# Bursa ili bandırma,bilecik,osmaneli ilçeleri demiryolu ulaşım hattı hk.

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kemal Demirel (CHP, Bursa)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim
- **Tarih:** 2 Kasım 2004
- **Gündem:** BURSA İLİ BANDIRMA,BİLECİK,OSMANELİ İLÇELERİ DEMİRYOLU ULAŞIM HATTI HK.
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-demirel-22-2004-11-02-bursa-ili-bandirma-bilecik-osmaneli-ilceleri-demiryolu-ulasim-hatti-hk

> Kemal Demirel (CHP), 2 Kasım 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BURSA İLİ BANDIRMA,BİLECİK,OSMANELİ İLÇELERİ DEMİRYOLU ULAŞIM HATTI HK.); konuşma 480 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

KEMAL DEMİREL (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi, en içten sevgi ve saygıyla selamlıyorum.

Bugünkü gündemdışı konuşmamız, Bursa-Bandırma-Bilecik, Osmaneli demiryoluyla ilgili.

Değerli milletvekilleri, Türkiye, ilk tren hattına 1856 yılında İzmir-Aydın arasında kavuştu. Demiryollarının ülkemize gelişine, özellikle önceleri iki ülke öncülük etti; bunlar İngiltere ve Almanya. Daha sonra bunlara Fransa, Rusya ve İtalya katıldı. Ancak, bu ülkeler, Osmanlının temel ihtiyaçlarına göre değil, kendi temel ihtiyaçlarına göre hammadde olarak kullanmak istedikleri tarım ürünleri ve maden ocakları yataklarını kullanmak amacıyla Osmanlıya demiryolu hizmeti getirdiler.

Türkiye'de cumhuriyetin ilanından önce 3 714, cumhuriyetin ilanından sonra ise -1923 ile1950 yılları arasında- toplam 3 779 kilometre demiryolu yapıldı. O dönemde, zor koşullara rağmen, her yıl 200 kilometre demiryolu yapılarak bu ulaşım gerçekleştirildi. 1950-1995 yılları arasında ise, ülkemizde sadece 1 055 kilometre demiryolu yapıldı. Kısacası, ülkemizdeki demiryollarının en çok cumhuriyet döneminde yapıldığı ortaya çıkıyor.

Türkiye, 1950'den sonra -bunda Marshall yardımının da payı büyük- demiryollarını kenara bırakarak karayolu taşımacılığını gündeme getirmiştir ve ne yazık ki, bu da, bugün ülkemizdeki herkesin şikâyet ettiği trafik terörünün doğmasına sebep oldu. 1965'te yüzde 53'lerde olan yük taşımacığı oranı bugün yüzde 4'e, yüzde 25'lere varan yolcu taşımacılığı oranı ise bugün yüzde 2'ye düştü. Avrupa Birliğine girme sürecinde olan ülkemizde demiryolu ağı 10 000 kilometre civarındayken, bunu diğer ülkelerle karşılaştırdığımız zaman, aradaki uçurumu burada görüyoruz. Avrupa Birliğinden İngiltere'de 50 000 kilometre, Almanya'da ise 62 000 kilometre demiryolu var.

Değerli arkadaşlarım, bu yıl gerçekten çok üzücü tren kazaları yaşadık. Bunların yaşanmaması gerekirdi; ama, bu kazaların sebeplerinden bir tanesi, demiryollarına 1950'den sonra gereken önemin verilmemesi, gereken altyapı çalışmasının yapılmamasıdır ve ayrıca, literatürümüzde olmayan hızlandırılmış trenin de bu konuda gerekli araştırma ve çalışma yapılmadan uygulamaya konulmasıyla ortaya çıkan kaza neticesinde, Türkiye, tren kazalarını yaşadı.

Tedbir nedir; tedbir, zamanında yapılması gereken yatırımların yapılmasıdır. Bugün dünyanın birçok yerinde ulaşım raylı sistemle karşılanıyor, ama, biz, ne yazık ki, hâlâ yatırımlarımızı karayollarına aktararak, demiryoluna gereken önemi vermiyoruz.

Değerli arkadaşlarım, Bursa, 1953 yılında, var olan demiryolu elinden alınmış bir kentimiz. Bursa, ülkemizin sanayii, tarımı, turizmi ve kültürü açısından önemli bir kent merkezimiz. Türkiye'nin ekonomisine katmadeğer veren; ama, o katmadeğer ötesinde, yeterince hizmet alamayan kentlerinden bir tanesi. Bu konuda, şimdiye kadar gelmiş geçmiş hükümetler, her geldiklerinde "müjde, Bursa'ya demiryolu getiriyoruz" söyleminde bulunmuşlar; ama, ne yazık ki, bu söylemler bir türlü gerçekleşmemiş, demiryolu Bursa'ya bir türlü gelememiş.

Yine, geçen yıl, 2004 yılı içerisinde Bursa'ya demiryolu getirilmesi noktasında neler yapıldığıyla ilgili sorularımın dışında, gündemdışı söz alarak bu kürsüden yapmış olduğum konuşmamda yetkililerden bilgi almak istemiştim. Bana o gün verilen cevap şuydu: 2004 yılı yatırım programının içerisinde, Bursa-Bandırma-Bilecik demiryoluyla ilgili olarak dış proje kredisi kapsamında düşünüldüğü cevabı verilmişti. Ben buradan seslenmek istiyorum: Geçen bir yıl içerisinde Ulaştırma Bakanlığı ve hükümet bu konuda hangi girişimlerde bulundu; bir yıldan bugüne kadar geçen zaman içerisinde Bursa-Bandırma-Bilecik demiryoluyla ilgili olarak hangi çalışmalarda bulundu; bunun bu kürsüden cevaplandırılmasını istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, kısacası, Bursalılar, her hükümet değişikliğinde aldıkları müjdenin yerine getirilmemesinden dolayı üzüntü duyuyor. Bugün, bu hizmet...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Kemal Demirel (CHP, Bursa). “Bursa ili bandırma,bilecik,osmaneli ilçeleri demiryolu ulaşım hattı hk”. TBMM Genel Kurulu, 12. Birleşim tutanağı, 2 Kasım 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-demirel-22-2004-11-02-bursa-ili-bandirma-bilecik-osmaneli-ilceleri-demiryolu-ulasim-hatti-hk (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.