# Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklfi (2/191) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Kamer Genç (Tunceli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim - **Tarih:** 11 Kasım 2008 - **Gündem:** BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLFİ (2/191) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2008-11-11-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklfi-2-191 > Kamer Genç, 11 Kasım 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLFİ (2/191)); konuşma 682 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) KAMER GENÇ (Tunceli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İç Tüzük’ün 37’nci maddesine göre verilmiş bir istemim üzerine söz almış bulunuyorum. Hepinize saygılar sunuyorum. Tabii, burada konuşma imkânımız çok sınırlı olduğu için çok şeyleri söyleyemiyoruz. Mesela, şimdi eğitim - öğretimin ortalarına gelmişiz daha Tunceli’de bir yurt yok arkadaşlar. Bugün bana 4 tane öğrenci telefon ediyor “Kalacak yurdumuz yok.” diyor. NURETTİN CANİKLİ (Giresun) – Üniversiteyi kurduk, onu da yapacağız merak etme. KAMER GENÇ (Devamla) - Yani çok zor durumda insanlarımız. Bu terör zararından daha şimdiye kadar, bir buçuk seneden beri bir vatandaşa bir kuruş ödenmiyor. Neyse, bunlar şey değil de… Şimdi, değerli milletvekilleri, ikiyüzlü olmaya hiç gerek yok, açık seçik, net konuşmamız lazım. Benim kanun teklifim şu: Şimdi mevcut hukukumuza göre, yürürlükteki kanunlara göre, gerek 442 sayılı Köy Kanunu’na göre gerekse 3194 sayılı Kanun’a göre ibadet yerleri arasında cemevleri sayılmamış. İşte ibadet yeri olarak mesela 3194 sayılı Kanun’da cami, mescit, kilise, sinagog, havra sayılmış ama cemevi sayılmamış. Bizim verdiğimiz önergede… Daha önce biliyorsunuz buraya bir kanun geldi Hükûmet tarafından. İşte sinagogda, havrada, kilisede sarf edilen elektrik, su paraları belediyelerin bütçesiyle, devletin, yani bizim verdiğimiz vergilerle ödenecek deniliyor. Bu memlekette de sayısı 15 milyon mu, 20 milyon mu, bir Alevi vatandaş kitlesi var. Bu Alevi vatandaş kitlesi vergi veriyor ve bu vergi… Yani siz Yahudi’nin, Ermeni’nin ibadet yerine onun yakıt parasını vermeyi kabul ediyorsunuz ama cemevi diye Alevi inançlı insanların ibadet ettiği yere vermek istemiyorsunuz. Yani AKP’lilerin… Yani burada açıkça tablo…Şimdi biz de diyoruz ki… AHMET YENİ (Samsun) – İktidardayken niye yapmadınız? KAMER GENÇ (Devamla) - Ya tamam kardeşim, ben anlatayım. İşte, siz bilirsiniz… AHMET YENİ (Samsun) – İktidardayken niye yapmadınız? KAMER GENÇ (Devamla) – Efendim, yapmadık, size yapın diyoruz. Şimdi diyoruz ki: Arkadaşlar, bugün Türkiye’de bir Alevi gerçeği var. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı var. Türk toplumunda derinlikleri olan bir toplum. Sayısı 15-20 milyon veya 25 milyon. Mesele çok açık. Yani bir Sıhhiye Meydanı’nda birileri 100 bin insan topluyorsa bu sese kulak vermek lazım. Benim getirdiğim kanun teklifinde diyoruz ki: 442 sayılı Köy Kanunu’nun 2 ve 91’inci maddelerinde yer alan “cami” ibaresinden sonra gelmek üzere “cemevi” ibaresinin eklenmesi… Yine, 3/5/1985 tarihli ve 3190 sayılı İmar Kanunu’nda yer alan ibadet yeri tarif edilmiş. İbadet yeri olarak “cami, cemevi, mescit, kilise, sinagog, havra” olarak değiştirilmesini istiyoruz. Değerli arkadaşlarım, inanç bir gönül bağıdır. Yani insan kendi gönlüne göre, kendi düşüncesine göre ibadet eder. Yani “Sen git ille şurada ibadet et.” diyemezsiniz. Vatandaşın büyük bir kısmı… Tabii ki bizim Sünni kardeşlerimizin inançlarına en ufak bir saygısızlığımız yok. Camiye gidiyor camide ibadetini yapıyor, Alevi vatandaşların bir kısmı da gidiyor oraya ama bir kısmı diyor ki: “Kardeşim, inancıma göre ben cemevinde yapacağım. Ee, cemevinde yaptığıma göre, ne olur yani bir cemevi, ibadet edilen yerin ismine ‘mescit’ yerine, ‘cami’ yerine ‘cemevi’ kelimesi ilave edilse bundan kim ne zarar görebilir?” Bilakis, bence mantıklı. Kaldı ki bu gibi şeylerde mantık da aramamak lazım. Diyor ki: “Kardeşim, ben cemevinde, yani cemevinde yapılan cemlerde o sazın teli altında Allah’a yalvarmak istiyorum, dinî ibadetimi böyle yerine getirmek istiyorum. Yani niye siz kiliseye, ondan sonra sinagoga verdiğiniz imkânları buna vermiyorsunuz?” İşte, diyoruz ki bunu kabul edin. Özellikle AKP’lilerden rica ediyorum, bunu gündeme alırsanız… Zaten hemen çıkarmazsınız yani değil mi? Yani gündemde gider, kalır ama hiç olmazsa yani tabii bu kamuoyu bizi dinliyor, ya işte, en azından bir saygı gösterildi, bu gündeme alındı… Ha, yine “çıkar, çıkmaz” meselesi değil ama reddederseniz siz bilirsiniz yani. Bu bir harekettir, bir gösteriştir. Ben sizden de rica ediyorum yani bu teklifin reddedilmemesini, gündeme alınmasını, sonra gündemde olgunlaşmasını. Gerekirse çıkarırsınız, gerekirse çıkarmazsınız, takdir sizin. Ama mademki dün de böyle, pazar günü burada büyük bir toplumdan böyle bir istek geldi, o insanlara da “Ya, tamam kardeşim, biz de sizin isteklerinize cevap veririz.” gibi bir düşünce içinde olunursa bana göre kimse bir şey kaybetmez, hem memleket de kazanır, insanlar da bir sevgi duyar, “Ya, tamam işte, en azından bir iktidar partisi de buna bir sıcak baktı.” denilir. Bunu sırf sizi, yani şey etmek değil. Ben olsam ben buna… Yani böyle bir teklif sizden gelse ben iktidarda olsam “Kabul” derim, ne olacak yani. Bunda daha açıkça verdiğiniz bir şey de yok. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Kamer Genç (Tunceli). “Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklfi (2/191)”. TBMM Genel Kurulu, 15. Birleşim tutanağı, 11 Kasım 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2008-11-11-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklfi-2-191 (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.