# Vıı.tur (.sanayi ve ticaret bak., milli eğitim bak)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kazım Türkmen (CHP, Ordu)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim
- **Tarih:** 21 Aralık 2003
- **Gündem:** VII.TUR (.SANAYİ VE TİCARET BAK., MİLLİ EĞİTİM BAK)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kazim-turkmen-22-2003-12-21-vii-tur-sanayi-ve-ticaret-bak-milli-egitim-bak

> Kazım Türkmen (CHP), 21 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: VII.TUR (.SANAYİ VE TİCARET BAK., MİLLİ EĞİTİM BAK)); konuşma 432 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA KÂZIM TÜRKMEN (Ordu) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; bütçe görüşmelerinin dar olanakları içerisinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığını yakından ilgilendiren, Karadeniz'deki 8 000 000 fındık üreticisinin sorunlarını, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, sizlere anlatmak istiyorum.

Aslında, yıllardan beri fındık ürünüyle ilgili sorunlar hep tartışılır. Fındığın sorunlu ürünler arasında olduğu, çıkar çevreleri tarafından, tüm beyinlere yerleştirilmeye çalışılır. Halbuki fındıkta sorun yoktur; ama, fındıkta çok ciddî sorunlar yaratanlar vardır. Dünyadaki fındık üretiminin yüzde 75'ini elinde tutan ülkemizde, fındığın bugüne kadar millî bir politikasının olmaması, tüm sorunların başlıca nedenlerinden biridir. Fındık üreticisi bu konuda oldukça bilinçlenmiştir, deneyimlidir; çünkü, asıl parayı kazanan, ter döken üretici değil, alınterini sömüren çıkarcılar ve onlara çanak tutan yetkililerdir. Bunları yapanlara, halk deyimiyle, Karadeniz'de "fındık kurdu" denir. Bu sene fındık kurtları akrebe dönüşmeye başladı. Nasıl mı; fındık üreticisi köylünün elindeki fındığı ucuza kapatmak isteyenler, 2003 yılında, fındık rekoltesini yanlış hesapladılar. Onlara göre, asgarî 500 000 000 kilogram fındık olacaktı ve dolar kuru da 2 000 000 Türk Lirası civarında olacaktı. Halbuki, bunlar gerçekleşmedi. Havaların kurak gitmesi nedeniyle fındık rekoltesi çok düşük oldu, buna bağlı olarak da dolar kuru 1 350 000 lira ile 1 500 000 Türk lirası arasında gerçekleşti. Güzel ve ballı para kazanacaklardı. Hükümet, rekolte yüksek olacak diye büyük bir telaş içerisinde olan bu kesime oldukça destek verdi; çünkü, yapılan toplantıya ne hükümet ne de AKP'li bir milletvekili katıldı; katılmaları istenmiyordu.

İşte, ne olduysa bundan sonra olmaya başladı; ak koyun kara koyun geçitte belli oldu, kimin üreticiden yana olduğu açık ve kesin bir biçimde ortaya çıkmaya başladı. AKP iktidarı, 450 000 ailenin geçim kaynağı olan ve 8 000 000 insanın aşı, ekmeği, işi saydığı fındığın üreticisini kaderiyle baş başa bıraktı, bir avuç çıkarcının tam yanında yer aldı, bunu da hiç saklamadı. 9 Ağustos günü, Ziraat Odalarının öncülüğünde, muhtarlar derneğinin girişimi, tüm toplum temsilcileriyle beraber, Ordu'da fındık mitingi düzenlendi. Bu mitinge hükümetten bir tek kimse katılmadı, İktidar Partisinin bölge milletvekillerinden hiç kimse katılmadı; ama, sayın milletvekilleri, aynı gün, İstanbul'da, Sayın Başbakanın danışmanı Cüneyt Zapsu, mensubu olduğu Dünya Kabuklu Yemişçiler Birliği Dönem Başkanlığı adına Sayın Başbakana altın fındık ödülü veriyordu. Başbakan İstanbul'da ödül töreninde onurlandırılırken, mitingin böylesine ilgisiz kalmış olması üreticinin kaderini tam tayin ediyordu. Bu arada, fındık toplama mevsimi başlamıştı. Hemen hemen yirmi günlük bir zaman içerisinde, hava koşullarının da çok kurak gitmesi nedeniyle rekoltenin çok düşük olacağı herkesçe biliniyordu. Bu durum, iktisattaki çok önemli bir kaideyi ortaya koydu; arz-talep dengesi nedeniyle fındık fiyatlarının yükseleceği açıktı. Peki, bu durumda hükümet ne yaptı; hiç de saklamadan, üreticinin yanında değil, bir avuç çıkarcının yanında yer aldı, Fiskobirlik'in 2002 ürünü fındığını çok düşük bir fiyatla, 1 650 000 liradan satışa çıkardı.

---

**Kaynak gösterme:** Kazım Türkmen (CHP, Ordu). “Vıı.tur (.sanayi ve ticaret bak., milli eğitim bak)”. TBMM Genel Kurulu, 33. Birleşim tutanağı, 21 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kazim-turkmen-22-2003-12-21-vii-tur-sanayi-ve-ticaret-bak-milli-egitim-bak (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.