# İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim - **Tarih:** 14 Mayıs 2003 - **Gündem:** İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2003-05-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 > İzzet Çetin (CHP), 14 Mayıs 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: İŞ KANUN TASARISI VE SAĞLIK AİLE ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER (S,S, 73)); konuşma 912 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA İZZET ÇETİN (Kocaeli) - Teşekkür ederim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan İş Yasası Tasarısının "çeşitli yönetmelikler" başlığını taşıyan 89 uncu maddesi üzerinde Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış buluyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli arkadaşlarım, 13 Marttan bu yana, iki ayı aşkın süredir Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde olan ve iki haftadır yoğun bir biçimde çalıştığımız, bu, adı yeni; ama, kendisi, ortaçağı andıran bir hayli hükümleri içeren yasa tasarısının bu maddesine, eğer yenilik adına bir şey söylemek gerekiyorsa, bir göz atmakta yarar vardır. Tabiî, burada, bu maddeye geçmeden önce, ben, bir konuda düşüncelerimi biraz sizlerle paylaşmak istiyorum. Değerli arkadaşlarım, biz, bütün maddelerde söz aldıkça, biraz evvel Sayın Kacır, bunu, engelleme olarak gördüğünü dile getirdi. Değerli arkadaşlarım, bizim amacımız, bu tasarının engellenmesi değildir; bizim amacımız, 1971 yılında çıkarılan 1475 sayılı İş Yasası, yaklaşık otuziki yıldan bu yana yürürlüktedir; elbette, yenilenmesi, çağın gereklerine uyumlu hale getirilmesi gereken hükümleri vardır. Biz, bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de üçlü yapıyı göz önüne alarak, işçisiyle, işvereniyle, hükümetiyle uyum içerisinde, barış içerisinde bir çalışma yaşamını yakalayacak bir düzenleme yapılması için çaba sarf ediyoruz. Amacımız, bu yasanın taraflarının, yasanın ruhunu, özünü, maddelerin içeriğini iyice anlayabilmelerine katkı yapmak; amacımız, birçoğumuzun da, belki, tam olarak okumadığı bu maddeler üzerinde neye karar verdiğimizi bıkmadan, usanmadan sizlere aktarmaya çalışmak. Elbette, yasa yapılırken, özellikle çalışan kesimlerin, işsizlerin ve işverenlerimizin gözü burada. O nedenle, Türkiye'ye yeni diye sunulan bu İş Kanunu Tasarısının ayrıntılarında nelerin gizli olduğunu da onlara göstermek, hatırlatmak, uyarmak bu Meclisin görevi. İyi olan her şeye katkı vermeye çalıştık. Sayın Kacır, biraz evvel önergemizin olmadığını söyledi; ama, gıcır gıcır 90'ın üzerinde önergeyle katkı yapmaya çalıştık, başta kendisi o önergeleri görmezlikten geldi. Değerli arkadaşlarım, bakınız, Sayın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız da olmak üzere, AKP sözcüsü arkadaşlarımız, bizim, zaman zaman sadece olaya tek gözlükle baktığımızı, işverenleri bir kenara bıraktığımızı ve sadece işçi haklarını savunduğumuzu dile getirdiler. Doğrudur, çalışma yaşamı, işçinin hukukudur, işçinin hakkını, hukukunu koruyan bir yasadır ve özünde yapılması gereken bir değişikliğin mutlak işçi lehine yapılması gerekir. O nedenle, elbette, işçi lehine yapılması gereken düzenlemelere önem veriyoruz; ama, en az onun kadar, ülkemizin kalkınması için ülkesinde yatırım yapan, vergisini veren, işçisini sigortalı yapmış, ülkenin kalkınması için olabildiğince emek sarf eden kayıt altındaki işverenlerimizin haklarını gözetirken, toplusözleşme özgürlüğünü, sendikalaşma özgürlüğünü demokrasinin bir gereği olarak görüp, kabul eden işverenlerimize saygımız sonsuz. Biz, diyoruz ki, ülkemizde, kayıtdışı ekonomi kayıtlı ekonominin boyutlarını aşmıştır. Bu, bir taraftan, alınterinin, emeğin sömürülmesidir; diğer taraftan, ülke kaynaklarının nerelere gittiği belli olmayan bir kesime aktarılması olayıdır. O nedenle, ana sorunumuz, kayıtdışı ekonomiyi kayda almaktır. Bakınız, bir işveren hukukçusu bir mektup yazmış. Mektubun bir bölümünü sizlere okumak istiyorum: "Görüşülmekte olan İş Kanunu Tasarısıyla ilgili olarak gerek Bakan Sayın Başesgioğlu gerekse AKP Grup yöneticileri, sürekli 'biz, bu