# Topluma kazandırma yasası tasarısı ile içişleri ve adalet komisyonları raporları hk (s.s.235) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** İdris Naim Şahin (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim - **Tarih:** 23 Temmuz 2003 - **Gündem:** TOPLUMA KAZANDIRMA YASASI TASARISI İLE İÇİŞLERİ VE ADALET KOMİSYONLARI RAPORLARI HK (S.S.235) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/idris-naim-sahin-22-2003-07-23-topluma-kazandirma-yasasi-tasarisi-ile-icisleri-ve-adalet-komisyonlari > İdris Naim Şahin (AK Parti), 23 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TOPLUMA KAZANDIRMA YASASI TASARISI İLE İÇİŞLERİ VE ADALET KOMİSYONLARI RAPORLARI HK (S.S.235)); konuşma 1.161 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA İDRİS NAİM ŞAHİN (İstanbul) - Sayın Başkan, Yüce Meclisin saygıdeğer üyeleri; görüşülmekte olan 235 sıra sayılı Topluma Kazandırma Yasası Tasarısının 4 üncü maddesi üzerinde Adalet ve Kalkınma Partisi Grubumuzun görüşlerini açıklamak üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlar, dünkü çalışmamızın geç saatlerinden itibaren, bugün görüşmeye devam ettiğimiz Topluma Kazandırma Yasası Tasarısının geneli üzerinde ve maddeleri üzerinde, gerek AK Partili milletvekili arkadaşlarımız gerekse Cumhuriyet Halk Partili milletvekili arkadaşlarımız değerli fikirlerini bu kürsüden irad ettiler. Şu anda 4 üncü maddeyle ilgili görüşlerimizi açıklamak durumundayız; ancak, takdir edilir ki, 4 üncü madde de, bu tasarının önemli bir maddesi ve bu tasarının genel konseptini, genel yaklaşımını ifade eden bir ana maddedir. Dolayısıyla, tasarının tümünün içerdiği ana yaklaşım, 4 üncü maddede de kendisini göstermektedir. Bu tasarının, dolayısıyla 4 üncü maddesinin de hazırlanmasında, devletin ilgili kurumlarının görüşlerinin yeterince alınmadığı, yeterince hazırlık yapılmadığı, buna rağmen, bu yasa tasarısının Meclisin gündemine getirildiğine ilişkin görüş bildiren değerli Cumhuriyet Halk Partisi sözcüsü arkadaşıma ifade etmek isterim ki -Sayın Bakan da mutlaka ifade edecektir- bu konuda gerekli ön çalışmalar, devletin ilgili bütün kurumlarının katılımıyla yapılmıştır. İçişleri Bakanlığımız, Emniyet Genel Müdürlüğü, Millî İstihbarat Teşkilatı, Silahlı Kuvvetler, devlet güvenlik mahkemesi savcılıkları -yani adlî makamlar- ve ilgili diğer kurumların uzun süreli çalışmaları sonucunda, bir yerde devletin ana politikalarından birisi olarak bu yasa tasarısı hazırlanmış ve Yüce Meclisin takdirine sunulmuştur. Nitekim, yasa tasarısının genel gerekçesinde bu husus da açıkça zikredilmiştir. Değerli arkadaşlar, bu konudaki uygulama, yani, terörle mücadele metotlarından birisi olarak bu tür yasaların çıkarılması uygulaması, bilindiği üzere, yeni değildir; ancak, 2000 yılının ağustos ayından itibaren bu konuda ortaya çıkan boşluk, daha önce benzeri yasalardan elde edilen yararın ve suçların aydınlatılması ve suçluların yakalanması konusundaki çalışmaların devamında bir kesintiye sebebiyet vermiştir. Bu çerçevede de bu yasanın, maksadıyla, içeriğiyle, ismiyle, yeniden düzenlenerek hayata geçirilmesi ihtiyacı, öncelikle, devletin ilgili kurumlarının görüş birliğine dayalı olarak ortaya çıkmış ve netice itibariyle, Meclisimizin her iki komisyonunda da -Adalet ve İçişleri Komisyonlarında- uzman arkadaşlarımızın, yine, konuyla ilgili uzmanları da çağırarak yaptıkları uzun değerlendirmeler sonucunda buraya gelmiştir. 