# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim
- **Tarih:** 14 Mayıs 2003
- **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2003-05-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-5

> İzzet Çetin (CHP), 14 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 581 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

İZZET ÇETİN (Kocaeli) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu para cezalarına ilişkin 100 üncü madde üzerinde verdiğimiz önerge hakkında söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, tabiî, tepkinizi anlıyorum, bu saatte -yani, saat 04.00'ü bulmuş, sabahın 4'ü, tan vakti- hepimiz gerçekten yorulduk. Hepimiz insanız, fizyolojik olarak insanın bir dayanma gücü var, direnme gücü var. Olağanüstü hallerde bile bir insanın ne kadar çalışacağını saptamaya kalkan bilim adamları bunun ondört saati geçemeyeceğini söylüyor; ama, hepimiz dün sabah 08.00'den bu yana ayaktayız.

Değerli arkadaşlarım, cezadan amaç caydırmak olmalıdır. Bakınız, 13 Mart 2003 tarihinde görüşmeye başladığımız 73 sıra sayılı İş Kanunu Tasarısında bu para cezaları, miktar olarak, şimdi 73'e 1 inci ek'teki görüşmekte olduğumuz tasarıdan fazlaydı. Komisyona geri çekildikten sonra para cezaları artırıldı. Şimdi, buradaki para cezalarından amaç, işverenlerin yasadışı davranışlarda bulunmasına engel olmak, onları kanuna uygun çalıştırmak, işçilerin de bu yasa içerisindeki hükümlere tabi olarak çalışmalarını sağlamaktır. Görüşmekte olduğumuz madde toplu işçi çıkarmaya ilişkin. Bir evvelki madde yine para cezalarına ilişkin, bir sonraki de özürlü ve eski hükümlülere ilişkin.

Bakınız, dün, yani ayın 14'ünde Yargıtaya 9 kişi alınacak; özürlüler ve sakatlar haftasında Türkiye'nin dörtbir yanından yardıma muhtaç 1 520 kişi, diğer aile fertlerinin yardımıyla sınava geldi, sınav iptal edildi ve geri döndüler; bilahara tekrar gelecekler. Bunlar, bizim insanlarımız. Bunlar, herkesten önce Yüce Meclisin koruması altında devlete görev yüklemesi gereken, hükümete görev yükleyerek onları korumamız gereken insanlar.

Şimdi, bunlara aykırılıklar bile bir evvelki rapora göre düşürüldü. Şimdi, 300 000 000 lira olan 13 Marttaki ceza, 200 000 000'a, bir sonraki maddede ve bundan sonraki maddelerde göreceksiniz, cezalar yarı yarıya azaltıldı. Bu, şu demektir: Dürüst, namuslu, kaydını kuydunu tutan, organizasyonunu iyi kurmuş, insan kaynakları yönetimini oluşturmuş işletmeler açısından hiçbir sıkıntı yok; istediğiniz müfettişi gönderin. O, kârını zararını haksız rekabete karşı zaten gerektiği şekilde kuruyor, yapıyor; ama, kayıtdışı alanda çalışan ya da sizin bu cezaları düşürerek "kardeşim, sen enayi misin, sen de kayıt dışına doğru kay" diye yol gösterdiğiniz insanlara siz kıyak yapıyorsunuz. Nasıl; 300 000 000 lira olan cezayı 200 000 000 liraya çekerek.

Değerli arkadaşlarım, burada, dürüst ve namuslu işverenlerin bundan rahatsızlık duyacağına hiç ihtimal vermiyorum, böyle bir kaygıları yok. Cezadan amaç, caydırmaktır, ıslah etmektir. Biz, bu para cezasıyla, 50 000 000'la, 300 000 000'la, işverenlerimizi kayıt dışından kayıt altına almaya doğru çekemeyiz. Bunun için ne yapmamız gerekir; dürüst ve namusluca kendi yükümlülüklerini yerine getirmeye davet edeceksek, caydırıcı bir miktar olması lazım. Bunu düşürerek, siz -demin de söyledim- bir yerlere mesaj veriyorsunuz. Kime; demin mektubunu okuduğumuz düzgün işadamlarına değil, kayıt dışına kaçmaya, kanundışı işlem yapmaya, bu yasanın kendine verdiği yükümlülükleri yerine getirmekten kaçınmak isteyenlere ya 50 000 000 da ceza mı, senin için devede tüy ya da 300 000 000 ne ki, 10 kişiyi, 20 kişiyi, 30 kişiyi topluca işten çıkarmışsın, onlara uyguladığın 300 000 000 sana koymaz" mesajını veriyorsunuz. Böyle kanun olmaz, böyle madde olmaz, böyle caydırıcılık olmaz. Onun için, eğer cezaların kanuna uygun çalışmaya katkı yapmasını istiyorsanız, caydırıcı etkisi olmasını düşünmeniz gerekir. Tasarınız ciddî değildir, bu maddedeki cezanız ciddî değildir, bu yasanın hazırlanış biçiminden buraya gelişi adil değildir. O nedenle, bütün arkadaşlarım söyledi, ben de bir kez daha söylüyorum: Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz. Sizin aynanız, bu ceza maddelerinde kendini bir kez daha gösteriyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun Sayın Çetin.

İZZET ÇETİN (Devamla) - Bununla siz, işçiye, emekçiye, toplumun yoksul kesimlerine "biz, sizi de düşünüyoruz" diyemeyeceksiniz, diyemez konuma geleceksiniz. Bizim söylemlerimiz, bir bakıma, size de katkı yapıyor, size de iyilik yapıyor, sizin yanlıştan dönmenize, seçmeninize verdiğiniz sözleri tutmanıza ışık tutuyor; tabiî ki, anlarsanız!..

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 14 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2003-05-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73-5 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.