# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hasip Kaplan (Şırnak)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim
- **Tarih:** 2 Mayıs 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> Hasip Kaplan, 2 Mayıs 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 557 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HASİP KAPLAN (Şırnak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; dün İstanbul Taksim Meydanı’nda toplanan yüz binleri, farklı renkleri, sesleri, düşünceleriyle yan yana gelip ortak olarak güçlü bir şekilde seslendirdikleri 12 Eylül darbe Anayasası’nın tümden değiştirilmesini umarım ki Hükûmet de, AK PARTİ de anlamıştır bu mesajı çünkü emeğin yoğun mücadelesi sonucu bugüne kadar işçilere, emekçilere sürekli gaz veren Hükûmet, bu yoğun mücadele sonucu bu yıl izin vermekle geldiği noktayı da olumlu buluyoruz. İnşallah, bu barışçıl gösterilerin Türkiye’nin özgürlüğüne yol açacağına da inanıyoruz.

Arkadaşlar, toplumsal çatışmaların kaynağı ayrımcılıktır. Bir devletin ya da toplumun bazı üyelerinin ötekileri belli hak ve ayrıcalıklardan yoksun bırakmasıyla çatışmalar başlar. “Öteki”, “sözde vatandaş”, “potansiyel suçlu” kavramları bu devletin en önemli kurumlarında ve en yetkili kişileri tarafından kullanılmıştır. Bunun altını çizmek istiyorum.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’yle kazanılan haklar, soykırım suçunun önlenmesinden UNESCO açıklamalarına, Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’ne, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne kadar bütün bu sözleşmeler Meclisimizde kabul edildi, onay gördü, tarafıyız. Anayasa’nın 90’ncı maddesine göre de tarafıyız. Şimdi, bütün bunları yok sayarak getirilen değişiklikle kadın hakları gibi temel haklarda, çocuklara cinsel istismarın yasaklanması gibi çok temel hakları, kişisel hakları, kişilik haklarını hiçbir parti, hiçbir güç referandum konusu yapamaz.

Arkadaşlar, bunlar evrensel haklardır. Bunlar uzun mücadeleler sonucu kazanılmış, İkinci Dünya Harbi’nin arkasından, ikinci kuşak haklarıdır bunlar. Şimdi, siz bunları kamuoyunda halka sunup “Kadınlar erkekler eşit midir?” diye soracaksınız, bir taraf “Eşittir.” diyecek, bir taraf “Hayır, eşit değildir.” diyecek. Bir taraf “Özürlülerden, dul ve yetimlerden, harp ve gazilerden, şehitlerden yanayım.” diyecek, bir taraf “Yana değil miyim?” mi diyecek? Bir taraf “Çocuklara cinsel istismar olsun.” diyecek, bir taraf “Olmasın.” mı diyecek? Meclisin düştüğü bu fotoğraf, bu ruh hâli dehşet vericidir! Korkunçtur! Uyarıyoruz. Bu halk oylamasının konusu olmaz. Parti olarak biz bunu sunduk. Bunu komisyonda dile getirdik ve sürekli dile getiriyoruz. Yapmayın, bu ayıbı 72 milyon insanımıza, 50 milyon seçmenimize yaşatma hak ve hukukuna hiç kimse sahip değildir. Henüz geç değildir. Gelin uzlaşın. Bu konuları, bu ayıpları getirdiğiniz zaman üç büyük grubu bulunan -ki, bizim grubumuz 20 milletvekili, biz tek başımıza bunu geçirmek gibi bir gücümüz yok ama- üç partinin her üçünün bu ayıbının yanında, AK PARTİ, CHP, MHP’nin ayıbının yanında asla olmayacağız. Barış ve Demokrasi Partisi olarak meydanlarda bu yanlışı anlatacağız.

Siz suçluların, çocukların tacizini nasıl halk oylamasına sunarsınız? Bu, halk oylamasına sunulacak konu değil. Kadın-erkek eşitliğini de sunamazsınız arkadaşlar.

Şimdi ben soruyorum: Türkiye’de Türkiye Büyük Millet Meclisinde Mustafa Kemal’in, İsmet İnönü’nün söylemlerinde yerini bulan “Türkiye’de Meclis Türklerin, Kürtlerin Meclisi”, Lozan’da vaat edilen “ortak ev” hayata geçirilebildi mi? Soruyorum. Birlikte devletler kuran, direnen, aynı mevzide ölen Kürt kardeşin, Türk kardeşiyle eşit yaşamayı isteme hakkının var olduğu inancıyla bu Anayasa’nın başlangıcı değiştirilmeden, bu Anayasa ideolojilerden arındırılmadan, bu Anayasa evrensel hukuka kavuşturulmadan, bu Anayasa’ya insan odağı oturtulmadan, insan hakları, hukuk, demokrasi ve özgürlükler oturtulmadan, dün Taksim Meydanı’nda otuz senedir yasaklara bel bağlayan darbeci zihniyetin ve çetelerin aynı tezgâhını ve rüzgârını sürdürmek isteyen, işine geldiği zaman bunu sürdürenlerin, yüzde 10 barajında susanların tarihe ve halkımıza karşı elbette verecek hesabı olacaktır. Biz bu gerçekleri bıkmadan, usanmadan dile getirmeye devam edeceğiz ve bir şey söylüyoruz, bir önerge veriyoruz. Evet, siz kadın-erkek eşitliğinde 2004 yılında da değişiklik yaptınız Avrupa Birliğinin isteği üzerine, komisyon da kurdunuz, Fırsat Eşitliği. Peki, soruyorum size: Bu Meclisteki erkek Meclisine bakın Allah aşkına! Bugün bizim kadın milletvekillerinin hepsi bir kadın toplantısı nedeniyle yok burada ama Barış ve Demokrasi Partisinin yüzde 40 milletvekili kadın milletvekilidir...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Hasip Kaplan (Şırnak). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 99. Birleşim tutanağı, 2 Mayıs 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/hasip-kaplan-23-2010-05-02-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.