# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** İsmet Büyükataman (MHP, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim
- **Tarih:** 20 Nisan 2010
- **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/ismet-buyukataman-23-2010-04-20-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas

> İsmet Büyükataman (MHP), 20 Nisan 2010 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNİN DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.497)); konuşma 891 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MHP GRUBU ADINA İSMET BÜYÜKATAMAN (Bursa) – Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Anayasa Değişikliği Kanun Teklifi’nin 5’inci maddesi üzerine Milliyetçi Hareket Partisi Grubu adına söz almış bulunmaktayım. Bu vesile ile yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Anayasa’nın 51’inci maddesi “Aynı zamanda aynı iş kolunda birden fazla sendikaya üye olunamaz.” hükmünü ihtiva etmektedir. Bu hüküm, sivil toplumları geliştirmek, sendikaları güçlendirmek amacıyla düzenlenmiştir. Bu hükmün ortadan kaldırılması sendikacılığı zaafa sokacak ve oluşturulan yandaş kurumlar arasına yeni yandaş sendikaların katılmasına vesile olacaktır. Dikkat edildiğinde, yeni Anayasa taslağındaki düzenlemede yine değişen hiçbir şey olmadığı gibi, çalışma hayatı ve kamu sendikacılığı açısından tuzaklarla dolu bir düzenleme olduğu açıkça görülmektedir.

Saygıdeğer milletvekilleri, Anayasa değişikliği, bir siyasi parti ya da toplumun herhangi bir kesimine hizmet etmek üzere yapılamaz. Anayasa, milletin bütününü kapsayan, gelecek nesilleri de ilgilendiren ve millî bir mutabakat gerektiren toplumsal bir sözleşmedir. Toplumsal uzlaşma sağlanmadan çıkacak yeni anayasa hem kaos ve memnuniyetsizlik oluşturacak hem de Anayasa’nın meşruiyetini her zaman tartışmaya açık bırakacaktır.

Yaklaşık sekiz yıldır uyguladığı siyasetle millî ve manevi değerlerimize zarar veren AKP, sivil dikta özlemiyle müdahil olamadığı devlet kurumlarına âdeta savaş açmıştır. Sosyal barış, kanun maddeleriyle değil, gönülle, vicdanla ve ahlakla sağlanır. AKP zihniyetinin yitirdiği ve eksikliğini hissettirdiği esas değerler bunlardır. Anayasanın sivil ve demokratik olmasının gerek ve yeter şartı, onun sadece siviller eliyle ve bir parlamento marifetiyle yapılmış olması değildir; sosyal kesimlerin katılımı ve rızası önceliklidir. Yeni bir mağduriyet alanı oluşturma adına hazırlanan Anayasa değişikliği paketinde ilk göze çarpan unsur, toplumu ilgilendiren zorunlu ve insani hizmetlerin makyajlanarak öne çıkarılmak istenmesidir. Milliyetçi Hareket Partisi, yeni anayasanın toplumsal uzlaşmayla yapılması gerektiğine inanmaktadır.

Saygıdeğer milletvekilleri, Milliyetçi Hareket Partisi olarak, AKP’nin Anayasa Değişikliği Teklifi’ne usulden ve esastan karşı olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istiyorum çünkü değişiklik teklifi, Anayasa değişikliği yapma usulüne uygun bir süreç izlenmeden hazırlanmıştır. Teklif ile getirilen hususlar, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü tehdit edecek gelişmelere fırsat verecektir, ayrıca Anayasa’nın 2’nci maddesinde bir amaç olarak belirlenen toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışına zarar verecektir. Ülkemiz ve milletimiz için çok değerli yılları insafsızca heba eden AKP zihniyetinin, bunca seneden sonra, milletimizi aldatacağı yalanı kalmamıştır. Terörün sona ereceğine dair sözler tutulmamış, bitirilmesi bir yana, bilakis teröristler hasretle kucaklanarak silahla yapmayı düşündüğü bütün ihanetler siyasetin malzemesi hâline getirilmiştir.

Adalet ve Kalkınma Partisi hükûmetleri, aziz milletimizi peşine takacakları bütün vaatleri ve bahaneleri geride kalan yıllarda harcamıştır, oynayacağı son koz, Anayasa değişiklik teşebbüsüdür. AKP’nin bu kozdan ve oluşturacağı gerilimden başka saklanacağı ve sığınacağı yer kalmamıştır. AKP, başarısız siyasetinin, teslimiyetçi zihniyetinin, iflas etmiş politikalarının bahanesini, şimdi Anayasa’ya bağlama arayışındadır. Adalet ve Kalkınma Partisinin referanduma kadar götürmeyi hesapladığı Anayasa değişikliklerindeki maksadı, ne ülkemizi çağdaş anayasaya kavuşturma isteği ne de siyasi vesayet tartışmalarına son verme arayışıdır. AKP, ucuz hesapların ve nafile oyunların peşindedir. Bütün gayreti, bütün mücadelesi, ne demokrasi içindir ne de millet hayrınadır. Yaklaşan seçime girerken, demokrasi arayanlar ile demokrasi karşıtları gibi sanal iki cephe oluşturarak bu ayrışmadan yararlanmak arayışındadır.

