# HDP Grubunun vermiş olduğu soru, araştırma ve genel görüşme önergelerinde İç Tüzük ve Anayasa'ya aykırı bir durum olmamasına rağmen Meclis Başkanlığınca iade edilmesi nedeniyle denetim görevlerini yapamaz hâle geldiklerine ve Meclis Başkanlığının bu konuyla ilgili Genel Kurulu bilgilendirmesi gerektiğine ilişkin açıklaması - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem) - **Konuşmacı:** İdris Baluken (HDP, Diyarbakır) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim - **Tarih:** 10 Şubat 2016 - **Gündem:** HDP Grubunun vermiş olduğu soru, araştırma ve genel görüşme önergelerinde İç Tüzük ve Anayasa'ya aykırı bir durum olmamasına rağmen Meclis Başkanlığınca iade edilmesi nedeniyle denetim görevlerini yapamaz hâle geldiklerine ve Meclis Başkanlığının bu konuyla ilgili Genel Kurulu bilgilendirmesi gerektiğine ilişkin açıklaması - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=44173 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/idris-baluken-26-2016-02-10-hdp-grubunun-vermis-oldugu-soru-arastirma-ve-genel-gorusme-onergeleri > İdris Baluken (HDP), 10 Şubat 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: HDP Grubunun vermiş olduğu soru, araştırma ve genel görüşme önergelerinde İç Tüzük ve Anayasa'ya aykırı bir durum olmamasına rağmen Meclis Başkanlığınca iade edilmesi nedeniyle denetim görevlerini yapamaz hâle geldiklerine ve Meclis Başkanlığının bu konuyla ilgili Genel Kurulu bilgilendirmesi gerektiğine ilişkin açıklaması); konuşma 309 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) İDRİS BALUKEN (Diyarbakır) – Sayın Başkan, şimdi, elimde bir dosya var. Bu dosya, uzun süredir aslında burada da birkaç defa tartıştığımız bir sorunla ilgili. Özellikle yeni Meclis Başkanımızın İç Tüzük’ün veya Anayasa’nın gerektirdiği durumlarda onları referans alarak soru önergelerini ve araştırma önergelerini değerlendirme yerine, daha çok kendi kişisel görüşleri, siyasi görüşleri ve ideolojik bakışı doğrultusunda değerlendirilmesi nedeniyle grubumuza tekrar iade edilen önergelerden oluşuyor. Buraya bir kısmını getirdim, buraya sadece grubumuza iade edilen önergelerin bir kısmını ben getirdim. Şimdi ortaya öyle bir durum çıkıyor ki biz, Halkların Demokratik Partisi olarak halkımızın bize vermiş olduğu denetim görevini yapamaz duruma geliyoruz. Elimdeki önergelerin hiçbirinde İç Tüzük’e ya da Anayasa’ya aykırı en küçük bir ibare yok, daha çok Meclis Başkanının kişisel görüşlerine aykırı birtakım cümleler olmuş olabilir; öyle düşünüyoruz. Daha önceden hem Genel Kurulda dile getirdiğimizde hem Başkanlık Divanında bu konu dile getirildiğinde belli bir hassasiyetin gösterileceği ifade edilmişti. Bakın, ben birkaç örnek okumak istiyorum size: “Sivil yurttaşların yaşam hakkı ihlal edilmiş.” denildiği için araştırma önergesi grubumuza iade edilmiş. Burada birkaç örneği özellikle ifade edeyim ki yani varmış olduğumuz bu aşamanın en azından vahameti anlaşılsın. Bir başka önergede “Bu yasaklar sırasında 78 sivil yurttaşımız yaşamını yitirmiştir.” Cümle aynen bu. “78 sivil yurttaşımız yaşamını yitirmiştir.” ifadesi iade sebebi olarak iletilmiş. Yine bir başka araştırma önergesindeki “Hukukun Anayasa üzerinden bizzat Cumhurbaşkanının ağzıyla askıya alındığının açıklanması.” bir iade gerekçesi olarak gösterilmiş. Yine bir başka önergede, soru önergesi vermişiz, 8 numaralı soruyu iade sebebi olarak göstermiş. Soru şu: “Mürşitpınar Sınır Kapısı’ndan resmî izinle Türkiye’ye giriş yapan 6 yaralı YPG’linin Ankara’da tedavi görürlerken gözaltına alınarak Ahrar el-Şam kontrolündeki Cilvegözü Sınır Kapısı’ndan esir olarak teslim edilmesi konusunda hâlen Hükûmetinizden bir izahat alınamamış olması bu savaş suçunu kabul ettiğiniz anlamına mı gelmektedir?” sorusu. Bu, uluslararası kamuoyunda da yankı uyandıran bir konu. Buraya AFAD’ın kimlik kartıyla gelen 6 Rojavalının, onların savaşmış olduğu güçlere teslim edilmesiyle ilgili bir husus. Yine aynı şekilde… --- **Kaynak gösterme:** İdris Baluken (HDP, Diyarbakır). “HDP Grubunun vermiş olduğu soru, araştırma ve genel görüşme önergelerinde İç Tüzük ve Anayasa'ya aykırı bir durum olmamasına rağmen Meclis Başkanlığınca iade edilmesi nedeniyle denetim görevlerini yapamaz hâle geldiklerine ve Meclis Başkanlığının bu konuyla ilgili Genel Kurulu bilgilendirmesi gerektiğine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 37. Birleşim tutanağı, 10 Şubat 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/idris-baluken-26-2016-02-10-hdp-grubunun-vermis-oldugu-soru-arastirma-ve-genel-gorusme-onergeleri (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=44173 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.