# Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değ.yapı.hk.(ss.355) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Kemal Kılıçdaroğlu (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim - **Tarih:** 28 Ocak 2004 - **Gündem:** YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞ.YAPI.HK.(SS.355) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-kilicdaroglu-22-2004-01-28-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-deg-yapi-hk-ss > Kemal Kılıçdaroğlu (CHP), 28 Ocak 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞ.YAPI.HK.(SS.355)); konuşma 972 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, Sayın Uzunkaya'nın söylediği bir sözle başlayayım konuşmama. Sayın Uzunkaya, burada söz aldığında, şunu söyledi: "Hiçbir hükümet, bugüne kadar, Parlamentoya mükemmel bir tasarı getirmemiştir. Dolayısıyla, bu tasarı da mükemmel değildir. Plan ve Bütçe Komisyonunda eleştirdik ve bundan sonra, bu yasanın versiyonları çıkacak, dolayısıyla, orada daha mükemmel sonuçlara ulaşabileceğiz." MUSA UZUNKAYA (Samsun) - O da mükemmel olmayacak... KEMAL KILIÇDAROĞLU (Devamla) - O da mükemmel olmayacak! MUSA UZUNKAYA (Samsun) - Tekâmül bunu gerektirir... KEMAL KILIÇDAROĞLU (Devamla) - Tekâmül şunu gerektirir Sayın Uzunkaya: Gelişen yaşam koşulları ve teknoloji, yeni davranışları, yeni duruşları zorunlu olarak gündeme getirir, ortaya yeni olaylar çıkar; o yeni olaylara göre, yasaları mümkün olduğu kadar mükemmel hale getirirsiniz; ama, benim anlayamadığım şu: Plan ve Bütçe Komisyonunda eleştirdik; Plan ve Bütçe Komisyonunda tek satırına dokunamadık. Peki, niye eleştirdik?! Plan ve Bütçe Komisyonu, bu konunun uzmanlarının oluşturduğu bir ihtisas komisyonu. Biz, ihtisas komisyonunda dahi bir maddeyi değiştiremiyorsak, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda nasıl değiştireceğiz?! Genel Kurulda hiç değiştirmeyeceğiz. Neden değiştirmeyeceğiz; çünkü, Genel Kurulda, iktidar kanadına mensup değerli milletvekilleri, Sayın Bakanın ve Sayın Komisyon Başkanının ağzından çıkacak sözcüğe bakıyorlar. "Kabul mü? Kabul etmiyoruz..." El kaldırın "kabul etmiyoruz" el indirin "kabul etmiyoruz." Biz, burada neyi yapıyoruz?! İhtisas komisyonunda dahi bu haksızlıkları gideremedik. Arkadaşlarımız dilleri döndüğü kadar anlatıyorlar. İktidar kanadından bir arkadaşımız, Sayın Abdulbaki Türkoğlu çıktı, anlattı; aynen okuyorum: "Elazığ'da açlık ve sefalet kol gezmektedir." Ben mi söylüyorum; hayır. Kim söylüyor; Elazığ Milletvekili söylüyor. Kim bu milletvekili arkadaşımız; İktidar Partisine mensup olan bir arkadaşımız. Elazığ'ı herhalde benden iyi bilir, sizlerden iyi bilir; o bölgeden seçilip gelmiş buraya. Diğer milletvekili arkadaşımız da söylüyor; ama, biz, Parlamento olarak "yok arkadaş, sen doğruyu bilmiyorsun" diyoruz. Kim doğruyu biliyor; Ankara'da koltuklarında oturan insanlar doğruyu biliyor! 2 değerli Tunceli Milletvekilimiz çıktı konuştu. Tunceli'nin koşullarını, değil Türkiye'de, dünyada bilmeyen yok; uzun süre terör baskısı altında yaşadı, tek bir sanayi kuruluşu dahi yok. Deniyor ki: "Tunceli'de gelir 1 500 doları aştı." El insaf denilen bir şey var. Şimdi, Sayın Uzunkaya, "her seferinde, daha tekâmül eden, daha iyi bir yasa gelecek" diyor. Bu yasa geçmişi aratan bir yasa. Geçmişteki yasa bundan daha iyiydi. Bu yasa daha kötüye giden bir yasa olarak karşımıza çıktı. Bakın, Devlet Planlama Teşkilatının yayımladığı bir kitap var, sanıyorum bütün değerli milletvekili arkadaşlarıma gelmiştir. Ben, buradan Tunceli'ye bakmak istiyorum. Tunceli'de imalat sanayii işyeri sayısı yok, imalat sanayii yıllık çalışma ortalama sayısı sıfır, imalat sanayiinde kurulu güç kapasitesi miktarı sıfır, fert başına imalat sanayii elektrik tüketimi sıfır, fert başına imalat sanayii katmadeğeri sıfır ve burası 1 500 doları aşıyor. Kim söylüyor bunu; Devlet Planlama Teşkilatı söylüyor. Olabilir ya, burada hızlı bir kalkınma olmuştur. Açıyoruz ilgili 183 üncü sayfayı, 1987'den 2000 yılına kadar sektörel büyüme hızlarını vermiş. Bakıyorsunuz, tarımda yüzde 3,8 -eksi- gerileme var bu ilde; bakıyorsunuz, hizmet sektöründe, sanayide gerileme var ve biz diyoruz ki "bu il kalkınmış bir il." Kime