# Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

- **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Tarih:** 10 Kasım 2026
- **Gündem:** Tutanak Metni
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91963
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/keziban-konukcu-kok-2026-11-10-ham-tutanak-1

> Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 10 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.211 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Değerli hazırun, 2027 bütçesinin geneline baktığımızda, Bakanlığa ayrılan payın yüzde 1,46'dan 1,35'e düşürüldüğünü görüyoruz. Rakamlar büyümüş gibi gözükse de oransal anlamda bu düşüklüğün kendisi zaten iktidarın gençliğe bakış açısını net bir şekilde ortaya koyuyor. Türkiye'de 15-24 yaş grubunda yer alan 13 milyona yakın genç baz alındığında koskoca bakanlığın bütçesinde genç başına günlük sadece 86 lira düşüyor; bozdurup bozdurup harcasınlar bunu gençler. Bugün Türkiye'de üniversite gençliği barınma krizinden derinleşen yoksulluğa, geleceksizlik kaygısından demokratik hak gasbına kadar tarihin en ağır çoklu krizini yaşıyor bütün emekçiler gibi, bütün ezilenler gibi üniversite gençliği de bu çoklu krizin içinde var olmaya, yaşamaya çalışıyor. Bu karşımızdaki bütçe üniversite gençliğinin sorunlarına çözüm üreten bir bütçe değil, barınamayan, beslenemeyen, geleceksizliğe mahkûm edilen ve her an baskı altında tutulan, milyonlarca genci gözden çıkaran sermaye, yandaş ve faizciyi kayıran bir bütçedir. Bunu nereden anlıyoruz? Şimdi, yurt, burs ve barınma sorunlarına baktığımızda, Türkiye'de giderek derinleşen, yapısal bir krize dönüşen yurt, barınma ve burs sorunu gençliğin eğitim hakkını doğrudan tehdit etmektedir. İktidarın kalıcı adımlar atmaması kaynak yetersizliğinden değildi, biz bunu en son fon krizinde gördük, faizciye ayrılan bütçe payının git gide arttırılmasından görüyoruz, bu tamamen ideolojik, politik bir tercihtir. Foncuya, vurguncuya, faizciye aktarılanlar gence sıra gelince "Yok." deniyor.

(Uğultular)

KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Oradan da laf atmaktan utanmıyorsunuz.

NİLGÜN ÖK (Denizli) - Nasıl utanmıyoruz?

KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Milyonlarca üniversite öğrencisi beslenme, barınma, temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için güvencesiz işlerde çalışıyorlar, hayatlarını kaybediyorlar aynı emekliler gibi. Yükseköğretim Kurulu YÖK'ün verilerine göre, Türkiye'de toplam 6 milyonu aşkın üniversite öğrencisi var ancak Kredi ve Yurtlar Kurumunun toplam kapasitesine baktığımızda yaklaşık 1 milyon olduğunu görüyoruz, 5 milyon öğrenci ne yapıyor peki? Özel yurtlara, fahiş ev kiralarına ve denetimsiz yapılara mahkûm ediliyor. Barınma krizini...

ORHAN YEGİN (Ankara) - Açık öğretim öğrencileri var.

KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Yani utanmayın, siz konuşun oradan utanmadan.

NİLGÜN ÖK (Denizli) - Ya, ne utanması?

KEZBAN KONUKÇU (İstanbul) - Ya, dün bir iş cinayeti olmuş, en azından insan bir susar ya, orada gençler de ölmüştü. Buradan tekrar ben başsağlığı dilemek istiyorum gerçekten yakınlarına. Çok acı bir kayıp, inanılmaz, sürekli iş cinayeti olan bir fabrikada tekrar iş cinayeti oluyor ve burada konuşuyorsunuz, insan biraz başını önüne eğer ve düşünür ya.

Şimdi, gençler de bu ağır koşullarda çalışmak zorunda kalıyorlar çünkü okuyamıyorlar. Ya da Millî Eğitim Bakanlığının verilerine bakalım, son beş yılda toplam 453.852 üniversite öğrencisi dondurmuş kaydını çünkü okuyamamış, kaydını dondurmak zorunda kalmış. Bu durumun kendisi direkt eğitim hakkının gasbıdır, bunun da son derece net bir şekilde ifade edilmesi gerekir.

Peki, öğrencilere verilen krediler ne durumda? Bozdurup bozdurup harcasınlar diye yine aylık 4 bin lira veriliyor, asgari ücretin 28 bin lira olduğunu biliyoruz ki bu çok düşük bir oran, biliyorsunuz asgari ücret ona rağmen bu KYK yurt, burs, kredi oranı asgari ücretin yüzde 14'ü seviyesinde kalıyor. Hiçbir şeyin etmediği gibi kirayı falan bırakın, beslenmesine dahi yetmiyor öğrencilerin, tamamen gözden çıkardığınız bir kesim olduğunu söyleyebiliriz gençlerin.