Değerli milletvekilleri, partimiz, anayasaları değişmez kurallar bütünü olarak görmediği gibi, Anayasa’yı değiştirme konusunda da millî hassasiyetler haricinde, menfi düşünceye sahip değildir. Ancak, AKP, yirmi sekiz yıldır tartışma konusu olan böyle önemli bir meseleyi, iktidarından yedi buçuk yıl sonra ve hemen seçim öncesinde, âdeta bir oldubittiye getirmek istemektedir. Bu değişiklik teklifinde AKP samimi değildir. AKP, bu teklifle, hukuku, demokrasiyi ve özgürlüğü kendine maske yapmaktadır. Toplumda 82 Anayasası’nın uzlaşma içinde değişmesiyle ilgili bir beklenti mevcuttur. Darbe Anayasası’nı en fazla eleştiren, değişmesini isteyen ve bunu, 1999, 2002 ve 2007 seçim beyannamelerinde de ifade eden Milliyetçi Hareket Partisidir. Uzlaşma kültüründen uzak olan bu teklif, milletin ihtiyaçlarından değil, AKP’nin ihtiyaçlarından doğmuştur. Bu teklif, bu hâliyle tam bir dayatmadır, samimi değildir, gayriciddidir, dürüst değildir.

Saygıdeğer milletvekilleri, AKP’nin açılım ve çözüm adı altında hayata geçirmeye çalıştığı bir sürece şahit oluyoruz.

Bu süreç, Anayasa’mızın değişmez hükümlerinde ifadesini bulan, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ve kuvvetler ayrılığı prensibine alenen aykırı olan, Türkiye’nin millî devlet niteliğinin ve üniter siyasi yapısının tasfiye sürecidir. Bu süreçte Türkiye etnik farklılıklar temelinde ayrışarak sözde demokrat olacak, millî birliğinin temellerini yıkarak sözde demokratikleşecek ve parçalanarak çağdaşlaşacak, böylece güçlü bir devlet olacaktır. Bu bölünme sürecinin “çağdaşlık ve demokrasi” adıyla içine nüfuz edilmeye çalışılan temel doküman ise Anayasa maddeleridir.

Sayın milletvekilleri, Sayın Başbakan Erdoğan 17 Nisan 2010 günü katıldığı bir televizyon programında Anayasa değişikliği konusunda şunları söylemiştir: “Anayasa değişikliği önerimiz, açılım projemizin, millî birlik ve kardeşlik projemizin önemli bir parçasıdır; açılım kapsamında atacağımız adımların önünü açıyor, altyapısını hazırlıyor.” Başbakan bu açıklamasıyla, Anayasa değişikliği amacının PKK açılımını hayata geçirmek olduğunu, bölünmez bütünlük aleyhine fiilleri, bu düşünce ve hesapla, parti kapatma nedeni olmaktan çıkarmayı öngördüklerini itiraf etmiştir.

MUHYETTİN AKSAK (Erzurum) – Ayıp ya! Milletin gözünün içine baka baka yalan söylüyorsunuz.

İSMET BÜYÜKATAMAN (Devamla) – Bu itibarla, Hükûmetin Anayasa değişikliklerini, bir toplumsal ihtiyaçtan öte, bu sinsi niyetin hayata geçirilme çabası olarak görmek gerekmektedir.

Bugünkü tekliflerin içinde “açılım” denen yıkımla ilgili maddelerin açıkça bulunmaması kimseyi aldatmamalıdır. Yapılmak istenen, bir sonraki Anayasa değişiklik paketlerinde yer alacak sinsi planların önünün açılmasıdır ve pürüzlerin şimdiden ortadan kaldırılmasıdır. Bunların tamamı, aldatma, kandırma, yalan ve riyadan başka bir şey değildir.

AKP’nin saklandığı yalanların başında demokratikleşme iddiaları gelmektedir. Ne var ki Anayasa değişiklikleriyle amaçlanan, asla demokrasi değildir. AKP’nin demokrasiden ne anladığı, sekiz yıla yaklaşan zorbalıkları ve icatlarıyla ortaya çıkmıştır.

Sayın milletvekilleri, Türk milletinin gündemi Anayasa değişikliği değildir. Milletin gündeminde, emeklinin açlık sınırının altında yaşıyor olması, her evde en az 1 işsizin bulunması, çiftçinin gelir desteğiyle yaşamaya mahkûm edilmesi, her gün binlerce iş yerinin kapanması ve halkın yardımlarla yaşamaya mecbur bırakılması bulunmaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** İsmet Büyükataman (MHP, Bursa). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinin değişiklik yapılması hakkında (s.s.497)”. TBMM Genel Kurulu, 89. Birleşim tutanağı, 20 Nisan 2010. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ismet-buyukataman-23-2010-04-20-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinin-degisiklik-yapilmas (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
