# Çocukların uçucu maddelerin zararlarından korunmasına dair kanun teklifi (s.s.89)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasip Kaplan (Şırnak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim
- **Tarih:** 7 Mayıs 2009
- **Gündem:** ÇOCUKLARIN UÇUCU MADDELERİN ZARARLARINDAN KORUNMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.89)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2009-05-07-cocuklarin-ucucu-maddelerin-zararlarindan-korunmasina-dair-kanun-tekli

> Hasip Kaplan, 7 Mayıs 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÇOCUKLARIN UÇUCU MADDELERİN ZARARLARINDAN KORUNMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.89)); konuşma 960 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DTP GRUBU ADINA HASİP KAPLAN (Şırnak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Çocukların Uçucu Maddelerin Zararlarından Korunmasına Dair Kanun Teklifi hakkında Demokratik Toplum Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Evet, konu çocuklar olunca gerçekten çok büyük düşünmemiz gereken… Çünkü yarınımız çocuklarımız. Onların sağlığı, onların eğitimi, onların her türlü zararlı ortamdan, araçtan, her şeyden arınması yarınımızı sağlıklı kılar. İyi bir eğitim, sağlıklı çocuklar, yarını da güvenli bir ülke demektir. Bu ülkenin Meclisi Ulusal Egemenlik Bayramı’nda eğer çocuklara armağan ediyorsa 23 Nisan Bayramı’nı, bu çocuklarla ilgili ne yaptığımız konusuna da iyi bakmamız gerekiyor.

Bu teklif uçucu maddelerin zararlarından korunmayla ilgili birtakım kontrol ve önlemleri getirdiği için Mecliste grubu bulunan bütün partiler gibi bizim de şüphesiz olumlu bakıp desteklediğimizi ancak bunun yeterli olmadığını tek başına, olamayacağını da ifade etmek istiyoruz. Çünkü, çocuklarla ilgili sorunlar bu yasa kapsamında özellikle uçucu maddelerle ilgili bir alana, dar bir alana isabet ediyor ve sigara, alkol ve uyuşturucu gibi zararlardan çok özellikle kamuoyunda fotoğraflarda, haberlerde “tinerci” olarak daha çok bilinen, tanınan ve işledikleri suçların şiddetiyle kamuoyunda bu tür zararlı alışkanlıkların ağır sonuçlarını yaşamış bir ülkede Taksim Meydanı’nda eğer bir SAT komandosu yüzbaşı bir çocuğun bıçağıyla can veriyorsa, Doğu’da veya Karadeniz’de de normal, yolda giden bir vatandaş böylesi zararlı alışkanlıkların müptelası olmuş bir durumda aynı duruma maruz kalabiliyor.

Ama, bizim göz ardı ettiğimiz bir konu var, bir nokta var. Çocuk suçluluğuyla ilgili, çocukların zararlı alışkanlıklarıyla ilgili elimizde ne tür bir veri var? Bakın, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde çocuk masaları var. Özellikle İstanbul’da, metropol kentlerde bu daha çok ve metropol kentlerdeki o çocuk masasında çalışan görevlileri, ellerindeki raporları dinleyip okuduğunuz zaman sorunun sadece bir kolay tiner bulma, boyacıdan, nalburdan tiner alıp tiner çekme hadisesi olmadığını, sosyolojik, toplumsal birçok yönünün olduğunu göreceksiniz.

Neden bu sokak çocuklarında bu zararlı alışkanlıklar çok, tiner çok? Ama varsıl olan ailelere doğru gidildiği zaman bu zararlı alışkanlıkların yerini değişik haplardan değişik uyuşturucu türlerine kadar ve en son sanat dünyasına kadar uzanan birçok fotoğrafının görüldüğü magazinsel olaylara kadar yayıldığını görürüz.

Şimdi, buradaki ceza hükümlerinin, sadece maddelerin kontrolü, satışı açısından getirilen para -Türk Ceza Kanunu’nun 194’üncü maddesindeki- cezalarının:

1) Caydırıcı olmadığını düşünüyorum bir hukukçu olarak,

2) Denetiminin mümkün olmadığını…

Çünkü, ayakkabıcı, ayakkabı imalatında kullanıyor bunu. Yani çok rahat bulunabilen, ruhsata, kontrole tabi olmayan bir madde durumu söz konusu.

Ama ilginçtir ki batıda da, bir İstanbul’da da, bir Trabzon’da da, bir Ordu’da da, bir Batman’da da, bir başka şehirde de çocuklardaki bu eğilimlerin arttığı bir gerçek.

Peki, bu verileri kim bize tespit edecek? Bu verilerin bir tek ayağı yok. Sağlık Bakanlığı teşhis, kontrol, tedavi konusunu ilgilendiriyorsa bunun İçişleri Bakanlığı suç, kriminal boyutu var, aileden sorumlu Bakanlığın kimsesiz çocuklarla ilgili, ıslahevleriyle ilgili, değişik yurtlarla ilgili sorunları var. Yine aileden sorumlu Bakanlıkla beraber Millî Eğitim Bakanlığının -en önemlisi- bunlara yönelik ne tür bir çalışması var?

