# Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Hüseyin Ekmekcioğlu (CHP, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim - **Tarih:** 7 Haziran 2005 - **Gündem:** ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-ekmekcioglu-22-2005-06-07-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851 > Hüseyin Ekmekcioğlu (CHP), 7 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUN TASARISI (S.S.851)); konuşma 1.129 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA HÜSEYİN EKMEKCİOĞLU (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan kanun tasarısının 30 uncu maddesi hakkında Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlarım. Şu anda önemli bir konuyu görüşüyoruz, esnaf ve sanatkârlar; toplumun en sıkıntılı, bunalım içerisinde olan sektörü. Yasa tasarıları hazırlanırken, bu kesimin en acil olan sorunlarının çözümü öncelikli olarak Parlamento gündemine taşınmalıdır. Görüşmekte olduğumuz yasa tasarısı acil olan ihtiyaçların çözümüne yanıt vermemektedir; yönetimsel bir yasa tasarısıdır. Elbette, bu tasarı önemlidir; ama, esnaf ve sanatkârlarımızın ayakta kalmalarını sağlayacak, gelişmelerini örgütleyecek, rahatlatacak yasalar çıkarmadığımız sürece, ne kadar yönetsel kanun çıkarsanız da tam manasıyla uygulamaya koyamazsınız, yasaları uygulayacak esnaf ve sanatkâr bulamazsınız. Ülkemizin, ekonomik, sosyal ve çalışma hayatında, nicelik itibariyle dinamik ve ağırlıklı bölümünü esnaf ve sanatkârlar oluşturmaktadır. Bu kesim, veritabanına kayıtlı yaklaşık 3,5 milyon aktif, 2 270 000 pasif olmak üzere, 5 700 000 olarak belirlenmiştir. Bu oran da nüfusumuzun yaklaşık olarak yüzde 30'luk bir bölümünü oluşturmaktadır. İşletme sayısı, istihdam payı, üretim düzeyi ve yaratılan katmadeğer bakımından esnaf ve sanatkârlar, sosyoekonomik dengelerin kurulmasında, tarımsal ve sınaî ürünlerin tüketiciye ulaşmasında, tüm dünyada olduğu gibi, ülkemizin de ekonomik ve sosyal yapısında önemli rol oynamaktadır. Bugün, esnaf ve sanatkârların sorunları arasında kayıtdışı ve seyyar çalışan esnafın kayıt altına alınmayışı, bununla birlikte vergi, Bağ-Kur primlerinin ve uygulanan kredi faiz oranlarının çok yüksek olmasıdır. E-esnaf projesi Bakanlıkça hayata geçirilmiştir. Bununla birlikte, esnaf ve sanatkârların AB'ye tam üyelik sürecinde sorunlarının çözümünde her türlü teknolojiyi ve AB'deki vergi, malî alandaki ve pazardaki rekabet koşulları konusunda bilgi ve destek verecek esnaf bilgi bankası, tüm illerde danışma birimleri kurulması gerekmektedir. 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, sınırlı sermayesiyle taşıma hizmeti sunan nakliyeci esnaf ve sanatkârımızı perişan hale getirmiştir. Bu yasa yeniden düzenlenmeli, tonaj haddi, 25 ton sınırı aşağıya çekilmelidir. Ticaret odası kayıt zorunluluğu kaldırılmalı, K-1 ve K-2 belge ücretleri makul seviyelere indirilmelidir. Sektör içinde önemli yeri olan kamyoncu esnafımızın da çok mağdur olduğu ortadadır. Mazot, lastik ve yedek parça fiyatlarındaki artışlar kamyoncu esnafımızın belini bükmektedir. Masrafları artmasına rağmen yük taşıma ücretleri çok düşüktür, hatta, maliyetine taşımacılık yapılmaktadır. Kamyoncu esnafı perişan bir durumdadır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yürürlükte olan vergi sistemi, esnaf ve sanatkâra ağır bir yük getirmektedir. Bu nedenle, mevcut vergi sistemi yeniden gözden geçirilerek, tüm işyeri