# Türk silahlı kuvvetleri iç hizmet kanunu,gülhane askeri tıp akademisi kanunu ve milli savunma bakanlığı ile kara,deniz ve hava kuvvetleri komutanlıklarına bağlı kurumlarda döner sermaye teşkili ve işletilmesine ilişkin kan.değ.yap.dair kan.tas.(sivillerin askeri hastanelerde tedavi edilebilmesi hk.) s.sayısı :891

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** İsmail Değerli (CHP, Ankara)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim
- **Tarih:** 15 Haziran 2005
- **Gündem:** TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ İÇ HİZMET KANUNU,GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KANUNU VE MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI İLE KARA,DENİZ VE HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIKLARINA BAĞLI KURUMLARDA DÖNER SERMAYE TEŞKİLİ VE İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TAS.(SİVİLLERİN ASKERİ HASTANELERDE TEDAVİ EDİLEBİLMESİ HK.) S.SAYISI :891
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ismail-degerli-22-2005-06-15-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu-gulhane-askeri-tip-akademisi

> İsmail Değerli (CHP), 15 Haziran 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ İÇ HİZMET KANUNU,GÜLHANE ASKERİ TIP AKADEMİSİ KANUNU VE MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI İLE KARA,DENİZ VE HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIKLARINA BAĞLI KURUMLARDA DÖNER SERMAYE TEŞKİLİ VE İŞLETİLMESİNE İLİŞKİN KAN.DEĞ.YAP.DAİR KAN.TAS.(SİVİLLERİN ASKERİ HASTANELERDE TEDAVİ EDİLEBİLMESİ HK.) S.SAYISI :891); konuşma 853 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA İSMAİL DEĞERLİ (Ankara) - Sayın Başkan, değerli Meclis üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

891 sıra sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, Gülhane Askerî Tıp Akademisi Kanunu ve Millî Savunma Bakanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına Bağlı Kurumlarda Döner Sermaye Teşkili ve İşletilmesine İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı; Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ile Millî Savunma Komisyonları raporları üzerinde söz almış bulunuyorum.

Değerli arkadaşlar, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görevli subay, askerî memur, assubay ve uzman jandarmalar ile 657 sayılı Kanuna tabi memurların, aile fertlerinin ve bunların emeklileri ile aile fertlerinin sağlık hizmetleri, bildiğiniz gibi, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununda düzenlenmiştir.

Buna göre, çalışan muvazzaf personel ve aile fertleri askerî sağlık kuruluşlarından, olmayan yerlerde ise diğer resmî sağlık kurum ve kuruluşlarından hizmet alır.

Emekli Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ve bakmakla yükümlü aile fertleri ise, resmî sağlık kurumları ile Emekli Sandığının anlaşmalı olduğu özel sağlık kurumlarından sağlık hizmeti almaktadır.

Muvazzaf ve emekli veyahut ölen personelin çalışan veya emekli eşleri ile anne ve babaları, kurumlarının sağlık karnesiyle, GATA'da, ancak, yüzde 5'lik kontenjandan faydalanırlardı daha önce; yani, bunlar, sivil hasta muamelesi görüyorlardı, sadece GATA'da yüzde 5'lik kontenjandan faydalanıyorlardı; bunun dışında bir faydalanmaları olamıyordu. Aynı zamanda, malul, muhtaç, erkek ve kız kardeşleriyse, hiç faydalanamazdı. Getirilen yasayla bunlar ortadan kaldırıldı.

Ayrıca, dönersermayesi bulunmayan diğer askerî hastanelerde de Genelkurmay Başkanlığınca yüzde 10 kontenjanı geçmemek üzere verileceği oranlarda faydalanma hakkı sivil hastalara yine getirilmektedir.

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair bu Kanunla, gerçekten bu imkânlar yeniden getirildi ve iyi de oldu.

Bu yasayla, subay ve assubayların özlük haklarını düzenleyen 926 sayılı Silahlı Kuvvetler Personel Kanununda, değişen ve gelişen ihtiyaçlara göre gerekli değişikliklerin yapılması mecburiyeti doğmuştur daha önce yapılan değişikliklerden dolayı.

Subayların kıta hizmetleri, teğmen ile yüzbaşı rütbeleri arasında sekiz yıl olarak düzenlenmiştir. Bunun iki yılını teğmen, kalan altı yılını ise üsteğmen veya yüzbaşı rütbelerinde tamamlamaları gerekirdi. Binbaşı ve daha üst rütbedekilerin kıta görevi zorunluluğu ise yoktur.

Aynı şekilde, assubaylarda da başçavuş olmadan karargâhlarda ve idarî işlerde görevlendirilemezler. Süre olarak kıta hizmeti şartı kalmamıştır yine bununla.

Ayrıca, üstün başarıları nedeniyle terfi edebilmek için kıta hizmeti zorunluluğu vardır. Subaylarda, üsteğmen ve yüzbaşılarda aranıyor; binbaşılarda ise bu aranmıyor.

