# Bosna hersek'te bulunan mostar köprüsünün tarihi, sanatsal değeri, sembolik anlamı ve yeniden hayata geçirilmesi hk

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hüseyin Kansu (AK Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim
- **Tarih:** 13 Temmuz 2004
- **Gündem:** BOSNA HERSEK'TE BULUNAN MOSTAR KÖPRÜSÜNÜN TARİHİ, SANATSAL DEĞERİ, SEMBOLİK ANLAMI VE YENİDEN HAYATA GEÇİRİLMESİ HK
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-kansu-22-2004-07-13-bosna-hersek-te-bulunan-mostar-koprusunun-tarihi-sanatsal-degeri-sem

> Hüseyin Kansu (AK Parti), 13 Temmuz 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BOSNA HERSEK'TE BULUNAN MOSTAR KÖPRÜSÜNÜN TARİHİ, SANATSAL DEĞERİ, SEMBOLİK ANLAMI VE YENİDEN HAYATA GEÇİRİLMESİ HK); konuşma 702 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

HÜSEYİN KANSU (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Bosna bağımsızlık savaşı sırasında, 9 Kasım 1993 tarihinde Hırvat milislerce yıkılan tarihî Mostar Köprüsünün yeniden inşa edilmiş olması ve 23 Temmuz 2004 tarihinde birçok devlet liderinin katılacağı uluslararası bir seremoniyle, tekrar, insanlığın hizmetine açılacak olması münasebetiyle, "Mostar Köprüsü, tarihî, sanatsal değeri, sembolik anlamı ve yeniden hayata geçmesi" konulu, şahsım adına bir konuşma yapmak üzere söz almış bulunuyorum; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Bu vesileyle, Yüce Heyetinizi selamlarken, içinde bulunduğu kente ismini veren ve ona tarihî kimliğini kazandıran Mostar Köprüsü, bölge halkının talebine ve Kanuni Sultan Süleyman'ın fermanına dayanılarak, dünyaca üncü Osmanlı mimarı Koca Sinan'ın talebesi olan Mimar Hayrettin tarafından 1566 yılında inşa edilmişti. Bosna'yı Osmanlı egemenliğine katan Fatih Sultan Mehmet zamanında Neretva Nehri üzerinde yapılan zincir halatlar üzerindeki hayli ilkel, ahşap köprünün yerine yapılan bu köprü, mimarî ve mühendislik ve teknolojik açıdan gerçekten bir şaheser olup, yüksek estetik yapısıyla, 16 ncı Asır Osmanlı mimarisinin en nadide eserlerinden biri olarak bilinmekteydi. Tek kemerden oluşan köprünün ayakları arasındaki açıklık 28 metre 70 santim olup, bu özelliğiyle Avrupa'da bilinen en büyük ayak açıklığına sahip tek köprüydü. Taşıdığı buna benzer birçok özellikle asrını aşan köprü, tarih boyu birçok gezgini ve bilimadamını kendine hayran bırakmış, "taştan dondurulmuş bir hilal", "gökkuşağı", "kudret kemeri" gibi ifadelerle güzelliği ve görkemi yüzyıllardan beri nesilden nesle anlatılmış ve övülmüştür.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bütün bu fiziksel özelliklerinin yanı sıra, köprü, çok önemli sembolik bir anlama da sahiptir. İnsan öncelikli bir mimarî felsefeyi benimseyen Mostar Köprüsü, sadece iki yakanın, iki insanın birleşmesi değildir; o, aynı zamanda iki kültürün buluşmasıdır. Bir medeniyeti diğer bir medeniyetle basit, tek bir kemerle buluşturan köprü, medeniyetlerin, özünde, birbirine ne kadar yakın ve uzlaşabilir olduğunu göstermiştir. Bosna-Hersek'te, yüzyıllar boyu barış, istikrar ve hoşgörünün simgesi olmuştur. Asırlardır kozmopolit bir özellik taşıyan bölge insanının bir arada, barış içerisinde yaşama iradesinin somutlaştığı yapı ve tüm Bosna ve Hersek'in anlam ve ruhunu tecessüm ettiren bir eser olarak, nice tabiî afet ve savaşa dayanmış ve Bosna-Hersek'in bağımsızlık savaşı sırasında, 9 Kasım 1993 tarihinde, farklı medeniyetlerin kavşak noktasında bulunan bölgenin bu dengeli yapısını bozmaya ve bölgeyi tek kutupluluğa sürükleyerek istikrarı zedelemeye çalışan Bosna'daki Hırvat milisler tarafından açılan top ateşi sonucu yıkılmıştı. Köprünün yıkılışı, başka hiçbir sivil veya kurumsal zararda olmadığı kadar Bosna halkını derinden yaralamış, âdeta, onun, tarihin derinliğine giden bağlarını sarsmış ve dolayısıyla, köprünün yıkılmasıyla birlikte Bosna-Hersek halkı da yıkılmıştı.

