# Kocaeli milletvekili eyüp ayar ve konya milletvekili hasan angı'nın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.: 277)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasip Kaplan (Şırnak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim
- **Tarih:** 30 Temmuz 2008
- **Gündem:** KOCAELİ MİLLETVEKİLİ EYÜP AYAR VE KONYA MİLLETVEKİLİ HASAN ANGI'NIN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.: 277)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2008-07-30-kocaeli-milletvekili-eyup-ayar-ve-konya-milletvekili-hasan-angi-nin-b-2

> Hasip Kaplan, 30 Temmuz 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KOCAELİ MİLLETVEKİLİ EYÜP AYAR VE KONYA MİLLETVEKİLİ HASAN ANGI'NIN; BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.: 277)); konuşma 807 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DTP GRUBU ADINA HASİP KAPLAN (Şırnak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aslında grup adına söz alırken… Mevcut yasayla ilgili daha önce görüşlerimizi genel olarak açıklamıştık, ancak bugün Anayasa Mahkemesinin açıkladığı tarihî karar üzerinde bir iki söz etme gereğini duyuyorum çünkü Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir, nihaidir, yasama meclislerinde de bunun üzerinde yorum ve tartışma yapılması da bu an itibarıyla mümkündür.

Kritik bir karar ve yüce Meclisimize, 23’üncü Döneme uyarılarla dolu bir karar olduğunu öncelikle ifade etmek istiyorum. AK PARTİ kapatılmamıştır. Bu bizi sevindirmiştir. Türkiye’nin siyasi partiler mezarlığı olmaktan kurtulması ve siyasi partileri icraatları sonucu halkın sandıkta kapatıp yaşatması demokrasisinin artık ülkemizde gelişmesi gerekiyor.

Bu açıdan, 23’üncü Dönem Meclisinin tarihî rolüne bir daha dikkat çekmek istiyorum. Birinci uyarı, çok açık ifade ediyorum, 6-5 kritik bir rakamdır. Ben bazen “6-5 bir karar çıkacak” dediğimde AKP’den bazı arkadaşlar da espriyle “5-6 olmaz mı?” demişlerdi. Ben, hem Strasbourg’da parti kapatma davalarına giren hem Anayasa Mahkemesinde de giren bir hukukçu olarak şunu ifade edeyim: 23’üncü Dönem Meclisine “siz, 12 Eylül askerî darbesinin yaptığı Anayasa’yı artık değiştirin” uyarısı çıkmıştır. “Artık, egemenlik kayıtsız şartsız milletinse siz onun gereğini yapın; demokratik, çağdaş, hukuktan, insan haklarından yana bir anayasayı yapın” uyarısı çıkmıştır ve bunu da Mahkeme Başkanı basın toplantısında bir kez daha hatırlatmakla, 23’üncü Dönemin önündeki en önemli görevin, Türkiye’ye yepyeni, halkın özgür iradesiyle, mutabakatla birlikte yapacağı bir Anayasa’yı bu halka armağan etmektir. Bu tarihî sorumluluk şu an itibarıyla başlamıştır ve deniliyor ki: “Siz Siyasi Partiler Yasası’nı değiştirmezseniz, siz seçim yasalarını değiştirmezseniz…” Ki, 12 Eylül askerî anayasası, darbe anayasasında tam 83 tane madde değişikliği olmuştur. Yama yama olan bu değişiklik, reformlara rağmen, düşünce, örgütlenme özgürlüğü önündeki engellerin kaldırılmasına rağmen, çok açık bir şekilde, Avrupa Birliği müzakere süreci ve Avrupa yargısı, Strasbourg kararları da dikkate alınarak, Anayasa Mahkemesi “Biz bu kararı verirken çok sıkıntı çekiyoruz. Bunun tek sorumlusu siyasilerdir.” demiştir. Bu karardan çok anlamlı olarak çıkan bu sonucun altını çizmek istiyorum.

Siyaset toplumda değişim gücünü, dönüşüm gücünü, ilerlemeyi, bu toplumu ileriye taşıma gücünü gösterebilmelidir. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

Çok açık ifade ediyorum ki 6’ya 5 oyda mahkeme kararı ne olumlu ne olumsuz ama siyaseti kesintiye uğratmaması açısından kritik olan 6’ya 5 oyunun çok ciddi bir diğer uyarısı laik toplum düzeninin, laik cumhuriyetin, demokratik toplum düzeninin temel direği olan ilkelerde yüce Meclisin mutlak bir konsensüs ve mutabakatla, toplumun geleceğini riske etmeden, kamplaştırmadan bir çözüme ulaştırması görevini de önüne koymuştur.

