# Radyo ve televizyonların kuruluş ve yayın hizmetleri hakkında kanun tasarısı ile bayındırlık, imar, ulaştırma ve turizm, avrupa birliği uyum komisyonu raporu hk. (568)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kamer Genç (CHP, Tunceli)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim
- **Tarih:** 6 Ocak 2011
- **Gündem:** RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYIN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI İLE BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM, AVRUPA BİRLİĞİ UYUM KOMİSYONU RAPORU HK. (568)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2011-01-06-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun-ta

> Kamer Genç (CHP), 6 Ocak 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYIN HİZMETLERİ HAKKINDA KANUN TASARISI İLE BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM, AVRUPA BİRLİĞİ UYUM KOMİSYONU RAPORU HK. (568)); konuşma 581 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

KAMER GENÇ (Tunceli) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 568 sıra sayılı Yasa Tasarısı’nın 10’uncu maddesiyle ilgili olarak verdiğimiz önergede söz almış bulunuyorum. Hepinize saygılar sunuyorum.

Sayın milletvekilleri, tabii ki radyo ve televizyon, hayatımızın en önemli bir parçasıdır. Günlük yayınlarda topluma en sağlıklı şekilde haber vermek ve sağlıklı bir kamuoyunun oluşmasına yardımcı olan en önemli unsurların başında televizyonlar, radyolar ve basın geliyor.

Şimdi, tabii, bu kanun bu kadar toplum hayatını yakından ilgilendiren bir kanun olmasına rağmen, bunun bir temel kanun olarak geçmesi bence hatalı bir davranış.

Bu kanunun 10’uncu maddesinde birtakım ilkeler getirilmiş, televizyon ve radyolardaki hizmetlerde reklam ve alışverişler. Bir film seyrediyorsunuz, bir bakıyorsunuz, araya uzun bir reklam giriyor. Vatandaşlara artık gına geliyor böyle bir reklamı oraya koyunca veya çok önemli haberler veriliyor, bu haberlerin arasına, bir bakıyorsunuz, uzun bir reklam süresi dâhil ediliyor ve hâl böyle olunca artık vatandaşlar televizyon da seyredemiyor –tabii, radyoyu çok fazla dinlediğimiz yok ama- radyo da dinlemiyor.

Şimdi, burada getirilen, televizyon ve radyo yayın hizmetlerinde reklam ve alışverişle ilgili bir süre var. (2)’nci fıkrada, tele-alışveriş yayınları hariç olmak üzere her reklam yayınlarının oranı bir saat başından bir sonraki saat başına kadar yüzde 20’yi geçemez. Yani bir saatte on iki dakika bir defa reklam için bir süre tanıyor bu kanun. Bence on iki dakikalık süre fazladır. Ayrıca, bir de tele-alışveriş için buraya bir süre getiriliyor. Burada tele-alışveriş için de “Kesintisiz olarak on beş dakikaya kadar tele-alışveriş yayını yapılabilir.” diyor. Tabii, “Bu bir gün içinde bir saati aşamaz.” diyor ancak çok düzensiz düzenlenen bir madde. Şimdi bu bizim getirmek istediğimiz değişiklikle (7)’nci fıkrada diyoruz ki: “Her otuz dakikalık yayın süresi içinde bir kez olmak üzere özel reklam ve alışveriş için kesilebilir.” Ancak hangi şartlarla kesilebilir? (2)’nci fıkradaki koşullara uygun olması koşuluyla.

Arkadaşlar, bu kesintisiz alışveriş süresi gerçi (4)’üncü fıkrada tarif edilmiştir ama burada “on beş dakika” diyor. Bence, bu şekilde çok karmaşık bir madde düzenlenmiş. Yine, saat başına on iki dakika reklam süresini tanımak, hele bir de buna kesintisiz on beş dakikalık bir süreyi de ilave ettiğiniz zaman, maalesef bu yayınları artık izlemek çok zor oluyor.

Tabii, bu Kanun 1993 yılında yayınlanırken o zaman ben bir önerge vermiştim “yayın dili” diye. Orada, mahallî lisanlarla da yayın yapılabilir demiştim o zaman, 93’te ama maalesef o zaman Mecliste rağbet görmemişti. Ama şimdi, “Türkçe dışında mahallî lisanlarla da yayın yapılabilir.” diye kanuna getirilmiştir.

Aslında tabii, kanun uzun uzadıya maalesef incelenmiyor. Nedense bu temel kanunlar… Yani insan hayatını yakından düzenleyen bu kanunların bence çok enine boyuna tartışılması lazım. Maalesef, işte AKP’nin bir taktiği var, kanunu Meclisten gizlemek, Mecliste müzakeresinden kaçınmak. Dolayısıyla sanki sağlıklı bir hizmet ediyorlar. Olmuyor böyle bir yasama faaliyeti çünkü okunmadan, vatandaşa dahi maddenin özü okunmadan bunlar buradan geçiyor.

Ben dün, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde, daha önceden kararlaştırılmış bir konferansa gittim. Orada, sağ olsunlar, Orta Doğu öğrencileri, 500’ün üzerinde öğrenci, bir buçuk saate yakın bir konferans verdim, kimse bana yumurta da atmadı. Hatta “Ya, Burhan Kuzu’yu da getireyim bir daha çocuklar, bir daha kendisine yumurta falan atmayın.” dedim. “Sizinle beraber gelirse tamam, söz veririz, yumurtayı atmayız.” dediler. Tabii ki görüyorsunuz, yani bakın, ben bir sade milletvekili olarak Orta Doğu gibi bir üniversitede, en büyük salonu da açmışlardı, 500 öğrencinin karşısında bir buçuk saat konuştum ve beni de çok da alkışladılar. Yani, o öğrencilerin politikacılara karşı bir kini, nefreti yok. Onların istedikleri, ülke sorunlarının en iyi şekilde çözümlenmesidir. Ülke sorunları karanlıklara, kaoslara gidince işte maalesef, öğrenciler gençlik olarak buna el koymak zorundadır. Bence bu gençlere karşı tavırlardan, bu sert tutumlardan bu Hükûmetin vazgeçmesi lazım.

Saygılar sunuyorum efendim. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Kamer Genç (CHP, Tunceli). “Radyo ve televizyonların kuruluş ve yayın hizmetleri hakkında kanun tasarısı ile bayındırlık, imar, ulaştırma ve turizm, avrupa birliği uyum komisyonu raporu hk. (568)”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 6 Ocak 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kamer-genc-23-2011-01-06-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun-ta (erişim: 29 Ekim 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.