Mostar Köprüsünün yıkılışı, Balkanlarda hâlâ yaşayan Osmanlı-Türk hoşgörüsünün son izlerinin de ortadan kaldırılması demekti. Bosna savaşında her yeri yakıp yıkan anlayışın bir sembolle taçlandırılması gerekiyordu. Nitekim, köprünün yıkılışı, o ilkel zihniyetin temsilcilerine bunu sağladı. Ancak, tarihin birçok döneminde olduğu gibi, halkın toplumsal hafızası barış ve kardeşlik duygularını harekete geçirmiş, demokrasi ve bir arada yaşama iradesi kolektif gücü tahrik ederek, istikrar karşıtı kesimin her türlü teknolojik ve silah üstünlüğüne galebe çalmıştır. Öyle ki, tarihte belki hiçbir mimarî esere nasip olmayacak şekilde Mostar Köprüsü, birçok ülkenin ve ülkelerden resmî ve sivil kuruluşların katıldığı bir proje ve imar çalışmasıyla yeniden yapılmıştır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bilindiği üzere, UNESCO'nun gözetiminde ve Dünya Bankasının malî desteğiyle aslına uygun olarak inşa edilen köprüde, Türkiye'nin hem malî hem de bilgi desteği baştan beri var olmuştur. Ülkemiz, imar projesine, Kültür Bakanlığı aracılığıyla 1 000 000 dolar yardımda bulunmuş, projenin teknik danışmanlığını Karayolları Genel Müdürlüğü Tarihî Köprüler Şube Müdürlüğü üstlenmiş, yapımında birden fazla Türk inşaat şirketi yer almış ve onlarca vatandaşımız bu inşaatta istihdam edilmiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, sözlerinizi tamamlar mısınız Sayın Kansu.

HÜSEYİN KANSU (Devamla) - Teşekkür ederim.

Ecdadımızın, dört asır önce, bölgeye, barış, istikrar ve kalkınma götürmek maksadıyla dünyada benzeri görülmedik bir tarzda inşa ettikleri köprünün yeniden inşaının her kademesinde Türkiye'nin, ilgili kurum ve kuruluşlarıyla, devlet ve sivil örgütleriyle bulunmasından daha doğal bir şey beklenemezdi. Bu anlamda ülkemiz, Bosna halkıyla var olan derin ve ayrılmaz tarihî bağlarını daha da pekiştirme fırsatı bulmuş, bölgenin huzur ve istikrarı için vazgeçilmez uluslararası bir aktör olduğunu bütün dünyaya bir kez daha göstermiştir.

Köprünün büyük zorluklarla yeniden inşaı, savaştan medet uman ilkel, çatışmacı zihniyetin etkisini kaybettiğinin; bunun karşısında, tabiî, insanî değerlerin kazandığının bir göstergesi olmuştur. Mostar Köprüsünün yeniden doğuşu, tüm insanlık adına bir kazançtır. Köprü, Neretva Nehri üzerine atılmış bir imza gibi, hak, hürriyet ve barış abidesi olarak inşallah, ilelebet, kıyamete kadar yaşayacak ve insanlığa hizmet edecektir.

Bu duygularla Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hüseyin Kansu (AK Parti, İstanbul). “Bosna hersek'te bulunan mostar köprüsünün tarihi, sanatsal değeri, sembolik anlamı ve yeniden hayata geçirilmesi hk”. TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim tutanağı, 13 Temmuz 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-kansu-22-2004-07-13-bosna-hersek-te-bulunan-mostar-koprusunun-tarihi-sanatsal-degeri-sem (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.