4 üncü madde, bildiğimiz üzere, yasadan yararlanacak olanları düzenleyen maddedir. Bu maddenin üç ana bölümü söz konusudur. Bu maddeye göre, yasadan yararlanacak olanlardan terör örgütü içerisinde bulunup da herhangi bir suç işlemeyenler, birinci grubu teşkil etmektedir. Bunların herhangi bir cezaya maruz bırakılmaması, bu tasarıyla hedeflenmiş bulunulmaktadır. İkinci grupta ise, terör olayına karışmış, ancak, direnmeden, silahlı mukavemet göstermeksizin, kendiliğinden teslim olanlar, belli bir ceza indirimiyle karşı karşıya bırakılmakta; fakat, karşılığında, onlardan, terör örgütlerine yönelik, terör eylemlerine yönelik, devlete ciddî bilgileri vermiş olma şartı aranılmaktadır. Bir üçüncü grup ise, suç işleyip de devlet tarafından yakalananların, ele geçirilenlerin karşılaşabileceği ceza indirim düzenlemesini içermektedir. Burada, bilgi vermenin yanında, bu bilginin karşılığında, ciddî bir şekilde yeni bir terör örgütünün ortaya çıkarılması, ya var olan ya da yeniden keşfedilen bu terör örgütünün dağıtılması yahut da devletin ve toplumun ciddî derecede asayişini, düzenini bozmaya, huzur ve sükûnu bozmaya, can ve mal kaybını hedef almaya yönelik bir eylemin ciddî olarak önlenmiş olması gibi çok önemli şartları içeren, karşılıklı devlet ve fert ilişkisini düzenleyen bir madde olarak karşımızda bulunmaktadır. Maddeyi incelediğimizde, kendiliğinden, sıradan, rasgele bir ceza indirimi ya da cezasızlık hali söz konusu değildir; terör örgütünün içerisine, kendi iradesi dışında, istemeden katılıp, nedamet duyan ve devlete teslim olan suç işlememiş insanları, suç işlemiş olmakla birlikte, yine pişmanlık duyarak, devletine doğru bilgileri vermeyi ve bunun karşılığında da, devletiyle beraber teröre yönelik ciddî katkıları sağlamayı gerçekleştirmiş bulunanların durumunu düzenleyen bir maddedir. Değerli arkadaşlar, terör olaylarının önemli bir kısmı, bugün için, ne yazık ki, faili meçhul özelliğini korumaktadır, koruyabilmektedir. Bunların mutlaka aydınlatılması gerekir. Bu aydınlatma yollarından birisi de, bu tür yasalarla, terör örgütlerinin içerisinden, olayları aydınlatacak ya da aydınlatılmış olayların firarda bulunan faillerinin, sanıklarının yerlerini bildirmede, onları bulmada devlete yardımcı olacak insanların örgütün içerisinden alınmasıdır. Bu şekilde, örgütün, âdeta, bir hukukî silahla vurularak, hukukî silahla içten çökertilerek, faili meçhul ve faili firar hadiselerin aydınlatılması gerekmektedir. Burada, terör mağdurlarının sıkıntılarına veya terör mağdurlarının haksız bir duruma getirildiğine yönelik ifadelerde bulunuldu. Değerli arkadaşlar, terör mağdurları, bu ülkenin mağdurlarıdır. Terör mağdurlarının mağduriyetini hissetmeyen, onu kabul etmeyen veya onu önemsemeyen hiç kimse, ne bu Meclisin çatısı altında ne de bu ülkede -sağduyulu bir vatandaş olarak- bulunmaktadır, bulunamaz da. Ancak, şuna çok dikkat etmemiz gerekir: Terör mağduru bir tarafta; ama, o mağduru mağdur eden örgütün gerçekleştirdiği olaylar, perdesi kapalı bir şekilde diğer tarafta. Olayların sanıkları yine belli; ama, firarda, hangi inde olduğu, hangi meret yerde olduğu bilinmiyor, bilinemiyor, bir şekilde bilinemiyor. "Bilin, bulun" demek kolay; ama, bu yollardan birisini de, terörle mücadele eden makamlar bir çözüm yolu olarak önümüze getirmişlerse, biz, terör mağdurlarının gözyaşlarını dile getirerek, o faili meçhullerin faillerini bulmanın yollarından birisi olan bu yasaya karşı duramayız. Bu yasa "af" kelimesiyle, tüm cezaları ortadan kaldıran bir yasa gibi takdim edilmeye çalışılıyor. Sayın