# Kamu görevlileri sendikaları kanunu,sosyal sigortalar kanunu ve sosyal sigortalar kurumu kanununda değişiklik yapılması hakkında kan.tas.(ss: 613)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 106. Birleşim
- **Tarih:** 24 Haziran 2004
- **Gündem:** KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI KANUNU,SOSYAL SİGORTALAR KANUNU VE SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KAN.TAS.(SS: 613)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2004-06-24-kamu-gorevlileri-sendikalari-kanunu-sosyal-sigortalar-kanunu-ve-sosyal

> İzzet Çetin (CHP), 24 Haziran 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 106. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU GÖREVLİLERİ SENDİKALARI KANUNU,SOSYAL SİGORTALAR KANUNU VE SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KAN.TAS.(SS: 613)); konuşma 939 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

İZZET ÇETİN (Kocaeli) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı üzerinde şahsım adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu kanun tasarısı, iki gün önce, yani, salı günü, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü; tabiî, o kadar önemli, o kadar acil bir durum var ki, hemen bugün, biraz evvel, 613 sıra sayısıyla, burada, milletvekili arkadaşların eline geçti. Tabiî, bu 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununun, kamu emekçilerinin 1980'li yılların ikinci yarısından başlayıp, uzunca bir mücadeleden sonra, 1988 yılından itibaren sendikalaşmalarına meşruluk kazandırdıklarını ve bu yasanın, daha sonra -üç yıl önce- 25 Haziran 2001 tarihinde kabul edildiğini gördük, biliyoruz.

Yasanın özüne baktığımız zaman, 2001 yılında çıkarılan bu Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu, gerçekten, şimdiye kadar, ülkemizde, personel rejiminde, ücret, çalışma koşullarının belirlenmesi, özlük haklarının belirlenmesinde tek taraflılıktan görece de olsa iki taraflılığa geçişi sağlayan bir düzenleme olduğu için, Anayasaya aykırı maddeleri bulunmasına rağmen, uluslararası metinlere, Birleşmiş Milletler belgelerine, Uluslararası Çalışma Örgütü sözleşmelerine ve bunun yanında, Avrupa Konseyi sözleşmelerine, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Avrupa Sosyal Şartına aykırılıkları olmasına rağmen, o gün, bu Mecliste, ne itiraz edildi ne de konu Anayasa Mahkemesine götürüldü ve ileri bir adımdır diye kabul edildi. Üç yıllık uygulaması sonunda, birtakım aksaklıkları, eksiklikleri görüldü; uluslararası toplantılarda, zaman zaman bu konuda Türkiye'ye eleştiriler geldi; özellikle, yasanın 15 inci maddesi büyük tartışmalara neden oldu.

Yasanın 15 inci maddesi nedir diye bakacak olursanız; burada, sendikal haklara getirilen kısıtlamaları görürsünüz; yani, neredeyse, grev yasağı anlayışı içerisinde, işkolları bazında, sendikal örgütlenmeye birsürü yasak getirildiğine tanık olursunuz. Bu, doğrudan doğruya ILO sözleşmelerine aykırı. 87 nolu Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin Sözleşmeye bakıldığı zaman, orada, yasağın son derece sınırlı olduğunu, sadece silahlı kuvvetler mensupları ve polislerin örgütlenmesi konusunda ülkelere belli serbesti verildiğini, onun dışında, bütün ülkelerde, buna bağlı olarak, sendikal örgütlenmenin serbest olduğunu görürsünüz; ama, üç yıllık uygulama sonunda bir yasa değişikliği geliyor, bir yandan Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununu, diğer taraftan, gerçekten büyük sorunları olan, hem işverenlerin hem de işçilerin büyük rahatsızlık duyduğu, işte, sigorta primlerinin yüksekliği, tahsilindeki güçlükler, Sosyal Sigortalar Kurumunun içinde bulunduğu ekonomik zorluklar, böyle, birkaç maddeyle geçiştirilebilecek konular değil. Gerçekten, bir ileri adım; bu değişiklikleri biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak destekleyeceğiz, destekliyoruz. Niçin; yine bir adım diye destekleyeceğiz; ama, yetmiyor değerli arkadaşlarım.

Bakınız, Sayın Bakanımızın 10 uncu maddeyi geri çekmesi nedeniyle, ben kendisine teşekkür ediyorum. Gerçekten bir büyük yanlış, bir büyük utançtan Meclisi kurtardı. Bugün, bir sendikacı arkadaşımın deyimini gazetede okudum; o madde, gerçekten, işçiler öldüğünde bağırsaklarının, kulaklarının, gözlerinin de işverenlere teslim edilmesini öneren arkadaşım biraz da öfkeyle söylemiş onu; ama, onu dahi söyletecek düzeyde bir düzenlemeyi Meclisin huzuruna elbette getirmek doğru olmazdı. Sayın Bakanımıza bu anlayışı nedeniyle teşekkür ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, Türkiye'de -bütün işverenlerimizi dahil etmiyorum; gerçekten çağdaş, modern, kendi işyerinde örgütlü, yasal gerekleri yerine getiren işverenlerimiz var, onları bir kenara bırakıyorum- hem işverenlerimizin büyük bir bölümüne hem de devlet yönetme erkini elinde bulunduranlara, bir sabah kalktıklarında, memurlar ya da fabrikanızdaki işçiler sendikaya üye olmuş deseniz; sanki dünyaları yıkıldı, birdenbire tepki! Yani, çağdaş toplumlar örgütlü toplumlardır. Biz daha örgüt kelimesine alışamamışız, bu her halimizden belli oluyor.

