# Meclis Başkanının yapmış olduğu Anayasa'ya aykırı açıklamasına dair herhangi bir düzeltici beyanı olmadığına ve Oturum Başkanı TBMM Başkan Vekili Ahmet Aydın'ın bu konudaki tartışmalara müdahil olmaması gerektiğine ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 26. Dönem)
- **Konuşmacı:** İdris Baluken (Halkların Demokratik Partisi, Diyarbakır)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim
- **Tarih:** 26 Nisan 2016
- **Gündem:** Meclis Başkanının yapmış olduğu Anayasa'ya aykırı açıklamasına dair herhangi bir düzeltici beyanı olmadığına ve Oturum Başkanı TBMM Başkan Vekili Ahmet Aydın'ın bu konudaki tartışmalara müdahil olmaması gerektiğine ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=48104
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/idris-baluken-26-2016-04-26-meclis-baskaninin-yapmis-oldugu-anayasa-ya-aykiri-aciklamasina-dair-he

> İdris Baluken (Halkların Demokratik Partisi), 26 Nisan 2016 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Meclis Başkanının yapmış olduğu Anayasa'ya aykırı açıklamasına dair herhangi bir düzeltici beyanı olmadığına ve Oturum Başkanı TBMM Başkan Vekili Ahmet Aydın'ın bu konudaki tartışmalara müdahil olmaması gerektiğine ilişkin açıklaması); konuşma 410 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

İDRİS BALUKEN (Diyarbakır) – Sayın Başkan, dün Meclis Başkanının laiklikle ilgili yapmış olduğu açıklamaya dair kürsüden görüşlerimizi ifade ettik. Herhangi bir milletvekilinin düşünce, ifade özgürlüğü ekseninde değerlendirilebilecek görüşlerini Meclis Başkanının hiçbir şekilde ifade edemeyeceğini, bulunmuş olduğu konum gereği, Meclisin iradesini yansıtması gereği Anayasa’da kendisini bağlayan temel değerlerle ilgili hassas bir noktada durması gerektiğini belirttik.

Şimdi, bu saate kadar, Meclis Başkanının yapmış olduğu bu Anayasa’ya aykırı, etik kurallara aykırı açıklamasına dair herhangi bir düzeltici beyanı biz görmedik, okumadık; bildiğim kadarıyla, bu saat itibarıyla da herhangi bir açıklama yapmış değil. Doğal olarak, bu konuyla ilgili milletvekillerinin görüşlerini dile getirmesi, tarafsız pozisyonda olması gereken, Anayasa’ya bağlı olması gereken Meclis Başkanının tutumuyla ilgili kınama ifadelerini belirtmesi de son derece normaldir, son derece doğaldır.

Siz, Başkanlık Divanı olarak, Genel Kurulu orada idare etmek üzere Meclis Başkan Vekili olarak bugün görev yapıyorsunuz. Ancak, uzun süredir, Meclis kürsüsünden bu konuda milletvekillerinin yapmış olduğu konuşmalara ya da kınamalara dair sürekli bir müdahale etme, sürekli bir yorum yapma hakkını kendinizde görüyorsunuz; böyle bir hakkınızın olmadığını ifade etmek istiyoruz. Bununla ilgili eğer farklı noktada bir tartışma yürütülecekse Meclis Başkanının da Genel Kurula gelip burada bir bilgilendirme yapması, bağlamından koparılmış açıklamalar ve cümleler söz konusuysa bu konuyla ilgili Türkiye kamuoyunu aydınlatması son derece önemli bir husustur. Meclis Başkanının böyle bir talebi yokken, böyle bir beyanatı ya da düzeltme çabası yokken, sizin ısrarla, Meclis Başkanına atfen birtakım cümlelerle sürekli tartışmaların önüne geçmeye çalışmanızı anlamak mümkün değil.

Laiklikle ilgili biz dün de Meclis kürsüsünden ifade ettik, doksan yıldır Türkiye’de uygulanan gerçek anlamda özgürlükçü bir laiklik asla söz konusu değildir. Statükocu bir laikçiliği laiklik olarak halkımıza dayatan bir anlayış var. Bunun Anayasa’da özgürlükçü bir laiklik olarak tanımlanması, bütün dinlere, inançlara eşit pozisyonda, nötr pozisyonda, inanç dünyasını ve onunla ilgili örgütlenmeleri destekleyecek, güvence altına alacak nötr bir devlet pozisyonunun sağlanması gerektiğini biz Halkların Demokratik Partisi olarak ifade ettik. Ancak, bütün bu ifadelerimize rağmen hâlâ -dediğim gibi- Meclis Başkanının bu konuda yapmış olduğu bir açıklamayı bilmiyoruz, okumadık. Sizin de ısrarla Meclis Başkanı adına, ona birtakım cümleler atfederek milletvekillerinin tartışmalarının önüne geçme tutumunuzu da doğru bulmadığımızı ifade ediyoruz. AKP Grubundan herhangi bir milletvekili benzer cümleler kullanırsa bu, düşünce, ifade özgürlüğü ekseninde değerlendirilebilinir ama Meclisin iradesini yansıtan, anayasal değerlerle ilgili pozisyonu, konumu belli olan bir Meclis Başkanı bu cümleleri sarf ederse doğal olarak bunun Mecliste ve toplumda bir tartışma yaratacağını herhâlde kestirmek çok zor olmasa gerek diyorum.

O nedenle, sizin de bu tartışmaları tarafsız bir bağlamda takip etmenizi, bu tartışmalara Meclis Başkanı adına müdahil olmamanız gerektiğini hatırlatmak istiyorum.

---

**Kaynak gösterme:** İdris Baluken (Halkların Demokratik Partisi, Diyarbakır). “Meclis Başkanının yapmış olduğu Anayasa'ya aykırı açıklamasına dair herhangi bir düzeltici beyanı olmadığına ve Oturum Başkanı TBMM Başkan Vekili Ahmet Aydın'ın bu konudaki tartışmalara müdahil olmaması gerektiğine ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 81. Birleşim tutanağı, 26 Nisan 2016. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/idris-baluken-26-2016-04-26-meclis-baskaninin-yapmis-oldugu-anayasa-ya-aykiri-aciklamasina-dair-he (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=48104

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.