# Teşvik uygulamaları hakkında - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Kayhan Türkmenoğlu (AK Parti, Van) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim - **Tarih:** 30 Temmuz 2008 - **Gündem:** TEŞVİK UYGULAMALARI HAKKINDA - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kayhan-turkmenoglu-23-2008-07-30-tesvik-uygulamalari-hakkinda > Kayhan Türkmenoğlu (AK Parti), 30 Temmuz 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TEŞVİK UYGULAMALARI HAKKINDA); konuşma 623 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Van) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bilindiği üzere ülkelerin kalkınmasında en önemli faktör sanayidir. Sanayinin içerisinde en önemli faktörlerden birisi de hepimizin kabul ettiği bir şey vardır ki o da teşviklerdir. Ülkeler kalkınmalarını genel bir yapı üzerine oturttururlar ki o da şudur: Dengeli bir kalkınma hamlesi gerçekleştirmektir. Kalkınmada öncelikli yöreler statüsü 1968 yılında ülkemizde ilk defa başlatılmış olup o günden bugüne kadar birçok değişikliğe rağmen henüz netleşmiş bir kalkınma hamlesi gerçekleştirilememiştir. 1968 yılından 2002 yılına kadar kalkınmada öncelikli yöreler statüsü tam 17 kez değişime uğramıştır. Buna bağlı olarak yakın tarihimizde, 1986 yılı ile 1992 yılları arasında kalkınmada öncelikli yöreler statüsü, birinci derecede 10 il, ikinci derecede 17 il olmak üzere toplam 27 ille başlatılmış olup bu süre içerisinde, kaynak kullanma destekleme primi çerçevesi içerisinde burada gerçekleşme oranı -teşvik uygulamaları içerisinde- yüzde 18 dolayında bir gerçekleşme sergilenmiştir. 1993-2005 yılları arasında maalesef subjektif bir yaklaşımla 49 il ve 2 ilçeye çıkarılan teşvik uygulamalarındaki kapsam sulandırılmış olup bu oran yüzde 15’lere düşmüştür. Değerli milletvekilleri, asıl önemli olan şudur: İyi tespit ederseniz, teşhisi iyi koyarsanız tedaviyi de arkasından getirirsiniz. İşte, 2005 yılından sonra kalkınmada öncelikli yatırımlar, gerek faiz desteği gerekse bölgesel yardım programlarıyla birlikte en son çıkarılmış olan 5084 sayılı Yasa çerçevesi içerisinde teşvik uygulamalarında hızlı bir artış, ivme göstermiştir, bu da rakamlarla ifade edilmiştir. Bugün yüzde 24’lere yakın bir başarı gerçekleşmiştir. Bu yeterli midir? Bu yeterli değildir. Aslında teşviklerimizin veya desteklerimizin nerede olduğunu bilirsek teşhisimizi ve tedavimizi de kolaylıkla, rahatça yapabiliriz. Değerli milletvekilleri, bugün ülkemizde hemen hemen bütün kurumlarımızda, bütün müsteşarlıklarımızda, bakanlıklarımızda uygulanan teşvikler mevcut hâliyle devam etmektedir. Ama eminim ki biz, bunların birçok yerde nasıl, ne şekilde kullanılacağını bilemiyoruz. Yetmiş üç tane ayrı ayrı destek var şu anda. Yani bugün Hükûmetimiz tarafından gerçekleştirilen ve uygulamaya sokulan teşviklere baktığınızda aşağı yukarı yetmiş üç ayrı destek programı var değerli milletvekili arkadaşlarım. Ha, burada sadece KOSGEB’e baktığınızda orada yirmi dokuz tane ayrı ayrı destek görürsünüz. Bunları yeterince kullanabiliyor muyuz? Bence bunları yeterince kullanamıyoruz. Aslında, bunları yeterince kullandığımızda ülkemizde çok büyük bir açılım ve büyük bir atılım gerçekleşecektir. Ancak şöyle bir şey vardır: Bu teşvik uygulamalarının kullanımına baktığımızda, her zaman, Marmara Bölgesi, hep aslan payının en büyük pastasını almaktadır, geriye diğer iller kalmaktadır. Bizim sıkıntımız da oradadır. Bakın, son beş yıl içerisinde -bu yüzde 24 olayında- gerçekleşen teşvik programları içerisinde bölgelere baktığımızda, bundan Marmara yüzde 42, İç Anadolu yüzde 13, Akdeniz yüzde 15, Güneydoğu yüzde 7, Karadeniz yüzde 5, Doğu Anadolu Bölgesi yüzde 2,9 oranında faydalanmıştır. Mesele buradadır. Bunun çözümü için AK PARTİ İktidarımız, Hükûmetimiz tarafından çok kararlı ve ciddi çalışmalar sergilenmektedir. Bugün yürürlüğe girecek olan teşvik uygulamaları, kanunlarımız her biri… Gerek Hazinemiz gerek Maliye gerek Sanayi Bakanlığımız gerek Devlet Planlama Teşkilatımız tarafından yoğun bir şekilde çalışmalarına devam etmektedir. En son, bilindiği gibi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Devlet Planlama Teşkilatımız Sayın Başbakan Yardımcımız Nazım Ekren başkanlığında il il gezip check-up sistemiyle her ilin alması gereken oranı ve taleplerini yerinde incelemiştir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) BAŞKAN – Buyurun Sayın Türkmenoğlu, devam edin. KAYHAN TÜRKMENOĞLU (Devamla) – Geçen, iki hafta önce de ilim Van ilinde çok geniş katılımlı bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Ben yirmi beş yıldır böyle bir toplantıya şahit olmadım. Tam 56 tane bürokratımız, karşıdaki ilgili elli altı sivil toplum kuruluşuyla görüş alışverişinde bulunmuştur. İşte, teşvik uygulamalarını yerinde inceleyip ve yerinde teşhisini koymak budur değerli milletvekili arkadaşlarım. Ben eminim ki bu teşvik uygulamaları veya bu teşviklerle ilgili çalışmalar yarın kamuoyuna açıklandığında, geçmişte yapılan bütün çalışmalarla birlikte, gerçek manada yerini bulacaktır. Teşvikler bizim için elbette önemlidir ama teşvikin dışında da müteşebbis, girişimci iş adamlarına ihtiyacımız vardır. Teşvik almadan kalkınan illerimiz de vardır ama ben eminim ki bu son çalışmalarla, inanıyorum ki, özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nde ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, bu demin açıkladığım pastadan çok daha büyük bir şekilde pay alma adına büyük bir atılım gerçekleşmiştir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Kayhan Türkmenoğlu (AK Parti, Van). “Teşvik uygulamaları hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 137. Birleşim tutanağı, 30 Temmuz 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kayhan-turkmenoglu-23-2008-07-30-tesvik-uygulamalari-hakkinda (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.