# Büyük Çerkez sürgününün 157'nci yıl dönümüne ilişkin açıklaması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** İmran Kılıç (AK Parti, Kahramanmaraş)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim
- **Tarih:** 20 Mayıs 2021
- **Gündem:** Büyük Çerkez sürgününün 157'nci yıl dönümüne ilişkin açıklaması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97516
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/imran-kilic-27-2021-05-20-buyuk-cerkez-surgununun-157-nci-yil-donumune-iliskin-aciklamasi

> İmran Kılıç (AK Parti), 20 Mayıs 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Büyük Çerkez sürgününün 157'nci yıl dönümüne ilişkin açıklaması); konuşma 126 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

İMRAN KILIÇ (Kahramanmaraş) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Bugün, Çarlık Rusyası tarafından Çerkezlerin sürgüne gönderilişinin 157’nci yıl dönümüdür; Çerkezlerin toplu sürgününü temsil eden gündür. Çerkez toplulukları dünyanın çeşitli bölgelerine sürgün edildiler, resmî olmayan rakamlara göre 1,5 milyona yakın Çerkez bir ay içerisinde sürgüne tabi tutuldu, yaklaşık 500 bin Çerkez hayatını kaybetti. Bir kısmı Osmanlılar tarafından Kahramanmaraş, Samsun, Tokat, Amasya, Sinop, Yozgat, Düzce, Adapazarı ve Kocaeli’ye yerleştirildi, bir kısmı ise Suriye ve Filistin başta olmak üzere Orta Doğu’da yaşamaya başladı. Sürgüne maruz kalan Çerkezler zamanla yerli halkla karışıp kaynaştı. Osmanlı Devleti’ne gönderilemeyen Çerkezler ise Orta Laba ve Orta Kuban Nehirleri bölgesindeki Rus Kazak köylerinde iskân edildi.

Gerçekten İslam âlemi iki yüz yıldan bu tarafa büyük sıkıntılar çekmektedir. Millî şairimizin de dediği gibi…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** İmran Kılıç (AK Parti, Kahramanmaraş). “Büyük Çerkez sürgününün 157'nci yıl dönümüne ilişkin açıklaması”. TBMM Genel Kurulu, 82. Birleşim tutanağı, 20 Mayıs 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/imran-kilic-27-2021-05-20-buyuk-cerkez-surgununun-157-nci-yil-donumune-iliskin-aciklamasi (erişim: 29 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=97516

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.