tasarı üzerinde sosyal tarafların anlaşmalarını istedik. Tarafların anlaşamadıkları sadece iki hüküm vardı; ancak, sendika başkanları, kamuoyu önünde bu mutabakatı inkâr ediyorlar' şeklinde beyanda bulunuyorlar. Bu beyanları kısmen doğrudur; şöyle ki: İşçi konfederasyonları, Sayın Bakanın nezaretindeki son toplantıda, toplam 11 maddeyi içlerine sindiremediklerini; ancak, bunların içinde en önemli iki maddenin, taşeronluğu düzenleyen 2 nci madde ile ödünç iş ilişkisini düzenleyen 7 nci madde olduğunu, bu maddeleri mevcut halleriyle asla kabul edemeyeceklerini bildirmişler. Bunun üzerine Sayın Bakan 'ya bu hükümlerde de bizim dediğimizi kabul edersiniz veya biz, siyasî irade olarak, tasarıyı kendi bildiğimiz gibi yasalaştırırız' dedi" ve devam ediyor... Değerli arkadaşlarım "siyasî irade olarak, tasarıyı kendi bildiğimiz şekilde yasalaştırırız" demek -AKP'nin siyasî iradesinin, emeğin karşısında olduğunun- alınteriyle geçinen, bu ülkede dürüst, namuslu, bu ülkede kazandığını bu ülkeye harcayan, yaşamını emeğiyle kazanmaktan başka hiçbir amacı olmayan, toplumun yoksul kesimlerini dışlayıp, kayıtdışı çalışan bir avuç kapkaççı zihniyetin yanında yer almaktır, emeğin karşısında paranın gücüne teslim olmaktır. (CHP sıralarından alkışlar) Kabul etseniz de bu böyledir, kabul etmesiniz de bu böyledir. İşte, Komisyona katılan bir sayın işveren adına yazılan bir mektup... Değerli arkadaşlarım, gerçekten, bu tasarı çok tartışıldı, çok tartışılıyor. Keşke, şu anda görüştüğümüz, çeşitli yönetmeliklere ilişkin bu maddeye bir göz atılsa, o maddede hiç olmazsa bazı düzenlemeler yapılsa idi. Bu, mevcut İş Kanunu Tasarısının 25 inci maddesinde, bir yönetmeliğe ihtiyaç kalmayacak boyutta, sağlık nedeniyle işten çıkarma hükümleri çok ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiş. Yazılmadık hiçbir şey yok. Bir şey unutulmuşsa, biz onu da yazalım zihniyetiyle, üstelik, Anayasaya aykırı bir biçimde... Belki diyebilirsiniz ki, 1475'te de bu böyle idi; ama, gözden kaçmış olabilir. Bu maddenin (c) fıkrası Anayasaya aykırıdır. Çalışma hakkının, Anayasaya aykırılığı... Ancak bir yasal düzenlemeyle devredilebilir. Bir yönetmelikle çalışma hakkını devredemezsiniz, engelleyemezsiniz. Bu, ancak bir yasal düzenlemeyle mümkün olabilir, (c) fıkrası bu maddede olduğu sürece, bu madde, açıkça, Anayasanın hükümlerine aykırılık teşkil edecektir. Kaldı ki, biraz evvel söyledim, 25 inci maddeye bir göz attığınızda -ki, katkılarınız oldu, yani, neyin tiksinti verici olduğu neyin tiksinti verici olmadığı tartışmalarını burada birlikte yaptık ve düzelttik o hükmü- burada, yine, tekraren "genel sağlığa yahut birlikte çalıştıkları öteki işçilere zararlı olursa, bu gibilerin o işlerden çıkarılmalarını öngören yönetmeliği de Çalışma Bakanlığı hazırlayabilir" demektesiniz. Yönetmelikle işten çıkarma hükmü düzenleyemezsiniz; bunu bir kez daha söylüyorum. Diğer taraftan, (b) fıkrası, bazı işlerde çalışan işçilerin belirli sürelerde genel olarak sağlık muayenesinden geçirilmelerine ilişkin yönetmelik düzenleneceğine hükmediyor. Değerli arkadaşlarım, Ağır ve Tehlikeli İşler Tüzüğümüz var, ağır, tehlikeli ve zehirli işlerde çalışanlara ilişkin tüzükler var, yönetmelikler var. Sosyal Sigortalar Kurumumuzun Sağlık İşlemleri Tüzüğü var. Orada, hangi mesleklerde, hangi işlerde çalışan işçilerin, hangi sürelerde periyodik muayenelerden geçeceği düzenlenmişken "bazı işler" kavramıyla, var olan tüzük bile çok daha geriye taşınmak isteniyor. Ben, bu konularda uyarımı yapma görevini yerine getiriyorum. Anayasaya aykırı bu hükmün, Grubunuz tarafından, AKP milletvekilleri tarafından bir kez daha değerlendirileceği inancıyla, hepinizi saygıyla selamlıyor, teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli). “İş kanun tasarısı ve sağlık aile çalışma ve sosyal işler (s,s, 73)”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 14 Mayıs 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2003-05-14-is-kanun-tasarisi-ve-saglik-aile-calisma-ve-sosyal-isler-s-s-73 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.