# Zeytin ve zeytinyağı üreticileri hk. - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** İsmail Özgün (AK Parti, Balıkesir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim - **Tarih:** 18 Aralık 2002 - **Gündem:** ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI ÜRETİCİLERİ HK. - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ismail-ozgun-22-2002-12-18-zeytin-ve-zeytinyagi-ureticileri-hk > İsmail Özgün (AK Parti), 18 Aralık 2002 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI ÜRETİCİLERİ HK.); konuşma 595 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) İSMAİL ÖZGÜN (Balıkesir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum. Zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin sorunları hakkında kişisel görüşlerimi arz etmek üzere söz almış bulunmaktayım; söz verdiğiniz için size teşekkür ediyorum. Değerli milletvekilleri, ülkemiz zeytinciliği ve zeytinyağı sektörü, tarımdan sanayie, sanayiden pazarlamaya kadar bir zincir içerisinde, önemli yan ürünleriyle beraber, sanayi sektöründe, ticaret sektöründe, tarım sektöründe önemli bir ağırlığa sahiptir ve 8 000 000-10 000 000 kişinin geçimine katkıda bulunan bir istihdam sahası olarak kullanılmaktadır. Zeytin, Akdeniz iklimine özgü, uzun ömürlü, dayanıklı, bir yıl ürün verip bir yıl ürün vermeyen, yani bir yıl var bir yıl yok olan, diğer kültür bitkileriyle değerlendirilemeyen alanlarda yetişebilen ve tarımsal yönden ikamesi olmayan bir ağaçtır. Zeytinyağı ise, insan sağlığı ve beslenmesi açısından taşıdığı üstün niteliklere rağmen, üretim maliyetinin yüksek olması, üretim dalgalanmalarına bağlı arz-talep dengesizliği, bölgesel bir ürün olmasından kaynaklanan alışkanlık ve tanıtım eksikliği nedeniyle, diğer bitkisel yağların fiyat yönlü güçlü rekabetine karşı koyamamaktadır. Tüm bu hususlar, zeytinyağı pazarının dar ve talep elastikiyetinin az olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, zeytinyağı tüketimi genelde üretici ülkelerde yoğunlaşmıştır, dünya zeytinyağı üretiminin ancak yüzde 20'si uluslararası ticarete konu olabilmektedir. Dünyanın en önemli zeytinyağı üreticisi Avrupa Birliğinde, zeytinyağı, tüm bu özelliklerine bağlı olarak, ortak pazar tarım politikası dahilinde kapsamlı olarak desteklenmekte ve zeytinyağı üreticisine ton başında aşağı yukarı 1 300-1 400 dolara varan yardımlarda bulunulmaktadır. Bu bakımdan, Türkiyemizde de, ülkemizde de zeytinyağı sektörünün geleceği açısından ve zeytinyağının stratejik bir ürün olması nedeniyle, üreticinin gelir seviyesinin korunması, tarım üretiminde sürekliliğin sağlanması, sanayici ve ihracatçıya dünya fiyatlarından mal temini ve rekabet şansı kazandırılması, sağlıklı bir piyasa oluşumunun sağlanması, spekülatif hareketlerin önlenebilmesi, kayıtdışı ekonominin denetim altına alınabilmesi, zeytinyağında prim sisteminin uygulanmasını gerekli kılmaktadır. Sektörün uzun süreli girişimleri sonucunda, geçtiğimiz yıllarda, örneğin 1998-1999 iş yılında kilogramda 40 sent prim uygulaması yapılmış, 1999-2000 iş yılında rekoltenin az olmasından dolayı prim uygulanmamış; ama, daha sonraki yıllarda 28 sente kadar varan uygulamalar yapılmış, geçtiğimiz sezonda da 150 000 TL/kg zeytinyağı destekleme primi verilmiştir. Şimdi, önümüzdeki sezon, yani içerisinde bulunduğumuz sezon var yılıdır ve rekoltenin çok yüksek olacağı bir yıldır. Bu bakımdan, zeytinyağı üreticilerimizin, bugünlerde, ciddî bir primin verilmesi noktasında beklentileri vardır. Üreticilerimiz, 60 sent/kilograma varan bir beklenti içerisindedir. Tabiî, bunun en kısa sürede açıklanması gerekir hükümetimiz tarafından ve prim sisteminin yerleştirilmesi, süreklilik kazandırılması hususlarına da dikkat edilmesi gerekir. Üreticilerin diğer bir beklentisi ise, ham dökme zeytinyağı ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasıdır. Ham dökme zeytinyağı ihracatının bütünüyle yapılabilmesi önemlidir. Zeytinyağı üreticilerimizin böyle bir beklenti içerisinde olduğunu da buradan ifade etmek istiyorum. Zeytinyağının herhangi bir kategorisindeki yasak, dünyada sadece Türkiye'de uygulanmaktadır. Dünyada, ambalajlı zeytinyağı işinin yüzde 75'ini İtalyanlar yapmaktadır. Yine, dünya üretiminin yarısına sahip olan İspanya'nın ihracatında kutulu oran yüzde 35 civarındadır. Türkiye'den çok daha büyük bir üretici olan komşumuz Yunanistan'da kutulu ihracat yüzde 7-yüzde 8 civarındadır. Türkiye, ham yağ ihracatını yasaklayıp rafine yağ ihracatını icbar ettiği takdirde, ham yağın fiyatı sunî olarak... (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) İSMAİL ÖZGÜN (Devamla) - Sözlerimi bitiriyorum Sayın Başkan. BAŞKAN - Buyurun Sayın Özgün. İSMAİL ÖZGÜN (Devamla) - Bu ham zeytinyağı ihracatının tamamıyla serbest hale getirilmesi üreticilerimizin beklentileri arasındadır. Özellikle, Balıkesir İlimizin Ayvalık, Burhaniye, Gömeç, Edremit, Havran gibi ilçelerinde, gerçekten, zeytin ve zeytinyağı geçim kaynağıdır, vatandaşlarımızın en önemli geçim kaynaklarından birisidir ve Türkiye'nin en kaliteli zeytinyağı bu yöremizde üretilmektedir. Biraz önce söylediğim gibi, zeytinyağı priminin ne kadar olacağı, ne kadar prim verileceğinin bir an evvel açıklanması -zeytinyağı primi verilecek, bu daha önce açıklandı; ama, miktarının ne olacağının bir an evvel ifade edilmesi, ilan edilmesi- diğer taraftan da ham dökme zeytinyağı ihracatının tümüyle serbest bırakılacağının hükümet tarafından açıklanması, üreticilerimizin dört gözle beklediği iki husustur. Bunu Yüce Meclisimizin dikkatine ve sayın hükümetimizin dikkatine arz ediyorum; saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** İsmail Özgün (AK Parti, Balıkesir). “Zeytin ve zeytinyağı üreticileri hk”. TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim tutanağı, 18 Aralık 2002. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ismail-ozgun-22-2002-12-18-zeytin-ve-zeytinyagi-ureticileri-hk (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.