# 2003 mali yılı bütçesi 10 uncu tur görüşmeleri

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kemal Sağ (CHP, Adana)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim
- **Tarih:** 27 Mart 2003
- **Gündem:** 2003 MALİ YILI BÜTÇESİ 10 UNCU TUR GÖRÜŞMELERİ
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2003-03-27-2003-mali-yili-butcesi-10-uncu-tur-gorusmeleri

> Kemal Sağ (CHP), 27 Mart 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2003 MALİ YILI BÜTÇESİ 10 UNCU TUR GÖRÜŞMELERİ); konuşma 507 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

KEMAL SAĞ (Adana) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bütçe yasa tasarısının 30 uncu maddesi hakkında, şahsım adına söz almış bulunuyorum.

Tasarının 30 uncu maddesi, kamu personelinin ücretlerinin hesaplanmasında kullanılan aylık katsayı ile taban aylığı ve yanödeme katsayılarını belirlemekte ve gerektiğinde bunların artırılması için Bakanlar Kuruluna yetki vermektedir. Katsayıları belirleme yetkisinin Bakanlar Kuruluna verilmesi, gerektiğinde kamu personelinin ücretlerinde düzenleme yapılabilmesine olanak veren esnek bir düzenleme olması açısından olumlu ve uygun bir yetki aktarımıdır. Verilen bu yetkiyle, Bakanlar Kurulu, isterse, kamu personeline her ay zam yapabileceği gibi, isterse, yıl boyunca hiç zam yapmayabilir. Normalde yapılagelen uygulama, üç aylık periyotlar halinde maaş ve ücretlere zam yapılmasıydı. Ne var ki, bugünlerde, basında, hükümetin nisan ayında maaş ve ücretlere zam yapmayı düşünmediği yolunda haberler bile yer almaktadır; üstelik, artırılan emekli kesenekleri sonucu maaşlarda azalma olacağı söz konusuyken.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; maddenin (a) bendinin üçüncü fıkrasında, Bakanlar Kurulu, ekonomik gelişmeler ve devletin malî imkânlarını gözönünde bulundurmak suretiyle maaş zamlarını yeniden belirlemeye yetki vermektedir.

Bilindiği üzere, son yıllardaki uygulamada, kamu personeline yapılacak ücret zamlarında enflasyona endeksli bir sistem oluşturulmuştu. Buna göre, ücretlerin enflasyonun gerisinde kalması halinde, aradaki fark, TEFE artış oranları dikkate alınarak, bir şekilde, kamu personeli ücretlerine otomatik bir zam halinde eklenerek ödeniyordu; yani, bu şekilde, kamu personeli, kısmen de olsa, frenlenemeyen enflasyon artışlarının etkisinden korunuyordu.

Yeni uygulama, ücret artışlarını belirleme yetkisini, böyle bir koruma şemsiyesi olmadan, Bakanlar Kuruluna vermekte; diğer bir deyişle, kamu personelinin ücret artışlarını, tamamen Bakanlar Kurulunun insafına bırakmaktadır. İlk bakışta her şey normalmiş gibi gözüküyor; fakat, durum, gerçekte öyle değil. Ekonomide her şey olumlu olur, kamu gelirlerinde hedefler tutturulur, kamu harcamalarında öngörülen sınırlar aşılmazsa, Bakanlar Kurulu da vicdanlı davranırsa, kamu personeline insaflı ve yeterli bir artış sağlanabilir; ancak, ekonomide önümüzü tam olarak göremediğimiz bu konjonktürde, enflasyonun kontrolü -Allah göstermesin- elden çıkarsa, zaten ayın sonunu getirmekte zorlanan memurun durumunu tahmin bile edemiyorum.

Yanı başımızda, bizim bir şekilde içinde bulunduğumuz bir savaş cereyan etmektedir. Felaket tellallığı yapmak gibi bir düşüncem asla yoktur; fakat, yirmibeş yıllık memuriyet hayatım boyunca, özellikle düşük dereceli memurların nasıl bir yaşam sürdürdüklerini, ceplerinde para olmadığı zamanlar çocuklarına gözükmek dahi istemediklerini defaatle görmüşümdür.

Peki, ekonomik gelişme iyi gitmezse, devletin malî imkânları umulduğu şekilde oluşmazsa, devlet, memura hiç zam yapmayacak mıdır? Diyebilirsiniz ki, elle gelen düğün bayram; ama, realite öyle değildir. Devlet memuru olmayan insanların kazançları değişkendir; herhangi bir şekilde gelirlerini artırabilirler; hiç olmazsa, borç alma şansları vardır. Devlet memurunun ise, bırakın başka kazançlar sağlayarak gelirini artırmayı, borç almasına bile mevzuat izin vermemektedir. Şunu da belirtmeyelim ki, memurların büyük çoğunluğunun kredi kartları limitleri doludur ve birçoğu da icra takibindedir.

Sonuç olarak, demek istediğim şudur: Kamu personeli, maaşından başka kazancı olmayan sabit gelirli bir kesimdir, babasının eline bakan bir okul çocuğu gibidir. Bir baba, çocuğunun ihtiyacı varken kendi ihtiyaçlarını nasıl erteler ve çocuğuna öncelik tanırsa, Bakanlar Kurulu da, bir baba şefkati ve duygusuyla davranmalı ve tamamen kendi insafına bırakılan devlet memurlarının ihtiyaçlarına öncelikli ve duyarlı bir yaklaşım göstermeli, yapacağı zamlarda, onları perişan etmemenin yollarını mutlaka bulmalıdır.

Adalet ve Kalkınma Partisinin memurlara nasıl baktığını hep birlikte göreceğiz diyor, bütçe yasasının hayırlı olması dileğiyle, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Kemal Sağ (CHP, Adana). “2003 mali yılı bütçesi 10 uncu tur görüşmeleri”. TBMM Genel Kurulu, 57. Birleşim tutanağı, 27 Mart 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2003-03-27-2003-mali-yili-butcesi-10-uncu-tur-gorusmeleri (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.