kiralarının kira stopajları yüzde 20'den yüzde 10'a düşürülmeli, çek defterlerinden alınan harçlar kaldırılmalıdır. Gerekli vergisel teşvikler sağlanarak üzerindeki istihdam maliyetleri aşağıya çekilmelidir. Sektör aleyhine olan rekabet dengesizliği ortadan kaldırılmalıdır. En az geçim indirimi uygulaması tekrar getirilmeli, basit usul muhasebe defter tutma hadleriyle işletme defter tutma hadleri yeniden gözden geçirilerek yükseltilmelidir. Gelir Vergisi tarifesi esnaf ve sanatkârı destekleyecek şekilde yeniden düzeltilerek Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi oranında mutlaka indirim yapılmalıdır. Vergi mükellefi olmak için vergi dairelerine müracaat eden vergi mükellefi adaylarından 3308 sayılı Yasaya göre ustalık belgesi istenmelidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün ülkemizde çalışanların yüzde 60'ından fazlasını istihdam eden, katmadeğerin yüzde 32'sinden fazlasını yaratan esnaf ve sanatkârlar Türkiye genelindeki kredi pastasından yaklaşık yüzde 4 oranında pay almaktadırlar. Gerek yatırımlarını gerekse giderlerini, yani tüm ticarî hayatını öz sermayeleriyle ortaya koyan esnaf ve sanatkârlar kredi finansman yönünden desteklenmelidir. Bu nedenle esnaf kefalet ve kredi kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan kredilerin şahıs limitleri 15 000 YTL'den 25 000 YTL'ye yükseltilmelidir. 2001 yılında enflasyon oranı yüzde 70 iken esnaf kredi faizleri yüzde 50 civarındaydı, yani enflasyon oranının altındaydı; şu anda enflasyon oranı yüzde 10; ancak, kredi faiz oranı yüzde 10'la yüzde 20 arasında. Bu oranlar çok yüksektir. Kredi faiz oranları yüzde 18'den enflasyon seviyesinin altına düşürülmelidir. İşyerleri için kredi desteği yeniden düzenlenmeli, esnaf ve sanatkâra yönelik özel kredi paketleri oluşturulmalıdır. Küçük ve Orta Ölçekli Sanayii Geliştirme ve Destekleme Başkanlığı (KOSGEB) tarafından düşük faizli, uzun vadeli, esnaf ve sanatkârlarımıza işletme, tesis donanım, işyeri geliştirme kredileri verilmelidir. Kredi alım işlemlerinde ağır ve zorlayıcı hükümler kaldırılmalıdır. Leasing ve factoring gibi modern finansman tekniklerinde, bu kesimi kapsayacak şekilde mevzuat değişikliği yapılarak bu kredi sisteminden yararlandırılmalıdır. Esnaf ve sanatkârların bağlı olduğu sosyal güvenlik kuruluşu olan Bağ-Kur yeniden organize edilerek hizmet etkinliği artırılmalıdır. Sorunların çözümü için otomasyon çalışmaları hızlandırılmalı, emekli maaşlarından kesinti yapılmamalı, emekli tabanaylıklarına standart getirilmeli, basamak satın alma uygulaması geliştirilmelidir. 2.8.2003 tarihli 4956 sayılı Kanunla, borçlu sigortalılara getirilen ödeme kolaylığı esnaf ve sanatkârlar tarafından olumlu karşılanmamış, rağbet görmemiştir. Bunun nedeni, mevcut prim borcuna gecikme zammı borcunun da ilave edilmesi suretiyle, toplam meblağa bir ay sonraki ay içinde faiz uygulamasıdır. Bu düzenleme, ödeme zorluğu içinde olan esnaf ve sanatkâra hiçbir kolaylık getirmemiş ve ilgi de görmemiştir. Meslek kuruluşlarının görüşü alınarak, yeniden borç yapılandırma modeli geliştirilmelidir. Bu model yürürlüğe konarak, Bağ-Kur tahsilat gelirlerinin de tahsil edilmesi gerçekleştirilmelidir. Değerli milletvekilleri, günümüz ekonomik koşulları içerisinde Bağ-Kur prim borçlarının aksatılmadan düzenli olarak ödenmesi mümkün değildir. Şu anda Bağ-Kura kayıtlı olduğu halde borcunu hiç ödememiş 477 000 