Orhan Eraslan Beyin dünkü açıklamalarına teşekkür ederim. Hukuk tekniği başka bir şeydir, onu kabul ediyoruz, ben de hukuk fakültesi mezunuyum; ancak, af dediniz mi, kamuoyundaki algılaması, cezanın tümden kaldırılması şeklinde bir anlam taşımaktadır. Sade vatandaş, aftan, cezanın ortadan kaldırılmasını anlamaktadır. Halbuki, 4 üncü maddeyi incelediğimizde ve irdelediğimizde, durumun böyle olmadığını açıkkalplilikle görmek ve bunu da ifade etmek durumundayız. Söz konusu olan, cezaların tümden kaldırılması değildir; cezalarda bir miktar iyileştirme yapılarak, meçhul olayların aydınlatılması ve böylelikle, terör mağdurlarının da vicdanlarının rahatlatılması ve onların tatmin edilmesine yönelik bir çalışmadır, bir düzenlemedir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN - Buyurun; sözlerinizi tamamlar mısınız. İDRİS NAİM ŞAHİN (Devamla) - Olaya bu şekilde bakma mecburiyetimiz vardır. 4 üncü madde, bir af maddesi değil, cezalarda kısmî bir indirim maddesidir ve karşılığında da mutlaka bilgi vardır, belge vardır, devlete samimiyet vardır, nedamet vardır. Bütün bunlara da devlet kaygısız kalamaz, ilgisiz kalamaz; devlet, hisleriyle hareket edemez; devlet sakin olmak, devlet akıllı düşünmek, devlet her türlü vatandaşına, terör örgütüne katılana da, terörün mağduru olana da müşterek çözüm bulmak durumundadır. İşte, bu madde ve bu yasa, müşterek çözümü hedefleyen ve müşterek çözümü bulmaya yönelik bir yasadır. Bunun karşılığında, buradaki cüzî indirimlerin karşılığında, faili meçhul ve faili firardaki olay ve kişilerin aydınlatılması, bulunması, bilinmesine yönelik ciddî adımlar atılacaktır, geçmişte de atılmıştır. 2000 ile 2003 arasındaki inkıta döneminde bunun olumsuz sonuçlarını tespit eden, bizzat görüşlerinin alınmadığı burada ifade edilen devletin yetkili, ilgili yargı ve kolluk kuvvetlerinin tamamıdır, üst kurumları ve kurullarıdır; bunu açıklıkla ifade etmek istiyorum. Bir başka husus da, etkin yargı yolu bulunmadığı gerekçesiyle faili meçhul olaylardan ve faili firardaki hadiselerden dolayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine götürülen sayısız olay var ve ülkemizi, devletimizi bu yönde, belki de, yargı mantığı ve yargı ilkesi açısından haklı olarak mahkûmiyete uğratan başvurular var. İnanıyoruz ki, faili meçhullerin ve faili firarların aydınlatılması suretiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde de devletimizin ve dolayısıyla ulusumuzun yargı noktasında, suçları ve suçluları belirleme noktasında karşılaştığı itham, bu şekilde ve bu şekliyle, bu uygulama sonucunda azalacaktır; tamamen, inşallah, sona erecektir. Olayları değerlendirirken artısıyla eksisiyle değerlendirmek durumundayız. Şüphesiz, gönül arzu eder ki, terör de olmasın; olmamalıydı, olmasın, inşallah da olmayacak ve böyle bir yasa da gelmesin. Bunlar kolay şeyler değildir. Belki, bu yasanın altında imzası bulunan teklif sahiplerinin, oy verecek olanların da terörden bir şekilde mutlaka mağduriyetleri vardır. Hiçbir mağduriyetimiz olmasa bile bu ülkenin insanıyız, bu ülkenin vatandaşıyız. --- **Kaynak gösterme:** İdris Naim Şahin (AK Parti, İstanbul). “Topluma kazandırma yasası tasarısı ile içişleri ve adalet komisyonları raporları hk (s.s.235)”. TBMM Genel Kurulu, 110. Birleşim tutanağı, 23 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/idris-naim-sahin-22-2003-07-23-topluma-kazandirma-yasasi-tasarisi-ile-icisleri-ve-adalet-komisyonlari (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.