# Türkiye büyük millet meclisi teşkilat kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1228)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kemal Sağ (CHP, Adana)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim
- **Tarih:** 29 Kasım 2006
- **Gündem:** TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TEŞKİLAT KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1228)
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250301.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2006-11-29-turkiye-buyuk-millet-meclisi-teskilat-kanununda-degisiklik-yapilmasi-h

> Kemal Sağ (CHP), 29 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TEŞKİLAT KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.1228)); konuşma 924 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA KEMAL SAĞ (Adana) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar, 1228 sıra sayılı Türkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Yasasında Değişiklik Yapan Kanun Teklıfı'nın 3'uncu maddesi üzerine Cumhuııyet Halk Partisi Grubu adına soz almış bulunuyorum Sözlerime başlarken Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum

Değerli arkadaşlar, 2919 sayılı Yasa'nın 8'ıncı maddesi neden değiştiriliyor, önce onu bir açıklamak istiyorum Bilindiği üzere, 2005 yılında çıkartılan 5018 sayılı Malı Kontrol Yasası gereğince, birçok idarenin kendi teşkilat yapısını bu yasaya uyarlaması gerekmektedir Bu nedenle de, Türkiye Buyuk Millet Meclisindeki bazı değişikliklerin de yapılması zaruri olmuştur Şimdi, maddeyle ilgili görüşlerime geçmeden önce, bu değişikliğe neden olan 5018 sayılı Yasa üzerinde biraz durmak istiyorum

Değerli arkadaşlar, bilindiği gibi, Türk malı sistemi 1927'denbuyana 1050 sayılı Yasa'yla idare ediliyordu ve bu, malı anayasa diye adlandırılan bir yasaydı AKP Hükümeti döneminde bu yasa değiştirilmiş ve yerine 5018 sayılı Yasa ikame edilmiştir Bu Yasa'nın buyuk bir çoğunlukla hükümleri geçerli iken, yürürlükte iken, bazı hükümleri de 2007'nın Ocak ayında yürürlüğe girmiş olacaktır Bir şeyi hatırlatmak isterim ki, 5018 sayılı Yasa, şanssız bir yasadır bana göre Daha değişmeden, daha ytırurluğe girmeden buyuk bir bolumu değıstınlmek zorunda kalınmış talihsiz bir yasadır ve bugüne kadar da 3 kez değişikliğe uğramıştır

Sayın Başkan, değerli arkadaşlar, 5018 sayılı Yasa, kamu malı yönetimimizde istenilen ve beklenen malı disiplini sağlayamamış, aksine, mevcut malı disiplini de bozmuştur maalesef Kamu harcamalarının gerçekleşmesi surecinde görev alacakların görev, yetki ve sorumlulukları yeterince açık değildir Yeni süreçte görev alanlar âdeta bocalama içerisindedirler Özellikle sorumlulukların ve sorunların açıkça belirlenmemiş olması uygulamada ciddi olarak bazı sıkıntılar doğurmaktadır

1050 sayılı Yasa'da tahakkuk memuru, sayman ve ita amin görevlen açıkça tanımlanmış ve sorumluluk bu 3 kişide toplanmıştı Sorumluluğun yeterince yaygı nlaştın İmam iş olması 1050 sayılı Yasa'nın en çok eleştirilen yonu ıdı Ancak, 5018 sayılı Yasa'da sorumluluğun harcama surecine yayılması istenmesine rağmen, hesap verme bakımından sorumlu olacakların belirtilmemiş olması dolayısıyla bu Yasa da buyuk bir eleştiri almaktadır

Konumuza dönecek olursak, anlattığım bu nedenlerle, 2919 sayılı Yasa'nın 8'ıncı maddesinin 5018 sayılı Yasa uyarınca değiştirilmesi ve uyarlanması gereklidir Ancak, bu, uygulamada yeterli olmayacaktır

Peki, değerli arkadaşlar, bu teklifin 3'uncu maddesiyle ne getiriliyor'' Bu maddeyle, 2919 sayılı Türkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Sekreterliği Teşkilat Kanunu'nun S'ıncı maddesi değiştirilerek, 5018 sayılı Kamu Malı Yönetimi ve Kontrol Yasası'yla bıı yandan uyum sağlanırken, bir yandan da Meclis Genel Sekreterinin, malı yönetim surecindeki konumu belirlenmektedir

Buna göre, Meclis Genel Sekreteri, stratejik plan ve bütçenin hazırlanması ve uygulanması, kaynaklann etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımının sağlanması, kayıp ve kotuye kullanımın önlenmesi, malı yönetim ve kontrol sisteminin işleyişi ile 5018 sayılı Kanun'la belirtilen diğer görevlerin yerine getirilmesi hususlarından sorumlu olacaktır Bu sorumluluk, tabu ki, Sayın Meclis Başkanına karşı olacaktır