Assubaylarda ise üsçavuş ve kıdemli üsçavuş ve kıdemli üstçavuşlarda kıta hizmeti şartı var, başçavuşlarda yoktu.

Daha önce kıta hizmeti sayılmayan bazı yerleri kıta hizmeti olarak kabul etme zorunluluğu doğmuştur. Çalışma koşulları daha zor olmasına rağmen, terfi edebilmesi için, kıta hizmeti olarak değerlendirilemeyen yerlerde çalışan yüzbaşı rütbesindeki bir personel, 1/3 oranında kıta hizmeti olmadığından terfi edememekteydiler. Daha önce böyle bir şart vardı. Bu durum başarılı personelin aleyhine olduğundan, sekiz yıllık kıta hizmeti zorunluluğu mevcut haliyle yine muhafaza ediliyor; ancak, başarı nedeniyle terfide 1/3'ü kadar kıta hizmeti şartı aranması bu yasayla kaldırılmıştır.

Aynı konu, muharip sınıf üsçavuşlardan kıdemli çavuş ve üsçavuş, kıdemli üsçavuşlardan üsçavuş ve kıdemli üsçavuş rütbesinde rütbe bekleme süresinin 1/3'ü kadar veya daha fazla kıta hizmeti görevi, üstün başarılı olanlardan, yine aynı şekilde kaldırılmakta. Daha önce ise bu mecburdu; yani, kıta hizmeti yapmayan bir kişi, ne kadar başarılı olursa olsun, bu şarttan faydalanamıyordu.

Ancak, üstün başarılı üsteğmen, yüzbaşı ve binbaşıların terfi esasları, bu sürelerinin bitiminden bir yıl önce bu rütbelere ait her yılki sicil notu sicil tam notunun yüzde 95 ve daha yukarısı ve sicil notu ortalaması da sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısı olanlardan, en az iki ayrı birinci veya ikinci sicil üstünden sicil notu alanlar veya rütbe bekleme süresinin bitiminden bir yıl önce alacak olanlar, sicil notu ortalaması en üstün olanlardan başlanarak, rütbelerine göre, kendi sınıfları içerisinde ayrı ayrı sıralanırlar.

Aynı durum, üstün başarılı üsçavuş, kıdemli üsçavuş ve başçavuşların terfi esaslarında da yine bu hususlar geçerli kılınmaktadır. İlgili personel, kuvvet komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanı tarafından uygun görülenler, muharip sınıflar için yüzde 8'i, yardımcı sınıflar için yüzde 4'ü oranında bir üst rütbeye yükselebilirler hükmü getirilmiştir burada.

Değerli arkadaşlar, bu paket yasayla, terfi sırasına giren albaylardan tuğgeneral, tuğamiral olacakların yıllık kontenjanının Kara, Deniz, Hava kuvvetlerindeki sınıflara ve Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığındaki dağılımı, kadro ve hizmet dağılımları esas alınarak Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine Yüksek Askerî Şûraca yine tespit edilir.

Yine bu yasayla, gerekli uzmanlık dallarında ve ihtiyaç duyulan branşlarda yurt içinde öğrenim için general ve amirallere Genelkurmay Başkanlığınca, diğer personel için ise ilgili kuvvet komutanlıklarınca ve Millî Savunma Bakanlığınca, özlük hakları saklı kalmak kaydıyla süresi kadar izin verilebilir hükmü getirilmiştir.

Değerli arkadaşlar, bu yasa paketiyle, Millî Savunma Bakanlığı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına bağlı kurumlarda dönersermaye teşkili ve işletilmesiyle, askerî hastanelerde mevcut yatak miktarının yüzde 10'unu geçmemek üzere her yıl Genelkurmay Başkanlığı tarafından belirlenecek oran veya miktarda sivil hastaların tedavilerinin yapılması için kontenjan ayrıca ayrılmıştır. Daha önce sadece Gülhane'de yüzde 5'ti, başka yerlerde muayene de yapılamıyordu. Şimdi bütün askerî hastanelere bu getirildi.

Değerli arkadaşlar, yine, bildiğim kadarıyla, gerçekten dönersermaye sadece Gülhane'de vardı. Bundan sonra diğer askerî hastanelerde de bu dönersermaye kurulacaktır. Bu nedenle, getirilen yasa tasarısı grubumuzca da olumlu olarak görülmüştür.

Ben, bu nedenle, hepinize saygılarımı sunarım. Bu yasanın hayırlı uğurlu olmasını diliyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Değerli (CHP, Ankara). “Türk silahlı kuvvetleri iç hizmet kanunu,gülhane askeri tıp akademisi kanunu ve milli savunma bakanlığı ile kara,deniz ve hava kuvvetleri komutanlıklarına bağlı kurumlarda döner sermaye teşkili ve işletilmesine ilişkin kan.değ.yap.dair kan.tas.(sivillerin askeri hastanelerde tedavi edilebilmesi hk.) s.sayısı :891”. TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim tutanağı, 15 Haziran 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ismail-degerli-22-2005-06-15-turk-silahli-kuvvetleri-ic-hizmet-kanunu-gulhane-askeri-tip-akademisi (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