Değerli arkadaşlarım, Kamu Çalışanları Sendikaları Kanununa şimdi değişiklik getirdik; 14, 16, 18, 25, 30 ve 35 inci maddelerinde değişiklik öngörmüşüz; altı maddesinde; ama, 4688 sayılı Yasa 46 maddelik bir yasa, benim ve birçok bilim adamının saptamalarına göre -kendi ölçütlerime göre söylüyorum- 46 maddelik Kamu Görevlileri Sendikaları Kanununun 17 maddesi, 22 noktada uluslararası sözleşmelere aykırı; ayrıca, 2 maddesi Anayasaya aykırı.

Biz, geçtiğimiz mayıs ayı içerisinde, 7 Mayısta, Mecliste, Anayasamızın 10 maddesini değiştirdik ve 22 Mayısta Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Anayasanın 90 ıncı maddesinde yaptığımız düzenleme aynen şöyle: "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır."

Yani, biz, şimdi, 6 maddede değişiklik getiriyoruz; 17 maddede, 22 noktada aykırılıklar var, Anayasaya aykırı 2 madde var; bundan sonra, artık, o 46 maddelik 4688 sayılı Yasaya, memurlarımızın, kamu görevlilerinin çok bağlı olmasına gerek yok. Milletlerarası sözleşmelerden İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi, Öğretmenlerin Statüsü Tavsiyesi ile Uluslararası Çalışma Örgütünün 87, 98 ve 151 sayılı Sözleşmeleri ile demin söylediğim İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Avrupa Sosyal Şartını, biz, ülke olarak imzaladık. Artık, buralardaki metinler, temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasında bizim ana ölçütümüz; yani, ulusal yasalarımızın bir geçerliliği yok. O halde, bu düzenleme alelacele geleceğine, o milletlerarası antlaşmalar, ILO sözleşmeleri ve Avrupa Sosyal Şartı hükümleri ele alınır, iktidarıyla muhalefetiyle, ülkemizi, sürekli olarak çalışma yaşamı konusunda, hak ve özgürlüklerin kullanılması konusunda tartışmalardan uzak tutacak bir düzenleme, sendikal örgütlerin görüş ve düşünceleriyle katkılarıyla zenginleştirilir ve ülkemize, çalışanımıza yaraşır bir düzenleme haline gelebilirdi.

6 maddedeki değişiklikte mutabakata varılmış olmasını Sayın Bakanım buradan açıklıyor. Ben, Plan ve Bütçe Komisyonunda da gündeme getirdim, sendikalarımızın 6 maddeyle yetindikleri inancında değilim. Biraz sonra Kamu-Senin bir paneline konuşmacı olarak gideceğim, orada da dinleyeceğim arkadaşları; hiçbir konfederasyonun bununla yetinmesi mümkün değildir. Onun için, bir adım ileridir diyerek kendimizi avutmayalım. Ülkemizi, sürekli, Uluslararası Çalışma Örgütünün ve diğer uluslararası kuruluşların kara listelerinde tartışmalı olmaktan kurtarmamız gerekir. Artık, elimizdeki uluslararası metinler yasa niteliğinde; yasa koyucular olarak, Meclisin üyeleri olarak, hiç olmazsa bu bilinci kafalarımıza kazıyalım.

Değerli arkadaşlarım, Sosyal Sigortalar Kurumuna ilişkin değişiklikler de yeterli değildir. Yeterli olmamakla birlikte, son günlerde en çok tartışılan, isteğe bağlı sigorta primi oranlarının düşürülmesi ve de prim tavan ve tabanlarının, yeniden, hem işverenlerimizin hem de çalışanlarımızın rıza gösterebileceği düzeye çekilmiş olmasını olumlu olarak değerlendiriyoruz; ama, biraz evvel Sayın AKP sözcüsünün burada gündeme getirdiği konuları dinlerken, sanki muhalefet partisinden bir milletvekiliymiş gibi konuştuğuna tanık olduk. Gerçekten, bütçe, borç bütçesi...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** İzzet Çetin (CHP, Kocaeli). “Kamu görevlileri sendikaları kanunu,sosyal sigortalar kanunu ve sosyal sigortalar kurumu kanununda değişiklik yapılması hakkında kan.tas.(ss: 613)”. TBMM Genel Kurulu, 106. Birleşim tutanağı, 24 Haziran 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/izzet-cetin-22-2004-06-24-kamu-gorevlileri-sendikalari-kanunu-sosyal-sigortalar-kanunu-ve-sosyal (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