anlatacaksınız bunu; Parlamentoya söylüyorsunuz, değerli milletvekillerine; ama, değerli milletvekillerimiz kulaklarını tıkıyorlar, bunu duymak dahi istemiyorlar. Sadece Tunceli mi; Kilis'te de aynı sorun var, Artvin'de de aynı sorun var. Ben merak ediyorum, acaba Kilis ve Artvin milletvekilleri yok mu?! Kilis ve Artvin'in sorunları niçin burada dile getirilmiyor? Değerli milletvekilleri, bir başka şey; şimdi, sanmayın ki, bu yasa çıktı, insanlar koşacak, Şırnak'a, Hakkâri'ye, Bingöl'e yatırım yapacak. Hayır arkadaşlar, oralara bir tek çivi dahi çakılmayacak; Ağrı dahil, Şırnak dahil, Tunceli dahil. Niye gitsin adam oraya, niye gitsin?! Siz ne tür bir teşvik getirdiniz de, adamlar oraya gidip yatırım yapsın! Yine, yatırımı götürecektir, kendi açısından en verimli, en mantıklı olan yerlere; Afyon'a, Uşak'a, Malatya'ya, Erzurum'a, Erzincan'a, Şanlıurfa'ya yapacaktır arkadaşlar; kendi kendimizi niye kandırıyoruz. Bir başka husus; sanmayın ki, buralara da yatırım gidecek, yatırımlar patlayacak; çünkü, bu ülkenin ekonomisinin yarısı kayıtdışı arkadaşlar. Kayıtdışının bu kadar olduğu, âdeta vergi cenneti olan bir ülkede, adam, kendi kendini yorup da "ben, vergi avantajı elde edeceğim" diye oraya gider mi; hayır, gitmeyecektir. Burada yapılabilecek en ciddî teşvik, enerjide getirilen teşviktir, daha ucuz maliyetli enerji alacaktır; olsa olsa bunun yararı olacaktır. Değerli arkadaşlar, Muş, Ağrı, Kilis, Şırnak, Hakkâri ve Bitlis, bu yasa tasarısının kapsamında olmakla beraber, bu illerin milletvekilleri hep beraber şunu görecekler: Bu yasa tasarısı yasalaştığında bu illerde hiçbir şey olmayacak; bu iller yararlanmayacak. Değerli milletvekilleri, Plan ve Bütçe Komisyonunda şöyle bir öneri getirmiştim: Siz -hangi ölçüyü alıyorsanız- objektif bir ölçü alınız, bu objektif ölçüye göre, eğer bir ilin millî geliri, ölçü olarak aldığınız kişi başına düşen millî gelir, o rakamı aşarsa, o rakamı aşan il bu kapsamdan çıksın; ama, bu kapsamın içerisinde o rakamı aşmayan ilde teşvik devam etsin; insanlar, bir gün Şırnak'a, Hakkâri'ye gidip yatırım yapıncaya kadar devam etsin bu. Eğer, Türkiye'nin bütün illerinde kişi başına düşen millî gelir 1 500 doları aşıyorsa, bu yasa da otomatikman ortadan kalksın. Böylece bir adaleti sağlamış olalım. Bakın, bu kanun tasarısı üç sefer geldi buraya, üç kezdir geliyor; bu bölgelere üç kezdir yatırım gitmiyor; niye bunu düşünmüyoruz?! Bir husus daha var değerli arkadaşlar, biz, tasarıları doğru dürüst hazırlayarak buraya getirmiyoruz. 2001 yılı rakamlarını ölçü alarak bu yasa tasarısını hazırladık. Peki, Devlet İstatistik Enstitüsünün 2003 yılında belirlediği illerin sosyoekonomik gelişmişlik sıralaması var, 2003 yılı rakamları var; niye bu rakamları almıyoruz; bu rakamları aldığımız zaman daha adil bir tabloyla karşılaşacağız, insanlara daha doğru dürüst bir şeyler söyleyebileceğiz. Şimdi, ben merak ediyorum, siz Elazığ'a gittiğinizde "bu bölge kalkınmış bir bölgedir, dolayısıyla, siz, yatırım teşviklerinin kapsamı dışına çıktınız" diyebilecek misiniz acaba? Sayın Başbakan Elazığ'a gittiğinde, Elazığlılara bunu anlatabilecek mi? Orada, aç, sefil gezen insanlar varken "siz Keban'dan pay alıyorsunuz arkadaşlar, dolayısıyla, sizin geliriniz çok iyidir" diyebilecek mi? Biz, muhalefet anlayışımızı, her seferinde, yasaların mükemmel çıkması, doğru çıkması, adil olması için kullanıyoruz; biz, başka bir şey için özel çaba harcamıyoruz. Her seferinde söyledik, ısrar ettik doğru dürüst bir yasa çıksın dedik. Siz, eğer, adaleti vergiyle getiremezseniz... Bu tasarıyla, siz, adaletsizliği getirmiş oluyorsunuz, adaletsizliği perçinlemiş oluyorsunuz. Dolayısıyla, sizleri, sağduyulu olmaya davet edeceğim; ama, benim bundan hiç umudumun olmadığını belirterek, hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Kemal Kılıçdaroğlu (CHP, İstanbul). “Yatırımların ve istihdamın teşviki ile bazı kanunlarda değ.yapı.hk.(ss.355)”. TBMM Genel Kurulu, 48. Birleşim tutanağı, 28 Ocak 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-kilicdaroglu-22-2004-01-28-yatirimlarin-ve-istihdamin-tesviki-ile-bazi-kanunlarda-deg-yapi-hk-ss (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.