esnafımız bulunmaktadır. Bununla birlikte, primlerini ödemeye çalıştığı halde borçlu olan 1 110 000 esnafımız mevcuttur. Ancak, 819 000 esnafımız borcunu düzenli olarak ödeyebilmektedir. Esnaflarımızın Bağ-Kura olan toplam prim borcu 16 katrilyondan fazladır. Buradan ortaya çıkan sonuç, borçlu sayısı borçsuz sayısından fazladır. Peki, bu normal midir; elbette ki değildir. Bu nedenle, sosyal prim borçları ve buna ilişkin olarak tahakkuk eden gecikme zammı faizlerine ödeme kolaylığı getirilmelidir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün ülkemizin en büyük sorunlarından biri de işsizliktir. İşsizliğe çözüm ararken, esnaf ve sanatkârın iş yapar duruma getirilmesi için gerekli destek bugüne kadar verilememiştir. Yeni işyeri açan ve 1'den fazla işçi çalıştıran işletmelere üç yıl vergi indirimi yapılmalı ve SSK primlerinden muaf tutulmalıdır. Esnaf ve sanatkârın geliştirilmesi, güçlendirilmesi, iç istihdamın yaratılması amacıyla özel fon kurularak yaratılan bu yeni istihdam için sosyal güvenlik desteği verilmelidir. Küçük sanayi sitelerinde yeni teknolojinin uygulanması amacıyla, KOSGEB danışmanlık, laboratuvar, eğitim, tasarım gibi hususlarda hizmet merkezleri açılmalıdır. AB ülkeleri, sosyal güvenlik primlerinde esnaf ve sanatkârı teşvik için yarattığı istihdama göre ve yatırımlara yöneldiğinde, önemli miktarlarda indirim yaparken, ülkemiz esnaf ve sanatkârı böyle bir olanaktan yararlanamamaktadır. Hiç olmazsa, Bağ-Kur ve SSK prim artış oranlarının makul düzeylerde tutulmasına yönelik mevzuat değişikliğine gidilebilir. Esnaf ve sanatkârımız pek çok sorunla karşı karşıyadır. Zor ekonomik ve sosyal koşullar altında faaliyetlerini sürdüren sektörün sorunlarını çözmek için gereken adımları atmak, hem muhalefet olarak bizim hem de iktidardaki partinin aslî görevidir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun Sayın Ekmekcioğlu. HÜSEYİN EKMEKCİOĞLU (Devamla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım. Esnaf ve sanatkârlarımız, çalışkanlıkları ve dürüstlükleriyle her zaman toplumumuzun temel taşları olarak kabul edilmişlerdir. Onları yok saymanın, gözden çıkarmanın, topluma ve ülkeye vereceği zararın ve çıkaracağı faturanın çok ağır olacağını unutmamalıyız. Esnafımızın içinde bulunduğu bu sıkıntılardan kurtulabilmesi için gerekli düzenlemeler acilen yapılmalıdır; tabiî ki, bunlar temennidir, taleptir. AKP İktidarı, bu sorunları bugüne kadar çözebildi mi; hayır. Çözebilecek mi; ben inanmıyorum, çözemez. Artık, esnaf ve sanatkâr, problemlerini kendine yakın olan sosyal politikaları savunan, sosyal demokrat bir iktidarın çözebileceğini bilmelidir; bu adres de, Cumhuriyet Halk Partisidir. Birbirinden farkı olmayan AKP ve bundan önceki partileri iktidara taşıyarak sorunların çözülmediği yaşayarak görülmüştür. Görüşülmekte olan tasarının 30 uncu maddesine Cumhuriyet Halk Partisi olarak olumlu baktığımızı belirtir, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlarım. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Hüseyin Ekmekcioğlu (CHP, Antalya). “Esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşları kanun tasarısı (s.s.851)”. TBMM Genel Kurulu, 108. Birleşim tutanağı, 7 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-ekmekcioglu-22-2005-06-07-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanun-tasarisi-s-s-851 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.