# İnsan hakları ve ana hürriyetlerini korumaya dair sözleşmenin oluşturduğu denetim mekanizmasının değiştirilmesine ilişkin 14 nolu protokolün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun (s.s 1007)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** İbrahim Özdoğan (Anavatan Partisi, Erzurum)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim
- **Tarih:** 31 Mayıs 2006
- **Gündem:** İNSAN HAKLARI VE ANA HÜRRİYETLERİNİ KORUMAYA DAİR SÖZLEŞMENİN OLUŞTURDUĞU DENETİM MEKANİZMASININ DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN 14 NOLU PROTOKOLÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (S.S 1007)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ibrahim-ozdogan-22-2006-05-31-insan-haklari-ve-ana-hurriyetlerini-korumaya-dair-sozlesmenin-olusturd

> İbrahim Özdoğan (Anavatan Partisi), 31 Mayıs 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İNSAN HAKLARI VE ANA HÜRRİYETLERİNİ KORUMAYA DAİR SÖZLEŞMENİN OLUŞTURDUĞU DENETİM MEKANİZMASININ DEĞİŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN 14 NOLU PROTOKOLÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (S.S 1007)); konuşma 412 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

ANAVATAN PARTİSİ GRUBU ADINA İBRAHİM ÖZDOĞAN (Erzurum) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1007 sıra sayılı İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşmenin Oluşturduğu Denetim Mekanizmasının Değiştirilmesine İlişkin 14 Nolu Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı üzerinde Anavatan Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, 5 Mayıs 1949'da Londra'da kurulan Avrupa Konseyi statüsünün başlangıcında kişisel özgürlük, siyasal özgürlük ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanıldığı belirtilmekteydi. Bu çerçeve içinde Avrupa Konseyi üyeleri 4 Kasım 1950'de Roma'da İnsan Hakları Sözleşmesi diye bilinen İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşmeyi imzalamışlardır. İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşme, 4 Kasım 1950 tarihinde, Avrupa Konseyi üyesi olan devletlerin hükümetlerince Roma'da imzalanmış ve 3 Eylül 1953 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye, Sözleşmeyi 18 Mayıs1954 tarihinde imzalamıştır.

Sözleşmenin başında, âkit hükümetlerin, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 10 Aralık 1948'de ilan edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini, bu beyannamedeki hakların her yerde ve fiilen tanınmasını, Avrupa Konseyinin gayesini, insan hakları ve ana hürriyetlerinin korunma ve gelişmesini göz önünde tutacakları belirlenmiştir.

Aynı yerde, dünyada barış ve adaletin asıl temelini oluşturan ve sürdürülmesi her şeyin üstünde olan gerçek demokratik bir siyasî rejime ve insan hakları ile ana hürriyetlere saygılı olmayı tarafların kabul edecekleri açıklandıktan sonra "âkit hükümetler, aynı telakkiyi taşıyan ve ideal ve siyasî ananeler, hürriyete saygı ve hukukun üstünlüğü hususlarında ortak bir mirasa sahip bulunan Avrupa devletleri hükümetleri sıfatıyla, Evrensel Beyannamede yazılı bazı hakların müştereken sağlanmasını temine yarayacak ilk tedbirleri almayı kararlaştırarak, aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır" denilmektedir.

Sözleşme 66 maddeden oluşmaktadır. Bu maddelerde önemli ilkelere yer verilmektedir.

Örneğin: "Yüksek âkit taraflar kendi kaza haklarına tabi her ferde işbu sözleşmenin birinci faslında tarif edilen hak ve hürriyetleri tanırlar." (Madde 1)

"Her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Kanunun ölüm cezası ile cezalandırdığı bir suçtan dolayı hakkında mahkemece hükmedilen bu cezanın infazı dışında, hiç kimse kasten öldürülemez." (Madde 2)

"Hiç kimse işkenceye, gayri insanî yahut haysiyet kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulamaz." (Madde 3)

"Hiç kimse köle ve kul halinde tutulamaz, hiç kimse zorla çalıştırılamaz veya mecburî çalışmaya tabi tutulamaz." (Madde 4)

İnsan hakları ve ana hürriyetlerini düzenleyen diğer maddelerde de, örneğin, kişi özgürlükleri, savunma hakkı, düşünce özgürlüğü, din ve vicdan özgürlükleri, toplanma, dernek ve sendika kurma veya bunlara üye olma hakları, evlenme ve aile kurma hakları gibi hak ve özgürlükler düzenlenmektedir.

Sözleşmenin 14 üncü maddesinde, bu hak ve özgürlüklerden yararlanmada, cins, ırk, renk, dil, din, siyasî ve diğer kanaatler, millî ve sosyal menşe, servet ve doğum ayırımı gözetilmeksizin her kişiye sağlanması gereği saptanmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Özdoğan (Anavatan Partisi, Erzurum). “İnsan hakları ve ana hürriyetlerini korumaya dair sözleşmenin oluşturduğu denetim mekanizmasının değiştirilmesine ilişkin 14 nolu protokolün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun (s.s 1007)”. TBMM Genel Kurulu, 109. Birleşim tutanağı, 31 Mayıs 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ibrahim-ozdogan-22-2006-05-31-insan-haklari-ve-ana-hurriyetlerini-korumaya-dair-sozlesmenin-olusturd (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.