# Türkiye cumhuriyeti ile iran islam cumhuriyeti hükümeti arasında uyuşturucu kaçakçılığı organize suçlar ve terörizmle mücadelede işbirliği anlaşamasının onaylanması hakkında (s.s.612)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasan Özdemir (MHP, Gaziantep)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim
- **Tarih:** 22 Şubat 2011
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA UYUŞTURUCU KAÇAKÇILIĞI ORGANİZE SUÇLAR VE TERÖRİZMLE MÜCADELEDE İŞBİRLİĞİ ANLAŞAMASININ ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.612)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ozdemir-23-2011-02-22-turkiye-cumhuriyeti-ile-iran-islam-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-uyust

> Hasan Özdemir (MHP), 22 Şubat 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE İRAN İSLAM CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA UYUŞTURUCU KAÇAKÇILIĞI ORGANİZE SUÇLAR VE TERÖRİZMLE MÜCADELEDE İŞBİRLİĞİ ANLAŞAMASININ ONAYLANMASI HAKKINDA (S.S.612)); konuşma 1.264 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA HASAN ÖZDEMİR (Gaziantep) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 612 sıra sayılı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uyuşturucu Kaçakçılığı, Organize Suçlar ve Terörizmle Mücadelede İşbirliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, 21’inci yüzyılda terörle, uyuşturucu kaçakçılığıyla ve organize suçlarla mücadele artık ülke sınırlarını aşan bir yapı arz etmektedir. Terör ve organize suç örgütleri ülke sınırları ötesinde organizasyonlarla faaliyetlerini sürdürürken ülkelerin bu suçlarla mücadelesi için tek başına başarı sağlamaları artık mümkün görülmemektedir. Bu gerçeklikten yola çıkarak uluslararası alanda söz konusu suçlarla mücadele için pek çok ikili ve çok taraflı anlaşmalar imzalanmıştır. Ülkemiz de, bulunduğu coğrafi konum sebebiyle bu tür anlaşmaları zorunlu olarak imzalaması gereken ülkelerden birisi hâline gelmiştir. Ülkemiz gerek ikili seviyede gerek bölgesel ve uluslararası örgütlerle mücadelede iş birliğinin artırılması için girişimlerde bulunmaktadır.

Değerli milletvekilleri, anlaşmada konu edilen uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede iş birliği hususu bugün uluslararası toplumun en önemli gündem maddelerinden birisi hâline gelmiştir. Dünya üzerinde uyuşturucu maddelerin büyük tüketim alanları belirli bölgelerle sınırlı kalırken, üretim bölgelerinde savaşlara, iç karışıklıklara ve ekonomik farklılıklara bağlı olarak devamlı bir değişiklik göstermektedir. Bu değişiklik üretim bölgeleri ile tüketim bölgeleri arasındaki kaçakçılık güzergâhlarını da beraberinde getirmektedir. Bir taraftan kaçakçılık güzergâhları değiştirilirken, diğer taraftan kaçakçılık yöntemleri de değişmektedir.

Ülkemiz kaçakçılık güzergâhlarının tam üzerinde bulunmaktadır. Ülkemiz bu hâliyle bir geçiş ülkesi konumundadır. Geçiş iki yönlüdür: Birincisi, Afganistan kaynaklı afyon ve türevi uyuşturucu maddelerin doğudan batıya, ikinci olarak Batı ve Doğu Avrupa kaynaklı sentetik uyuşturucu maddelerin ve uyuşturucu üretiminde kullanılan kimyasal maddelerin ise batıdan doğuya kaçakçılığının yapıldığı görülmektedir. Bu anlamda İran’la imzalanan anlaşma bu iki yönlü kaçakçılık güzergâhlarında etkili bir girişim olacaktır.

Ülkemiz emniyet güçleri uyuşturucuyla mücadelede uluslararası alanda büyük takdirler gören çalışmalar yapmaktadır ve uluslararası araştırmalarda ülkemiz, Avrupa’da en yüksek uyuşturucu yakalama oranlarına sahip ülke konumuna gelmiştir. Aynı araştırmalarda ülkemiz, dünya genelinde ele geçirilen uyuşturucu maddelerin yüzde 15’ini yakalayan bir ülkedir. Bu noktada, görüşülmekte olan tasarının ve tasarıya konu olan anlaşmanın, Türkiye'nin uyuşturucu kaçakçılığıyla, organize suçlar ve terörizmle mücadele kararlılığını geliştirecek bir anlaşma olup olmadığıdır.

