# Türkiye büyük millet meclisi teşkilat kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1228) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Kemal Sağ (CHP, Adana) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim - **Tarih:** 29 Kasım 2006 - **Gündem:** TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TEŞKİLAT KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1228) - **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250309.pdf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2006-11-29-turkiye-buyuk-millet-meclisi-teskilat-kanununda-degisiklik-yapilmasi-h-2 > Kemal Sağ (CHP), 29 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TEŞKİLAT KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1228)); konuşma 778 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA KEMAL SAG (Adana) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar, 1228 sıra sayılı Türkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Yasası'nda değişiklik yapacak yasa teklifi hakkında, 4'uncu madde uzennde. Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına soz almış bulunuyorum Yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum Değerli arkadaşlar, yine, bu madde de, 3'uncu madde gibi 5018 sayılı Yasa'ya uyum maddesidir Ancak, tabu, kendine ozgu eksikleri vardır, onları da dile getirmeye çalışacağım 4'uncu madde ne getiriyor''4'uncu maddede, 2919 sayılı Türkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Yasası"mn 14'uncu maddesi değiştiriliyor ve bir bütünlük sağlanmak isteniyor Bu değişiklikle, Türkiye Buyuk Millet Meclisi harcamalarının iç denetiminin iç denetçiler tarafından yapılacağı öngörülüyor Madde metnine göre "iç denetçiler, Buyuk Millet Meclisi Başkanı tarafından, Meclis Genel Sekreterliğinde uzman unvanlı çalışanlar ile 5018 sayılı Yasa'nın 65'ıncı maddesinde yer alan niteliklere sahip olan denetim elemanları arasından atanacaklar" demektedir Yasanın 14'uncu maddesi, bu şekliyle, Yasa'nın 3'uncu maddesiyle tam bir uyum içerisinde değildir Biraz önce belirttiğim üzere, iç kontrol bir yönetim aracıdır Yönetim, iç kontrol yapısının bir parçası olarak iç denetim birimini oluşturur Tç denetim, yönetime yönelik bir hizmettir iç denetimin bizzat kendisi orgutun iç kontrol sisteminin bir parçasıdır ve iç denetimin kapsamına yalnızca finansal kontrol değil iç kontrolün butun yönleri ve ogelerı dâhildir Bu maddede iç denetimin kapsamı tam olarak belirlenmemiş, bunun yerine 5018 sayılı Yasa'ya atıfta bulunmakla yetınılmıştır Ote yandan, 3'uncu maddede, Genel Sekretenn sorumluluğundan soz edilirken de, iç denetimin kapsamı tam olarak çızılmemıştır Bu, iç denetim adına bir eksikliktir arkadaşlar Peki, bu maddede başka ne gibi eksiklikler var7 Yasayla, Buyuk Millet Meclisinin harcamalarının dış denetiminin, her yıl, Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından görevlendirilen ve gerekli mesleki niteliklere sahip denetim elemanlarından oluşan bir komisyon tarafından, hesapların ve belgelerin esas alınmasıyla yapılacağı öngörülmektedir Bilindiği üzere, dış denetim, 5018 sayılı Yasa gereğince Sayıştay tarafından yapılan bir denetimdir Görüşülmekte olan yasa teklifiyle, Türkiye Buyuk Millet Meclisi hesaplarının denetimi bunun bir istisnası olacaktır ve zaten bu, diğer yasada da vardır Tasarıda öngörülen komisyon, konusunda uzman kişilerin bir araya gelmesiyle oluşacak özel bir komisyon olacaktır Bizim bu konuda, yine az sonra bahsedeceğim, bir önergemiz vardır Yalnız, hemen şunu belirteyim ki, kanun teklifinin 4'uncu maddesiyle getirilen iç ve dış denetim metodu Türkiye Buyuk Millet Meclisinin yapısıyla uyuşmamaktadır, harcama surecinin denetimim sağlamaktan uzaktır Kamu harcamaları surecinde, iç kontrol mekanizması olarak bugüne kadar