TBMM Genel Kurulu, 6. Birleşim tutanağı, 14 Ekim 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasan-murat-mercan-22-2003-10-14-avrupa-konseyiyle-ilgili-calismalar-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.