Ancak, Genel Sekreterin bu sorumluluğu belirtilirken. Meclis harcamalarının mevzuata uygunluğunun, Meclis hesaplarının ve verilerinin doğruluğu ve güvenilirliği hususlarının nasıl denetleneceği açıklanmamıştır

Bu konular, iç denetimin kapsaması gereken konulardır Dolayısıyla, maddede, denetimden soz edilmemiştir Denetim olmadan harcamaların mevzuata uygunluğu hakkında bir kanaate, fikre ulaşmak da mumkım değildir arkadaşlar

Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanının, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını izler, gözetir ve denetler şeklindeki görevine karşılık, harcamaların mevzuata uygunluğu konusunda ve bu görevi nasıl yerine getireceği hususunda da yeni maddede bir açıklık yoktur

Değerli arkadaşlar, iç denetim ve iç kontrol birbirinden farklı ıkı kavramdır iç kontrolden, teklifte hiç bahsedilmemiştir Bu, bir eksikliktir ve mutlaka giderilmelidir Aksı takdirde, bunun eksiliği her harcama surecinde hissedilecektir

Değerli arkadaşlar, açıklamalarımı özetlersek, bu maddede ıkı önemli eksiklik vardır Birincisi, harcama denetimi eksikliği ikincisi de, iç kontıol eksikliğidir Biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu eksikliklerin tamamlanması açısından bir önerge verdik Biz bu önerge ile 2919 sayılı Yasa'nın S'ıncı maddesini şöyle değiştirmek istiyoruz

"Madde 8- Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanı, harcamaların mevzuata uygunluğunu, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını izler ve gözetir

Genel Sekreter, Türkiye Buyuk Millet Meclisi Genel Sekreterliğinin stratejik planı ve bütçesinin hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, sahtecilik, kanuna aykırılık veya yolsuzluk sonucu ortaya çıkanlar da dahil olmak üzere varlıkların ve menfaatlerin her turlu kayba karşı korunmasından, faaliyetlerin yürürlükteki prosedürlere, kanunlara ve mevzuata uygunluğundan, bilgilerin, hesapların ve verilerin doğruluğundan ve güvenilirliğine makul güvence sağlamaktan malı yönetim ve kontrol sisteminin izleyişinin izlenmesinden ve 5018 sayılı Yasa'da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanına karşı sorumludur"

Değerli arkadaşlar, neden biz bu değişikliği öneriyoruz11 Kanun teklifinin 3'uncu maddesinin birinci fıkrasında, Meclis Başkanına izleme, gözetme goıevı yanında, denetleme görevi de verilmektedir Oysa, denetim görevi, mesleği denetçi olanlar tarafından yerine getirilmesi gereken bir görevdir Aynı fıkrada Türkiye Buyuk Millet Meclisi Başkanına, kaynakların verimli, ekonomik ve verimli kullanılmasını izleme görevi verilirken, harcamaların mevzuata uygunluğunu izlemesi go- revı verilmemiştir Bu nedenle, birinci fıkradaki "denetler" ibaresi metinden çıkarılırken, aynı fıkraya "harcamaların mevzuata uygunluğu" ibaresi eklenmiştir

Değerli arkadaşlar, yine, kanun teklifinin 3'uncu maddesinin ikinci fıkrasında da iç denetimin kapsamı tam olarak belirlenmemiş, onun yerine 5018 sayılı Yasa'ya aiıfta bulunulmuştur Atıfta bulunulması yeterli olabilirdi, ancak teklifin 3'uncu maddesinde Genel Seki elerin sorumluluğundan soz edilirken iç denetimin kapsamı dolaylı bir şekilde çizilmiş, fakat Genel Sekreterin sorumluluğu belirtilirken faaliyetlerin yürürlükteki prosedürlere, kanunlara ve yönetmeliklere uygunluğundan

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

KEMAL SAö (Devamla) Sayın Başkan tamamlıyorum

BAŞKAN - Buyurun efendim

KEMAL SAG (Devamla) - ve bilgilerin hesapların ve verıleım doğruluğu ve guvenılıılığı hususlarında makul güvence sağlamaktan soz edilmemiştir Oysa, bu konular iç denetimin mutlaka kapsaması gereken konulardır, bu nedenle bu ibareler ikinci fıkraya eklenmiştir

Değerli arkadaşlar, sonuç olarak, biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu yasaya tabu ki taraftarız Ancak, bu yasanın özellikle bu maddesi çıkarken de bu yönlerin eksik kalmasına gönlümüz razı olmadığı için ben bu konuları dile getirdim Bunların, inşallah, önerge görüşülürken kabulü temennisiyle, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum {CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Kemal Sağ (CHP, Adana). “Türkiye büyük millet meclisi teşkilat kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.1228)”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 29 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kemal-sag-22-2006-11-29-turkiye-buyuk-millet-meclisi-teskilat-kanununda-degisiklik-yapilmasi-h (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250301.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