Bu kararın gerekçesini hepiniz okuyacaksınız, hepimiz okuyacağız, birlikte okuyacağız. Elbette ki, yüce Meclise, 23’üncü Dönemde, inanç ve vicdan özgürlüğüyle beraber bir baş örtüsü yasağında sıkışan dar anlayış tartışmalarını aşarak, bu toplumu laik-antilaik kamplaşmasından da kurtarma, bu toplumu demokratikleşme, farklı kimlik, etnisite ve mezhepler kamplaşmasından özgür birey, örgütlü toplum, eşit ve özgür yurttaş aşamasına getirme gibi bir tarihî görev de yüklemiştir. Kısa kararı şüphesiz Anayasa Mahkemesi ekim veya kasım muhtemelen, tecrübelerimize göre, yazacaktır.

Açıklanan kararın basın toplantısında aynen “Ciddi bir ihtar kararı çıkmıştır.” diyen Anayasa Mahkemesi Başkanının “ret” oyu kullandığını da dikkate aldığımızda hukukun, yani toplumda değişim ve dönüşümün diğer önemli faktörü olan hukukun siyasete görevlerini hatırlatır düzeye gelmesi biz siyasetçilerin bu toplumun birlik, barış ve düzeni konusunda da kendi görevlerimizi, ödevlerimizi tam yapamadığımızın da bir göstergesini teşkil ediyor.

Hepiniz soğukkanlılıkla, suhuletle, ne bayram ederek ne zafer kutlayarak ne de hiçbir şey olmamış gibi davranmayarak, yüce Meclisin 21’inci yüzyılda çağdaş ve moda olan hukukun üstünlüğünü, insan haklarına dayalı bir demokrasiyi eğer tesis etmek istiyorsak bu Anayasa’yı, yasaları, Siyasi Partiler Yasası’nı, seçim yasalarını değiştireceğiz.

Önümüzde yerel seçimler var. Yerel seçimler halkımızın tüm siyasi partilere iyi bir ihtar çekmesi için bir fırsattır. Ancak, buradan liderlere bir çağrı daha yapmak istiyorum. Bu karar doğrultusunda, eğer egemenlik kayıtsız şartsız milletinse, liderlere buradan çağrı yapıyorum:

Sayın liderler, bu egemenliği kayıtsız şartsız siz de halka teslim etmek zorundasınız. Siz, lider sultasıyla tayin, atama, aday belirleme yönteminden vazgeçmek zorundasınız artık. Bu toplum ön seçimle mi, örgütlerin katılımıyla mı o ilçenin, o beldenin, o büyük şehir halkının seçeceği adayları seçtiği zaman biz bütün siyasi partiler gururla onları kucaklayacağız hangi düşünceden olursa olsun.

Bu son çağrım da liderleredir: Liderler kendi yetkilerinde tuttukları halkın egemenlik hakkını, temsil hakkını tayinden, terfiden, ödüllendirmeden alıp liyakate, bu halkın gerçek sevgili temsilcilerine temsili teslim etme göreviyle de karşı karşıyadır.

İşte, Anayasa değişikliğini, Siyasi Partiler Yasası’nı, Seçim Yasası’nı, özgürce bu halk, adaylarını belediye seçimlerinde de belirlediği zaman taçlandırmış olacaktır. Bu yönde atılacak her adım Türkiye’de inanıyorum ki barışı da getirecektir, silahları da susturacaktır, karanlıkları da parçalayacaktır, bu ülkenin önü aydınlık olacaktır.

Hepimizin yolu açık olsun, hayırlı olsun hukukumuza, bu noktada da olsa bu güven ve ihtarlara dikkatle yolumuza, görevimize devam edeceğiz. Bekliyoruz, AK PARTİ’nin de inşallah bu karardan sonra tereddüt ve zikzaklara girmeden, yasama meclisinin önüne de doğru dürüst bir planlama, bir yasama formülü de koyacağına inanıyoruz ve inanıyoruz ki, doğru olan şeylerde mutabıkız, birlikte üretebiliyoruz, birlikte bir şeyler yapabiliyoruz, çok şey yapabiliyoruz. Bu birliktelik güçlü olsun, yüce Meclisin iradesi güçlü olsun, Türkiye’nin geleceği aydınlık olsun diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (DTP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hasip Kaplan (Şırnak). “Kocaeli milletvekili eyüp ayar ve konya milletvekili hasan angı'nın; bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.: 277)”. TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim tutanağı, 30 Temmuz 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2008-07-30-kocaeli-milletvekili-eyup-ayar-ve-konya-milletvekili-hasan-angi-nin-b-2 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
