# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** İsmail Bilen (AK Parti, Manisa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim
- **Tarih:** 24 Nisan 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ismail-bilen-23-2010-04-24-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> İsmail Bilen (AK Parti), 24 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 471 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

İSMAİL BİLEN (Manisa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’nin, Anayasa’nın 129’uncu maddesinde değişiklik yapan çerçeve 14’üncü maddesi hakkında görüşlerimi paylaşmak üzere söz almış bulunuyorum. Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlar, 1982 darbe Anayasası’nın bazı maddelerinin değiştirilmesi için arkadaşlarımızla bir değişiklik teklifini huzurlarınıza getirmiş bulunmaktayız. Darbe ürünü olan 82 Anayasası’ndan hiç kimsenin memnun olmadığına, hatta bu Anayasa’nın temel hak ve hürriyetleri daralttığına, antidemokratik hükümleri nedeniyle sürekli eleştirildiğine hep birlikte şahit olduk. 82 Anayasası yapıldığı günden bugüne hep eleştirilmiş ve bu nedenle 15 kez kısmi değişikliklere uğramış ancak toplumun taleplerini karşılama noktasında iyileştirmelere rağmen eksiklikler ve eleştiriler giderilememiştir. Huzurunuza getirilen bu değişiklik teklifi ile toplumumuzun talepleri ve ihtiyaçları göz önünde tutulmuştur.

Yaklaşık bir haftadır yapılan müzakerelerde tüm siyasi partiler, mevcut 82 Anayasası’nı eleştirmelerine rağmen değişiklik teklifine karşı çıkarak ciddi bir çelişki içerisine düşmüşlerdir. Darbenin -ki bu iddialar da doğrudur- mağduru olduğunu iddia eden partilerimiz, burada, mevcut Parlamento içerisinde görev yapan partilerimiz bu değişiklik teklifine karşı çıkmakta, alternatif bir teklif ve öneri de getirmemekle, hamasetle ve popülizmle, antidemokratik sistemin ve statükonun savunuculuğunu âdeta burada sergilemek durumunda kalmışlardır. Yargının ve yargıcın bağımsızlığını dile getirenler, yargının ve yargıcın tarafsızlığını göz ardı etmektedirler. Altını tekrar çizerek ifade etmek isterim ki yargıya ve yargıca en fazla zarar verenler ideolojilerinin esiri olanlardır. Kararlarını hukukun evrensel ilkelerine göre veremeyenler, ideolojilerinin esiri olanlar, yargıya ve yargıca en fazla zarar verenlerdir. Bu tür kararlar kamu vicdanını yaraladığı gibi hukuka ve hukukçuya olan güveni de zedelemektedir.

ŞAHİN MENGÜ (Manisa) – Kim olduklarını açıklasana.

İSMAİL BİLEN (Devamla) – Bu durumu savunmak ne millete ne devlete bir yarar sağlamamıştır, bundan sonra da sağlamayacaktır.

Halktan kopuk siyaset yapanlar aziz milletimizin beklentilerini karşılamak yerine statükoyu sahiplenmektedirler. Görünen o ki Anayasa değişiklik teklifimiz referanduma gidecek ve aziz milletimizin onayı istenecektir. Milletten korkanlar referandumu engellemenin yollarını ve çarelerini aramaktadırlar. Değişiklik teklifinin yeterince tartışılmadığını dile getirenler yirmi sekiz yıllık tartışma sürecini ve talebini görmezlikten gelmektedirler.

Gecikmeli de olsa süreç başlamıştır. İnsanımızın temel hak ve hürriyetlerini daraltan bu darbe Anayasası, daha özgürlükçü, daha demokratik, daha katılımcı bir yapıya kavuşacaktır. Bu bağlamda, darbe Anayasası’nda, 129’uncu madde ile disiplin kararlarının yargı denetimi dışında tutulamayacağı ifade edilmiş ise de uyarma ve kınama cezaları bu ana kuralın dışında tutulmuştur. Bu hususa dolaylı birtakım gerekçeler de oluşturulmuştur. Yargı yükünün hafifletilmesinde, bu cezaların özellikleri dolayısıyla, yani hafif cezalar olması itibarıyla yargı denetimi dışında bırakıldıkları ifade edilmiştir. Oysaki bu cezalar yani uyarma ve kınama cezaları dolaylı da olsa mahkemelere taşınabilmekte ve etkileri itibarıyla da çok ciddi mağduriyetlere sebebiyet verebilmektedir.

Uygulamada 657 sayılı Kanun’a tabi olanlar bu hükme muhatap olmalarına rağmen, farklı kanunlara tabi olanlar için bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu yasağa muhatap olan 657 sayılı Kanun’un muhatapları moral olarak yıprandıkları gibi, terfilerinde de bir engel oluşturmakta, uygulamada da keyfîliklere sebebiyet vermektedir. Değişiklik teklifimizle, bu keyfîliği ve evrensel hukuka aykırılığı kaldırmayı ve bu mağduriyetleri gidermeyi hedeflemekteyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Bilen (AK Parti, Manisa). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim tutanağı, 24 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ismail-bilen-23-2010-04-24-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.