layıkıyla görev yapan saymanlar süreçten koparılarak iç kontrol mekanizması zaafa uğratılmıştır Kamu giden kontrol edilmeksizin ödenmektedir 5018 sayılı Yasa ile dış denetim Sayıştaya bırakılmıştır Ancak, Türkiye Buyuk Millet Meclisinin dış denetimi 5018 sayılı Yasa'ya aykın olarak denetim elemanlarından oluşan bir komisyona bırakılmaktadır Bu durum, temel yasaya aykın olmaktan ote, Türkiye Buyuk Millet Meclisinin yapısıyla da uyuşmamaktadır Milletin iradesiyle oluşan Meclisin her turlu denetiminin de, Meclis içinden oluşturulacak bir komisyon marifetiyle yapılması şarttır Aslında, doğrusunu söylemek gerekirse, yeni yasayla iç denetim, dış denetim derken, kamu harcamaları bir şekilde, maalesef, denetimsiz bırakılmış bulunmaktadır Getirilen uygulamalar, harcamalar üzerinde gerçekleştirilmek istenen denetimi yapmaktan çok uzaktır Sayın Başkan, değerli arkadaşlar, butun bu anlattıklanmdan sonra, şimdi de maddenin bu eksiliği nasıl giderilir, biraz da ona değinmek ıslıyorum Biz, Cumhunyet Halk Partisi olarak, bu konuda yine bir önerge vermiş bulunuyoruz Bu önergede de "Türkiye Buyuk Millet Meclisi harcamalarının dış denetimi, her yıl Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanlık Divanı tarafından görevlendirilen ve gerekli mesleki niteliklere sahip denelim elemanlarından oluşan bir komisyon tarafından yapılır Uluslararası yüksek denetim örgütlen kısaca INTOSAI'nın denetim standartlarına uygun olarak yürütülen denetimlere ilişkin usul ve esaslar ile komisyon tarafından düzenlenecek raporların değeılendııilmesine ilişkin esaslaı yönetmelikle belirlenir" Şimdi, biz, burada kısaca, bu denetimin, yasada öngörüldüğü gibi dış denetim olarak Meclisin kendi elemanlarınca, yanı kendi üyelerince, milletvekillerinden oluşacak bir komisyon laıafmdan yapılmasını, aslında, öneriyoruz, ancak bu denetim yapılırken de denetim standardından uzak kalınmama sini öneriyoruz Biz, burada, tabu ki Türkiye Buyuk Millet Meclisi gibi bir kurumun, dışarıdan, daha alt kademeli bir kurum ya da özerk denetim kurumlarınca yapılmasını uygun görmüyoruz, ancak, bu denetimin de içende yapılırken, en azından milletvekilleri seviyesinde olmasını da önermek istiyoruz Bu önergede amacımız, standartların altına ınılmemesıdır Işın esasına gelirsek, 5018 sayılı Yasa, Türk malı sistemini iyileştirmek yenne, bilakis zafiyete uğratmıştır Birçok maddesi, daha önce bu Yasa görüşülürken de belirttiğimiz üzere Anayasa'ya uygun değildir Malı sistem zaafa uğrarken, sayın AKP yönetimine şunu belirtmek istiyorum ki, kusura bakmayın ama, Maliye Bakanlığı da, malı denetim açısından dumura uğratılmıştır değerli arkadaşlar Çunku, bugün, maalesef, Maliye Bakanlığının, gerek Muhasebat Genel Müdürlüğü gerekse Bütçe ve Malı Kontrol Genel Müdürlüğü, isimlen vardır ama, eski fonksiyonlarından çok uzaktadırlar Değerli arkadaşlar, sonuç olarak, biz, eğer uygun görülürse bu önergenin kabul edilerek, denetimin dünyada uygun görülen standartlar üzerinden yapılmasını, ancak bu denetimi yapacak olanların da sayın milletvekilleri arasından seçilmesini öneriyoruz Yine, biz, bir mecburi yasa olduğu için bu yasayı engellemiyoruz, destek oluyoruz Ancak, bunun da yapılmasını bekliyoruz Bu duygularla, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum (CHP sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Kemal Sağ (CHP, Adana). “Türkiye büyük millet meclisi teşkilat kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1228)”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 29 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2006-11-29-turkiye-buyuk-millet-meclisi-teskilat-kanununda-degisiklik-yapilmasi-h-2 (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250309.pdf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.