# Türkiye cumhuriyeti hükümeti ile suriye arap cumhuriyeti hükümeti arasında dicle nehrinden su çekilmesi için suriye topraklarında pompa istasyonu kurulması konusundaki mutabakat zaptının onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun (s.s.:644)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Hüseyin Pazarcı (CHP, Balıkesir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim
- **Tarih:** 9 Mart 2011
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA DİCLE NEHRİNDEN SU ÇEKİLMESİ İÇİN SURİYE TOPRAKLARINDA POMPA İSTASYONU KURULMASI KONUSUNDAKİ MUTABAKAT ZAPTININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (S.S.:644)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-pazarci-23-2011-03-09-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-hukumeti-aras-2

> Hüseyin Pazarcı (CHP), 9 Mart 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA DİCLE NEHRİNDEN SU ÇEKİLMESİ İÇİN SURİYE TOPRAKLARINDA POMPA İSTASYONU KURULMASI KONUSUNDAKİ MUTABAKAT ZAPTININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (S.S.:644)); konuşma 368 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA HÜSEYİN PAZARCI (Balıkesir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Dicle Nehrinden Su Çekilmesi İçin Suriye Topraklarında Pompa İstasyonu Kurulması Konusundaki Mutabakat Zaptı’yla ilgili olarak Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli Başkan, sayın milletvekilleri; az önce de genel bir şekilde Suriye’yle sınıraşan sulara ilişkin konuda değindiğim gibi bu su konusunun miktar olayları ve kalite ve diğer hususlar bir arada alınmadığı takdirde Türkiye'nin ulusal çıkarları bakımından ödün verilmiş olması gibi bir sonuç doğmaktadır. Elimizdeki mutabakat zaptı da bu nitelikte bir mutabakat zaptıdır.

Söz konusu olan, Türkiye ile Suriye arasında sınır oluşturan Dicle suyundan Suriye’ye bir su verilmesi sorunu olmaktadır. Hâlbuki daha önce, bir önceki konuşmamda ifade ettiğim gibi, Suriye, Fırat üzerinden esasen su beklemekteydi ve ona 500 metreküp/saniye bir su verilmesi yoluna gidilmişti. Ancak, Suriye bununla yetinmeyip Fırat üzerinde başka, daha fazla isteklerde bulunmayı sürdürürken şimdi devreye bu mutabakat zaptıyla ayrıca Dicle Nehri’nden de su çekme hakkını elde etmiş olmaktadır ve dolayısıyla daha önce yapılan 1987 anlaşmasında Suriye’nin 500 metreküp/saniye suyla yetinmesi gerektiği hususundaki Türk görüşü burada yılda en fazla 1 milyar 250 milyon metreküp su kullanabilme hakkını ilave olarak Suriye’ye Dicle üzerinden tanımak suretiyle Suriye’ye verilecek su konusunda bugüne kadar Türkiye'nin takındığı tutum aşılmıştır, ötesine gidilmiştir ve bunun pazarlığı böyle parça parça yapıldığı için, bir bütün içinde ele alınmadığı için doğru bir şekilde de yapılmamış görünmektedir. Gerçi bu mutabakat zaptıyla “Dicle’den Suriye’ye verilecek ek su miktarı konusunda ileride nihai bir tahsis anlaşmasına varılırsa -6’ncı madde bunu söylüyor- bu miktar yine bu nihai tahsisten düşülecektir.”

(x) Açık oylama kesin sonuçlarını gösteren tablo tutanağa eklidir.

(xx) 644 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

demek suretiyle “Bunu böyle devreye sokacağız, hiç alınmamış saymayacağız.” meali ortaya çıkmakla birlikte, böyle parça parça su verilmesi yoluyla Dicle üzerinden de bugün Suriye’ye ek bir tahsis yoluna gidilmiştir ve dolayısıyla Türkiye'nin bugünkü ulusal çıkarlarına bugüne kadar savunduğu görüşlere aykırı bir konuma düşülmüştür. Sadece Çevre Bakanlığı çerçevesinde bu tür işler ele alındığı zaman, bir bütün siyasi tutum içinde değerlendirilmediği zaman bu tür risklerle karşılaşmamız hep konu olabilecektir, olmaktadır. Dolayısıyla, burada da Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak bir hata yapıldığı görüşündeyiz.

Oyumuzun “Ret” olacağını yine ifade etmek istiyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Hüseyin Pazarcı (CHP, Balıkesir). “Türkiye cumhuriyeti hükümeti ile suriye arap cumhuriyeti hükümeti arasında dicle nehrinden su çekilmesi için suriye topraklarında pompa istasyonu kurulması konusundaki mutabakat zaptının onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun (s.s.:644)”. TBMM Genel Kurulu, 75. Birleşim tutanağı, 9 Mart 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/huseyin-pazarci-23-2011-03-09-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-hukumeti-aras-2 (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.