# 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısının 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Haydar Akar (CHP, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim
- **Tarih:** 15 Aralık 2018
- **Gündem:** 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısının 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=74497
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/haydar-akar-27-2018-12-15-2019-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2017-yili-merkezi-y

> Haydar Akar (CHP), 15 Aralık 2018 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısının 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 647 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA HAYDAR AKAR (Kocaeli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; evet, bugün bütçeyi konuşuyoruz. Biraz evvel Bülent Turan’ı dinlerken “Bütçe üzerinde ve matematiksel olarak konuşmak gerekir.” dedi. Aynen ben de öyle konuşacağım, hiç merak etmesin kendisi.

BÜLENT TURAN (Çanakkale) – Sataşmasın Başkanım.

HAYDAR AKAR (Devamla) - Tabii, bütçeye bir genel değerlendirme yapmak lazım ve bu genel değerlendirmeyi yaparken 2002’de bu vatandaşa ne söz verdiniz ve bugün geldiğiniz konumu çok kısa bir özetleyeceğim, daha sonra da Ulaştırma Bakanlığı bütçesi üzerinde görüşlerimi bildireceğim.

Bakın, 2002’de bu vatandaşa şöyle söz verdiniz: “Yasaklar bitecek bu ülkede.” dediniz, “Yolsuzluk bitecek.” dediniz ve “Yoksulluk bitecek.” dediniz. 2018’e geldiğimizde bu üçü devam ettiği gibi buna bir de “2Y” daha eklediniz. Neyi eklediniz? Yalanı eklediniz, yağmayı eklediniz. (CHP sıralarından alkışlar) Yani gerçekten kendinizi geliştirdiniz, ülkeyi geliştirdiniz, “3Y”yi “5Y” yaptınız on altı yıl sonra.

“Yağma” deyince Türkiye’de iki kurum akla gelir; biri Enerji Bakanlığı akla gelir, diğeri de Ulaştırma Bakanlığı akla gelir “yağma” deyince.

SALİH CORA (Trabzon) – CHP gelir, CHP… CHP’li belediyeler geliyor.

HAYDAR AKAR (Devamla) - Bu yağmayı da yine özetleyerek aynen… Şimdi, Bülent Turan’ın anlayacağı şekilde hazırladım ben bunu. (CHP sıralarından alkışlar)

Bakın, üç tane eserinizden örnek vereceğim ki -asla yola, köprüye karşı değiliz ama yağmaya karşıyız- yağmanın nasıl yapıldığını bu örneklerde çok rahatlıkla görebilirsiniz. Bakın, “yap-işlet-devret” demişsiniz, sonra yap-işlet-seyrete geçmiş, hemen peşinden de yap-işletler servete dönüşmeye başlamış. Kimin lehine servete dönüşmeye başlamış? Vatandaşın ve devletin lehine değil, o “beşli çete” de denen yarattığınız çetelerin lehine servete dönüşmeye başlamış.

Bakın, yapım maliyetlerine bakın. Osman Gazi Köprüsü’nün yapım maliyeti 1 milyar 300 milyon dolar, Avrasya Tüneli’nin yapım maliyeti 1 milyar 245 milyon dolar. Çok yakın, 50 milyon dolar fark var aralarında. Osman Gazi’nin işletim süresi yirmi iki yıl, Osman Gazi’nin yanında Avrasya Tüneli’nin işletme süresi yirmi dört yıl. O da yakın birbirlerine. Araç garantilerine bakın, 40 bine 60 bin. Biri 35 dolar artı KDV, diğeri 4 dolar artı KDV.

ABDULLAH GÜLER (İstanbul) – Normal piyasa şartları nedir?

HAYDAR AKAR (Devamla) – Hemen Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne bakın; 3,5 milyar dolarlık bir yatırım maliyeti var, geçiş ücreti 4 dolar artı KDV.

Şimdi, şöyle bir hesap yaptım, siz de yapın lütfen; göremediğiniz, duymadığınız için bizi görsel hazırladım size görebilesiniz diye: Osman Gazi Köprüsü’nden yirmi iki yıl sonra -devletin garantisini bırakın- 40 bin vatandaş sabit geçti, Avrasya Tüneli’nden de 60 bin kişi geçti; işletme süresi sonunda Osman Gazi Köprüsü’nü işletenlerin cebine 11 milyar 200 milyon dolar giriyor, Avrasya Tüneli’ni işletenlerin cebine sadece 2 milyar dolar giriyor. Avrasya Tüneli’nden günlük 360 bin araç geçecek ki bu rakamı yakalayabilsin ve 2017 yılında üç proje için ödediğimiz para 2 milyar 283 milyon TL. Bunlar kara yolları, tünel, köprüler; örnekleri çoğaltabiliriz.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) – Yanlış hesap, yanlış!

HAYDAR AKAR (Devamla) – Doğrusunu sen söylersin burada.

Sevgili arkadaşlar, Zafer Havalimanı’ndan, yaptığınız havalimanlarından bahsetmek istiyorum. Türkiye’ye havalimanlarını kazandırdığınızı söylediniz. Doğru ama şunu hiç unutmayın ki sizden önceki iktidarlar zamanında Türkiye’de şu andaki 56 havalimanının 37 adedi yapılmış. Sizin döneminizde devlet imkânlarıyla sadece 12’si yapılmış, diğerleri yap-işlet-devret modelleriyle yapılmış. Yaptığınız 12 havalimanının kapasitesi bir Adnan Menderes Havalimanı’na eşit değil arkadaşlar. Buna da dikkatinizi çekmek istiyorum.

Burada ilginç olan ne biliyor musunuz? Bu havalimanı için tam tamına yirmi dokuz yıl on bir ay işletme süresi vermişsiniz. Yolcuyu üç kentin yolcusu olarak düşünmüşsünüz; Kütahya’yı düşünmüşsünüz, Afyon’u düşünmüşsünüz, Uşak’ı düşünmüşsünüz.

YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Oraya biz bir zafer anıtı diktik, zafer anıtı.

HAYDAR AKAR (Devamla) - Zamanım yeterse diğerlerini de söyleyeceğim.

Oradaki nüfus artışlarına baktım, toplam altı senedeki nüfus artışı binde 20 yani 1 milyon 619 binle havaalanı açılmış, bugün 1 milyon 652 bin. Garanti edilen yolcu sayısındaki artış yüzde 33. 850 binden 1 milyon 138 bine çıkarmışsınız. Herkesi uçuracağınızı düşünmüşsünüz ama uçan yolcuya baktığımızda, dış hatlarda yüzde 3, iç hatlarda yüzde 5 gerçekleşme sağlanmış.

Şimdi, diyeceksiniz ki –sizden önceki eski bakan daha önce de söyledi- “Biz havalimanlarından 470 milyon kazandık.” Kazanmadık, onları tekrar kiraladığınız için o parayı cebinize koydunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Haydar Akar (CHP, Kocaeli). “2019 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2017 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Tasarısının 5'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim tutanağı, 15 Aralık 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/haydar-akar-27-2018-12-15-2019-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-teklifi-ile-2017-yili-merkezi-y (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=74497

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.