Peki, televizyonlara -TRT veya ulusal televizyonlara- ne kadar bir yükümlülük konuluyor ki eğitimsel programlar günde kaç dakika yapılabiliyor? Günde kaç dakika yükümlülüğü var televizyonların, bu konuda bilgilendirici reklam yapıyor? Maalesef, halkın gözünde, bakıldığı zaman, sokakta, özellikle kimsesiz çocukların, yoksul çocukların, ailelerinden kaçmış çocukların, göç sonucu ekonomik yoksulluğu olan çocukların, ekonomik olarak imkânları kısıtlı olan çocukların bu alışkanlıklara temayülünün çok daha fazla olduğu görülüyor. Peki, böyle olduğuna göre, elimizdeki verilerde kaç tane çocuk ülkemizde bu tür alışkanlıklara sahip? Ancak şunu ifade etmekte de yarar var, çocukların uçucu maddelerin zararlarından korunması kadar: Çocukluğunu geçmiş, genç olanların da bu tür zararlı alışkanlıkları kullandığı biliniyor. Yine, bu çocukların birlikte, özellikle yakın zamanda kapkaç olaylarında, bu tür alışkanlıklara müptela olanların çok yaygın olarak suça karıştıkları yönünde yargıya intikal eden dosyalar var. Peki, yargıya intikal durumunda yargının, baroların, savunmanın durumu nedir? O ayrı bir konu. Yani sadece 2004 yılında Avrupa Birliği müktesebatı çerçevesinde bu tür zararlı alışkanlıklarla mücadele için bir sözleşme Türkiye'nin önüne getirildi ve bu imzalandı. Bugün bunun yükümlülüklerinin yerine getirilmesi konusunda Meclisin ciddi bir adım atması gerekiyor. Öyle, Avrupa Birliği projeleriyle “50 kişi, 100 sokak çocuğuna yardım” adı altında yapılan projelerle çözülecek bir sorun değil. Adli Tıp Kurumundan tutun özellikle emniyetin -ki jandarmanın, kırsal kolluğun yoktur- özellikle İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük kentlerdeki emniyet genel müdürlükleri bünyesindeki çocuk masasının kriminal takipte kayıp çocuklar, suça bulaşmış çocuklar ve çetelerin eline düşüp kullanılan çocuklar, organ mafyasının eline düşüp kullanılan çocuklar, organ mafyasının eline düşüp kurban olan çocuklar… Çokça bu kategoriyi artırabiliriz.

Bu doğrultuda bizim önümüzde… Bütün Meclis grupları mademki böyle bir tasarı konusunda, bunun yararlılığı konusunda hemfikir -ama eksik olduğu konusunda da bir hemfikirlik var- grup başkan vekillerimiz bir araya gelsin. Çocuklarla ilgili bir araştırma komisyonu konusunda bir konsensüs kurularak bunu hemen… Çok acil olarak bu konuda sağlıklı, bilim insanlarının, akademisyenlerin, uzmanların, sosyolojik, pedagojik ve birçok boyutlarıyla ele alıp değerlendireceği bir araştırmaya ve önlemlerine ilişkin bir çalışmaya ihtiyacımız var. Zaten Mecliste bu konuda çocuk haklarıyla ilgili bir izleme kurulu kuruldu. Bu izleme kurulunun kapasitesinin artırılması böylesi bir çalışmanın sonucu mümkün olabilir. Elbette ki bu yasa tasarısıyla bu uçucu maddelerin dağıtımı konusu bir zapturapt altına alınsa bile bu yeterli değil çünkü bazı yerlerde, çalıştıkları iş alanı itibarıyla çok rahatlıkla bu maddelere ulaşan çocukları bundan korumak maalesef mümkün olmuyor. Bu durum karşısında bizim önerimiz, bu konuda çocuk haklarıyla ilgili bütün boyutlarıyla…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Kaplan, devam edin.

HASİP KAPLAN (Devamla) – Toparlıyorum Sayın Başkanım.

Yani burada çocukların üzerinden hiç kimsenin siyasi rant, siyasi çıkar sağlamadan, bunun üzerinde konuşmadan, bunun gerekleri, nedenleri, sonuçları üzerinde ve çözümleri üzerinde yoğunlaşarak iyi bir çalışma yapmasında büyük yarar görüyoruz. Bu, şu açıdan önemlidir: Göç çocukları için önemlidir, varoş çocukları için önemlidir. Hatta ve hatta varsıl olan, durumu iyi olan aile çocuklarının neden on iki yaşında uyuşturucuyla tanışıklık devresinin, yaşının küçüklüğünün düştüğü, üniversitelerden ortaokul düzeyine düştüğü konusunun çok ciddi bir araştırma konusu yapılması gerekiyor.

Meclisin önünde önemli bir görevdir. Bu konuyu birlikte çalışarak yapmamızda büyük yarar görüyoruz. Meclis kurulu da bu konuda katkı sunabilir diye düşünüyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (DTP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hasip Kaplan (Şırnak). “Çocukların uçucu maddelerin zararlarından korunmasına dair kanun teklifi (s.s.89)”. TBMM Genel Kurulu, 87. Birleşim tutanağı, 7 Mayıs 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2009-05-07-cocuklarin-ucucu-maddelerin-zararlarindan-korunmasina-dair-kanun-tekli (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.