(x) 612 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Değerli milletvekilleri, söz konusu anlaşmanın içeriğine ilişkin Türkiye’yle İran’ın taraf olduğu anlaşmalar mevcuttur. Bunlardan ilki 1989’da imzalanan Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerle Mücadele Protokolü’dür. Daha sonra çeşitli tarihlerde, uyuşturucu kaçakçılığı, organize suçlar, istihbari bilgi paylaşımı gibi konularda çeşitli mutabakat zabıtları imzalanmıştır. 1998’de ise Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerle Mücadele Anlaşması imzalanmıştır. Görüşmekte olduğumuz tasarıya konu olan anlaşmanın en önemli özelliği, silah ve mühimmat kaçakçılığı, radyoaktif ve nükleer madde kaçakçılığı, sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık, kara para aklama, kültür ve tabiat varlıkları kaçakçılığı ve göçmen kaçakçılığıyla mücadele konularını ilk defa konu etmiş olmasıdır.

Değerli milletvekilleri, tüm bu alanlardaki iş birliği, kolluk kuvvetleri arası bilgi ve tecrübe değişimi, karşılıklı eğitimler verilmesi, suç ve suç şüphesine ilişkin istihbarat paylaşımı hususlarını içermektedir. Bu anlamda kolluk kuvvetleri arasında daha çok alanda iş birliği yapılabilecek ve suçla mücadele kapasitesi artırılacaktır.

Anlaşmanın bütün bu olumlu yanları yanında eksik bir yönü vardır. Uluslararası anlaşmalarda yer alan kontrollü teslimat hususunda İran’la imzalanan bu anlaşmada kontrollü teslimat konusu yer almamaktadır. Kontrollü teslimat, suç faillerinin belirlenmesi, her türlü delilin tespiti ve toplanması, kaçak veya kaçak olmasından şüphe edilen mal ve fonların müsadere amacıyla kaçakçılığa konu olan mal ve fonların yetkili makamların bilgi ve denetimi altında nakillerini ifade etmektedir. Bir başka deyişle, kaçakçılık suçlarının haber alındığı anda ortaya çıkarılması yerine, haber alınan suçun son varacağı yere kadar izlenmesi ve tespit edilecek her türlü delilin toplanarak suç organizasyonunun çökertilmesi amacıyla uygulanan yöntemlerdir.

1988 tarihli Birleşmiş Milletler Uyuşturucu… Mücadele… Tek Sözleşmesi’nde yer verilen kontrollü teslimat uygulaması sayesinde, özellikle uyuşturucu kaçakçılığı yapan suç örgütlerine ağır darbeler vurulmaktadır. Kontrollü teslimat uygulamasını şu örneklerle daha iyi anlaşılır kılmamız mümkündür: Bir tır içerisinde gizlenen uyuşturucu madde kaçakçılığı hakkındaki istihbarat alındıktan sonra bu tırı durdurup yakalama yaptığımızda yalnızca nakleden sıfatındaki tır şoförü deşifre olmaktadır. Ancak kontrollü teslimat uygulamasında, uyuşturucunun sahibi, nakledeni, depolayanı, satın alanı, dağıtımı yapanı, yani örgütün bütün elemanları yakalanmış veya varış ülkesine yakalatılmış olmaktadır.

Değerli milletvekilleri, terörizm günümüzde demokrasiye, insan haklarına, ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerine yöneltilen en ciddi tehditlerden birisidir. Teröristlerin hareketliliğini artıran teknolojik gelişmeler, kamuoyuna ulaşımı hızlandıran kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması, silah alışverişinin kontrolden çıkması gibi faktörler ele alındığında, terörün bitirilmesinde uluslararası iş birliği ve siyasi iktidarların irade açıklamalarının zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Terörizmle ve organize suçlarla mücadelede sınır ötesi iş birliğinin gerekliliği aynı zamanda sınır güvenliğinin yeterince temin edilememesiyle de ilgilidir. Sınır hatlarında kolayca geçişler, bölücü terör örgütlerine rahat bir şekilde finans kaynağı bulmalarına imkân sağlamaktadır. Öte yandan bölgemizde yoğun bir şekilde insan kaçakçılığı faaliyetlerinin yapıldığı görülmektedir ve önlememektedir. Ülkemiz, insan kaçakçılığında da transit geçiş güzergâhları olarak kullanılmaktadır. Görüşmekte olduğumuz anlaşma Türkiye ile İran arasında sınır güvenliğini de bahsettiğim hususlar çerçevesinde tesis edebilecektir.

Değerli milletvekilleri, organize suç örgütleri ve özellikle terör örgütleri esnek kurumsal yapılanmaları nedeniyle durum değişikliklerine hızla ayak uydurabilmektedirler. Terör örgütleri ile organize suç örgütleri arasındaki ilişki her geçen gün artmaktadır. Terörle organize suç örgütleri farkının giderek kaybolduğu görülmektedir. Birinden diğerine geçişler gün geçtikçe hızlanmaktadır. Ülkemizin uyuşturucu ve her türlü kaçakçılıkla mücadelede edindiği en önemli tecrübe, uyuşturucu madde ticaretinin sadece organize suç gruplarından değil, terör örgütlerinin de yasa dışı faaliyetlerini finanse etmek için kullandıkları kaynaklardan en büyük payı oluşturmaktadır. İçerisinde bulunduğumuz terörle mücadele sürecinde, terör örgütünün maddi kaynaklarını kurutmak terörle mücadele kapsamında değerlendirilebilecek ilk çalışma olmalıdır. Yapılan araştırmalarda, PKK terör örgütünün uyuşturucu madde kaçakçılığının imalattan satıcılığa kadar her safhasında yer alarak mevcudiyetini devam ettirmek adına ihtiyaç duyduğu mali desteği sağladığı tespit edilmiştir.

