# 5683 sayılı yabancıların türkiye'de ikamet ve seyahatleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:492) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Kamer Genç (CHP, Tunceli) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim - **Tarih:** 5 Ocak 2011 - **Gündem:** 5683 SAYILI YABANCILARIN TÜRKİYE'DE İKAMET VE SEYAHATLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:492) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2011-01-05-5683-sayili-yabancilarin-turkiye-de-ikamet-ve-seyahatleri-hakkinda-kan > Kamer Genç (CHP), 5 Ocak 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 5683 SAYILI YABANCILARIN TÜRKİYE'DE İKAMET VE SEYAHATLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.:492)); konuşma 605 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) KAMER GENÇ (Tunceli) – 492 sıra sayılı Yasa Teklifi’nin 1’inci maddesi üzerinde verilen önergemle ilgili söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Değerli milletvekilleri, aslında tabii, 1950 yılında çıkarılan 5683 sayılı Yasa’da -aşağı yukarı altmış küsur sene geçmiş- bu, o zamanki şartlara göre işte “Tabiiyetsiz veya yabancı devlet tebaası olan Çingenelerin ve Türk kültürüne bağlı olmayan yabancı göçebelerin sınır dışı edilmelerine İçişleri Bakanlığı yetkilidir.” cümlesinde bu tamamen kaldırılmak isteniyor teklifte. Ama bence, Türkiye’ye birçok vizesiz insan geliyor. Aslında bana göre bu tabiiyetsizliği de kaldırıp en kestirme yolu “Türkiye’ye vizesiz giren yabancıların Türkiye’den sınır dışı edilmeleri” şeklinde değiştirilmesi bence daha doğru bir anlatım olur ama tabii, kanunu uzun uzadıya görüşme imkânımız olmadığı için, artık buradaki “yabancı devlet tebaası olan Çingeneler” ibaresini kaldırdığımız takdirde bu da o amacı sağlar diye önergemiz bu yoldadır. Şimdi, değerli arkadaşlar, AKP aşağı yukarı sekiz buçuk yıldır iktidarda. Sekiz buçuk yıl, bir devlet hayatında, yani seksen yedi yıllık cumhuriyet hayatında çok önemli bir yıldır. Bakın, 70’leri, 50’leri falan okursanız, o yıllarda -geçen gün bir kitap geçti, Burhaniye’de kaymakamlık yapan bir kaymakamın hikâyesini anlatıyor- o zaman bütün köy yolları yok ve insanlar kazma kürekle yol yapıyorlardı, köylere getiriyorlardı. Şimdi, siz sekiz buçuk yıl iktidarda kalacaksınız, ondan sonra bakacaksınız ki oy nereden geliyor, “Biz onlara, hemen oyun üzerine bir atlayalım böyle.” diyorsunuz. Bu iş doğru dürüst bir yönetim tarzı değildir. Türkiye’de çok büyük sıkıntılar var. Bakın, geçen gün, 8 Martta Elâzığ’da deprem oldu, Tunceli’de de deprem oldu. Bu depremde birçok ev yıkıldı. Orada söylenen şu: “Efendim, o depremde, Tunceli’de meydana gelen ağır hasarlarda, orta hasarlarda kimse ölmedi.” diyorlar. Yahu, ölmez tabii. Yani orada, köyde yapılan inşaatların kalitesi çok düşük, küçük bir sallantıda binalar ayrılıyor ama ayrılıp da içinde ölmeyen insanlar tabii ki oluyor. Dolayısıyla, maalesef, AKP Hükûmeti buraya doğru dürüst el uzatmadı, hiçbir bakanı oraya gitmedi. Yine, bizim orada, mesela Şavaklar var, Beritanlar var; bunlar göçebe, hayvan besliyorlar. Bu insanların da hayatları çok zor. Elâzığ bölgesinde var, Tunceli’de var, Urfa bölgesinde var. Şimdi, tabii ki burada, Roman vatandaşlarımız hakikaten çok zor durumda. Bu insanlar, Tunceli’de de bu vatandaşlarımız var. Bu insanların önce bir mülkiyet konusunun halledilmesi lazım, önce iş konusunu halletmemiz lazım. Şimdi, bu insanların evi yok, çadır hayatını yaşıyor. Bizim hayvan göçerleri de böyle, bunlar çadır hayatını yaşıyor. Ne yapmak lazım? Önce devletin sosyal politikası gereği bunlara bir ev yapmak lazım. Ayrıca, kendilerine mülk vermek lazım. Kuru bir ev sahibi olmuşsunuz neye yarar arkadaşlar? Bu insanları, hiç olmazsa ailede 1-2 tanesini işe almak lazım. Görüyorum, mesela bizim Tunceli’de var böyle arkadaşlarımız, insanlarımız, yani kimse devlet dairelerine alınmıyor, ancak, işte, hamallık yaptırılıyor. Ama bu insanları bunlardan kurtarmak lazım, bunların çocuklarının eğitim masraflarını karşılamak lazım. Bizim göçebe yaşayan, hayvan besleyen Şavaklı hemşehrilerimizin, Beritanlı hemşehrilerimizin gittikleri yaylak yollarını yapmak lazım, yaylalarda bunların barınabilecekleri ev yapmak lazım. Artık Türkiye Cumhuriyeti elli sene, altmış sene önceki Türkiye Cumhuriyeti değil; Türkiye Cumhuriyeti devletini bugün artık dünya devletlerinde insan hakları, insanların sahip olması gereken sosyal haklar seviyesinde görmek lazım. Hâlâ “Efendim, siz ne yaptınız?” Yahu, kardeşim, sekiz buçuk yılda yeni bir dünya yaratılır. Bakın, sekiz buçuk yılda devletten tahsil ettiğiniz vergilere bir bakın, orada yaptığınız harcamalara bakın. Eğer bunlar dürüst yapılsaydı, hakikaten, Türkiye şimdi çok ilerideydi. Şimdi -vaktimiz olsa yine konuşuruz- bakın, Adalet Bakanlığı, arkadaşlar, 188 kişiyi katleden insanları bugün dışarıya çıkarıyor. Niye çıkarıyorsunuz? Siz iktidarsınız, bunu niye düşünmüyorsunuz? Bu insanları dışarıya çıkarıyorsunuz ama fikir suçlularını içeride yatırıyorsunuz. Bu, insanlığa yakışmayan bir davranıştır. Siz bu Türkiye’yi yönetecek bilgiye, kabiliyete, kişiliğe sahip değilsiniz! Görseniz, bu nitelikleriniz olsa, bu insanlarımızı bu devlette bu duruma sokmazsınız. Katilleri dışarıya salmanın sorumlusu Adalet Bakanıdır ama onunla ilgili de… (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) KAMER GENÇ (Devamla) – …tabii elimde bazı bilgiler var. Onu söyledim. Saygılar sunuyorum. --- **Kaynak gösterme:** Kamer Genç (CHP, Tunceli). “5683 sayılı yabancıların türkiye'de ikamet ve seyahatleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.:492)”. TBMM Genel Kurulu, 47. Birleşim tutanağı, 5 Ocak 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2011-01-05-5683-sayili-yabancilarin-turkiye-de-ikamet-ve-seyahatleri-hakkinda-kan (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.