# Kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu tasarısı (s.sayı:302) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Kemal Sağ (CHP, Adana) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim - **Tarih:** 10 Aralık 2003 - **Gündem:** KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU TASARISI (S.SAYI:302) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2003-12-10-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-tasarisi-s-sayi-302 > Kemal Sağ (CHP), 10 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: KAMU MALİ YÖNETİMİ VE KONTROL KANUNU TASARISI (S.SAYI:302)); konuşma 716 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA KEMAL SAĞ (Adana) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Tasarısının 16 ncı maddesi hakkında, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum; sözlerime başlarken, hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bu madde, Merkezî İdare Bütçe Kanunu Tasarısının hazırlanma sürecinin başlatılması amacıyla, ilgili kurumların yapması gereken işlemleri belirtmektedir. Bu çerçevede, bütçe hazırlık sürecine, DPT Müsteşarlığınca hazırlanacak orta vadeli programın Bakanlar Kurulunca kabul edilmesi ve Maliye Bakanlığınca hazırlanıp, Yüksek Planlama Kurulunca kabul edilecek orta vadeli malî planın Resmî Gazetede yayımlanmasıyla başlanacağı öngörülmüştür. Bilindiği üzere, bugüne kadar, yıllardan beri, bütçe kanununun hazırlanmasında Maliye Bakanı inisiyatifi bariz bir şekilde belliydi. Tasarının 16 ncı maddesinin bu hali, bütçe politikasının oluşturulmasında Maliye Bakanlığının söz konusu inisiyatifinin önemli ve ağırlıklı bir bölümünü Devlet Planlama Teşkilatına bırakmaktadır. Her ne kadar maddenin ilk fıkrasında "Maliye Bakanı, bütçe görüşmelerinde ve ilgili idareler arasında koordinasyonu sağlar" hükmü var ise de, maddenin diğer fıkraları, özellikle, yatırımlar konusunda koordinasyon yetkisini Devlet Planlama Teşkilatına bırakmaktadır. Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde Maliye Bakanlığının, maliye politikasının hazırlanmasında yardımcı olmak ve maliye politikasını uygulamak, harcama politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasıyla, devlet bütçesinin hazırlanması, uygulanması, uygulamanın takibi ve yönlendirilmesine ilişkin hizmetleri yürütmekle görevli olduğu, yine, aynı kararnamenin 10 uncu maddesinde de genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli kuruluşların bütçe hazırlık çalışmaları sırasında gözönünde bulunduracakları teknik ilkeleri tespit etmek ve bütçe çalışmalarını koordine etmek, kuruluşlarca hazırlanan bütçe tekliflerini inceleyerek, bunların kalkınma planları ve yıllık programlara uygunluğunu sağlamak, teklifleri konsolide ederek, bütçe kanunu tasarılarını gerekçesiyle birlikte hazırlamak görev ve yetkilerinin Bütçe ve Malî Kontrol Genel Müdürlüğüne ait olduğu hükme bağlanmıştır. DPT Teşkilat ve Görevleri Hakkında 540 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bakıldığında, DPT'nin özünde bir danışma organı olarak öngörüldüğü, bütçe politikasının hazırlanması ve bütçenin hazırlanmasıyla ilgili ilke ve esasların belirlenmesinde ne DPT Müsteşarlığına da Yüksek Planlama Kuruluna da herhangi bir yetki ve görev verilmediği görülmektedir. Maddenin ikinci fıkrasına göre, merkezî yönetim bütçesinin hazırlanma süreci, Bakanlar Kurulunun mayıs ayının sonuna kadar toplanarak kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri de dikkate alacak şekilde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan orta vadeli programları kabul etmesiyle başlar. Bu hükümlere baktığımız zaman, madde, bu haliyle, mevcut mevzuata uygun bir görev ve yetki dağılımını yansıtmadığı gibi, bütçe politikasındaki uyum sorununu ve karmaşayı daha da artıracak bir nitelik taşımaktadır. Yanlış hatırlamıyorsam, uluslararası malî kuruluşların da, makroekonomik göstergelerin belirlenmesi ve bütçenin hazırlanmasıyla ilgili çerçevenin birbirinden ayrı tutulmasını içeren bir ısrarı vardır. Modern bütçe sistemine sahip ülkelerde, bütçe politikasının hazırlanması ve bütçe hazırlıklarıyla ilgili sürecin yönlendirilmesinde Maliye Bakanlığının güçlü bir rol oynadığı görülmektedir. Bu durum, zaten, eşyanın tabiatına da uygundur. Bu maddeyle, Maliye Bakanlığına muğlak bir şekilde verilen orta vadeli malî plan yapma yetkisi, gerektiğinde diğer ilgili kurumlarla istişare etmek ve makroekonomik çerçeve kararıyla kurumların stratejik planlarını dikkate almak suretiyle, merkezî idareye ilişkin bütçe hedeflerini, bütçe açığını, sürdürülebilir finansman programını, fonksiyonel harcama tavanlarını, gelir tahminlerini ve kaynak tahsis planını içerecek şekilde daha detaylı bir şekilde verilseydi, kanaatimce, çok daha iyi olurdu. Bu maddeyle, bütçe hazırlama süreci iki başlı bir hale getirilmiştir; bir taraftan Bütçe Çağrısı ve eki Bütçe Hazırlama Rehberi Maliye Bakanlığınca hazırlanmakta, diğer taraftan, Yatırım Genelgesi ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi ise DPT Müsteşarlığınca hazırlanmaktadır. Bu iki kurumun arasındaki koordinasyonun nasıl sağlanacağı ise açıkça belirtilmemiştir. Sözlerimi bağlarken, görüşlerimi şöyle toparlamak istiyorum: Bu tasarı, uzun bir süreden beri değişmeden gelen temel malî mevzuatı, bir bakıma, çağdaş bir hale getirmektedir. Ancak, az önce belirttiğim gibi, bazı noktalarda yetersizlikler mevcuttur. Bunlar da giderildiği takdirde, Türk malî sistemine yararlı olacağı açıkça görülmektedir. Örneğin, bu maddeyle, Maliye Bakanlığına ait bütçeyi hazırlama yetkisinin bir bölümü DPT Müsteşarlığına aktarılmakta, her ne kadar Maliye Bakanlığına koordinasyon yetkisi veriliyor gözükse de, yatırımları planlama ve yönlendirme yetkisi DPT'ye bırakılmaktadır. Maliye Bakanlığı, cumhuriyet döneminde ekonomimizin temel direği durumundadır. Birçok defa, Maliye Bakanlığının yetkileri azaltılmış, bazı birimleri Bakanlık bünyesi dışına çıkarılmıştır. Ne var ki, Maliye Bakanlığından alınan yetkiler ve başka kurumlara bağlanan birimleri, hiçbir zaman Maliye Bakanlığındaki verimliliği sağlayamamıştır. Bütçe süreci için öngörülen bu hükümler, Avrupa Birliği ilerleme raporlarındaki eleştiriler ve öneriler ile mevcut uygulamadaki belirsizliklerin yarattığı koordinasyon sorunu ve malî disiplinin sürdürülmesi gibi güçlükler dikkate alındığında, AB ilişkileri için bir sorun yaratabilir. Bu maddedeki hükümlerin, Maliye Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı arasında ileride bir sıkıntı yaratmamasını ve olası yanlışların yaşanmamasını diliyor, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Kemal Sağ (CHP, Adana). “Kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu tasarısı (s.sayı:302)”. TBMM Genel Kurulu, 26. Birleşim tutanağı, 10 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2003-12-10-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-tasarisi-s-sayi-302 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.