Bu noktada, terörün sosyal boyutuna farklı bir açıdan bakmak gerekmektedir. Bu boyut, bir anlamda terörün insan gücü ihtiyacını karşılamayı da içerdiğidir. Halkanın devam etmesi için de, terör örgütünün kendisine potansiyel olarak gördüğü kitle içerisindeki imajını zedelememe gayreti içerisinde olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla, PKK, uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetini mümkün olduğunca kamuoyundan gizlemektedir. Uyuşturucu kaçakçılığının ülkeler arası gibi sınırları yoktur ve etkisi çok daha geniştir.

Değerli milletvekilleri, PKK terör örgütünün bu faaliyetlerinin ortaya çıkarılması hem ülke kamuoyunda PKK sempatizanlarını azaltacak hem de özellikle Avrupa kamuoyunun devletler düzeyinde olmasa bile toplumlar düzeyinde PKK’ya yönelik bakış açılarında değişiklikler getirecektir. Bu anlamda, terör örgütü üyelerine yapılan uyuşturucu kaçakçılığı operasyonlarındaki veriler kamuoyuyla daha yoğun paylaşılmalıdır.

Değerli milletvekilleri, terörizmle organize suçların sınır aşan nitelikleri uluslararası iş birliğini zorunlu hâle getirmiştir. İran’la imzalanan bu anlaşmanın kapsamına giren faaliyetlerde iş birliğinin olumlu sonuçları olacaktır ancak şu hususları da belirtmekte yarar görmekteyim: Terörizm ve sınır aşan suçlar benzer sosyoekonomik ortamlardan kaynaklanmakta olduğu için, bu tür suçlarla mücadelede güvenlik odaklı politikalar yeterli olmamaktadır. Bu tür suçlarla mücadelede geliştirilecek politikalarda, bölgesel ve yerel unsurlar ve farklılıklar da dikkate alınmalıdır. Terörizm, organize suçlar, uyuşturucu kaçakçılığı, yasa dışı göç ve insan kaçakçılılığı gibi suçlarla mücadelede uluslararası standartlar sağlanmalıdır. Uluslararası iş birliği sadece güvenlik aktörleriyle sınırlı kalmamalı farklı disiplinlerden gelen uygulayıcılar ve bilim adamları ortak platformlar aracılığıyla bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunmalıdırlar. Türkiye’nin coğrafi konumu sebebiyle, göç ve kaçakçılık yolları üzerinde olması sebebiyle sınır güvenliğinin sağlanması büyük önem arz etmektedir. Sınır güvenliğinin etkin şekilde sağlanması için bu alanda eğitim almış profesyonel birimlerin sınırlarda görevlendirilmesi gerekmektedir. Terörle, organize suçlar ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede dünyada farklı örnekler olsa da sonuçta bugün sınır aşan suçlarla ilgili olarak sınır aşan mücadele yöntemleri takip edilmelidir. Bu çerçevede, dünyada da bu tür suçlarla mücadelede başarılı olan stratejiler uluslararası anlaşmalarla ülkemizde ve bölgemizde uygulanabilir düzeye getirilmelidir.

Değerli milletvekilleri, netice itibarıyla bu anlaşmanın diğer birçok ülke ile imzalanan güvenlik iş birliği anlaşmalarından içerik olarak çok önemli bir farkı bulunmamakta olup anlaşma, uluslararası standartta kapsamlı bir anlaşmadır. Anlaşma bu hâliyle, Türkiye’nin uyuşturucu kaçakçığı ile organize suçlar ve terörizmle mücadelesinde katkı sağlayacaktır. Bundan sonrası siyasal iktidarların anlaşma hükümleri çerçevesinde irade açıklaması ve faaliyet göstermesidir.

Konuşmama burada son verirken tasarının ve anlaşmanın hayırlı olmasını diliyor, yüce heyetinizi bir kez daha saygıyla selamlıyorum efendim. (MHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Özdemir (MHP, Gaziantep). “Türkiye cumhuriyeti ile iran islam cumhuriyeti hükümeti arasında uyuşturucu kaçakçılığı organize suçlar ve terörizmle mücadelede işbirliği anlaşamasının onaylanması hakkında (s.s.612)”. TBMM Genel Kurulu, 69. Birleşim tutanağı, 22 Şubat 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasan-ozdemir-23-2011-02-22-turkiye-cumhuriyeti-ile-iran-islam-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-uyust (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