Devlet yurtlarında yaşanan sorunlar yalnızca kapasite yetersizliğiyle sınırlı değil, yeni ve nitelikli yurt yapmak yerine mevcut odalara yatak ekliyorsunuz, yatak ekleyerek devam ediyorsunuz. Tek kişilik odalara 4 kişilik yatak gibi hatta bazı yerlerde 4 kişilik odalara 10'a kadar kapasiteyi çıkarabiliyorsunuz. Bu aşırı yoğunluk hijyen, sıcak su, internet erişimi, yemek kalitesi ve çalışma alanı krizini derinleştiriyor. Peki, yurtlarda yer bulamayan öğrenciler ayrıca nereye gidiyor? Cemaat ve vakıf yurtlarına mecbur bırakıyorsunuz, bu da sizin ideolojik bir tercihiniz. Kamusal barınma imkânlarının yetersizliği öğrencileri cemaat ve tarikatların işlettiği özel yurtlara veya evlere mahkûm ediyorsunuz. Buraları denetlemiyorsunuz kesinlikle ve gençlerin içinde yaşadığı bu geleceksizlik içinde yaşadığı boşluğu dinî ve ideolojik yapılarla doldurmaya çalışıyorsunuz. Ancak burada öğrencilerin ki bu yurtlardan birinde intihar eden bir gencimizi hatırlayalım ne yaşam güvenlikleri var ne de inanç ve ifade özgürlükleri var, burada da bunun gasbedildiğini görüyoruz.

Yurtlarda aynı zamanda idari keyfîlik var. Yurtlarda kalan öğrencilere hukuk dışı bazı soruşturmalar açılıyor. "Yok, buzdolabının yerini değiştirmişsin. Yok, çarşafını kirletmişsin." gibi tutanaklar tutuluyor, yurtlardan atılıyor bu öğrenciler ve bu keyfî tutumun kendisi aynı zamanda yine öğrencilerin eğitim hakkını gasbediyor.

Üniversite öğrencilerinin, özellikle genç kadınların, genç kadın üniversite öğrencilerinin yaşam hakkı yok. Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş'i buradan tekrar hatırlatmak isterim. Gülistan Doku'nun hâlâ cenazesi bulunamamıştır, Rojin Kabaiş'e ne olduğu ortaya çıkarılamamıştır. Bu iki genç kadın üniversite öğrencisiydi ve bu üniversite öğrencileri kamusal alanda bu üniversitelerin denetiminde, kontrolünde ve yaşam hakkı onların güvencesi altında olmalıydı. En son Ege Üniversitesi yerleşkesinde Bornova Kredi Yurtlar Kurumunda kız öğrenci yurdunda 2 Kasımda akşam saatlerinde Ezgi Çetin adlı bir öğrenci 6'ncı kattan düştü ve maalesef hastanede yaşamını yitirdi. Şüpheli ölüm olarak ifade edilen bu kadın cinayetlerinin, kadın ölümlerinin biz aslında kadın cinayeti olma olasılığının yüksek olduğunu biliyoruz ve yurtlarda yaşam hakkının güvencesinin dahi olmadığını tekrar tekrar öğrencilerin ifade etmek isteriz. Bizim bütün bu durumlar karşısında çözüm önerilerimiz var. Elbette nitelikli yurt inşası olmalı, Kredi ve Yurtların yurt kapasiteleri mevcut odaları sıkıştırılarak değil, standartlara uygun, yeni binalarla artırılmalı. İnşaat yapmayı çok seviyorsunuz, yurtlara gelince niye yapmıyorsunuz ya da yaptığınız inşaatlar niye kalitesiz? Onların kalitesini de gördük, düşen asansörleri ve orada hayatını kaybeden gençleri hatırlayalım lütfen tekrar.

Burs reformu ve borç silme uygulaması olmalı, KYK burs tutarı asgari ücretin en az yarısı kadar olmalı, tüm öğrencilere geri ödemesiz burs sağlanmalı ve geçmiş KYK borçları silinmelidir. Doğrudan kira desteği, devlet yurdu çıkmayan öğrencilere yaşadıkları ilin kira ve yaşam maliyetleri esas alınarak doğrudan kamusal kira desteği verilmelidir. Üniversite öğrencilerine günde en az 2 öğün ücretsiz ve nitelikli yemek verilmelidir.

Genç kadınların durumuna baktığımızda ise durumun daha da vahim olduğunu görüyoruz. Bütün oranlar, emekçiler için olan, gençler için olan bütün oranlar mesele kadınlara geldiğinde 2 katlarına çıkıyor. Örneğin, DİSK-AR'ın 2025'te geniş tanımlı genç işsizliğine baktığımızda yüzde 34,2; 2026'nın ilk çeyreğinde genç kadınlarda bu yüzde 50'nin üzerine çıkıyor, 51'e yaklaşıyor yani her 2 kadından, genç kadından 1'i işsiz. Eylül 2026'da genç kadınların işsizlik yüzdesi yüzde 23'ü aşmış. Bu, genç erkeklerde yüzde 10 yani 2 katından fazla mesele kadınlara geldiğinde. Bunun nedeni bilinmez değil, çok bildiğimiz: Birincisi, bakım emeğinin kadınların sırtına yıkılması, iş alımlarında ayrımcılık yapılması kadınların kamusal alanda çalışmasını engelliyor. Hükûmet de buna çözüm bulmak yerine ne yapıyor? Bir Aile ve Nüfus On Yılı ilan ediyor ve burada kadınlar doğurmaya, evlenmeye teşvik ediliyor ki bu "evlilik kredisi" diye verilen "çocuk yardımı" diye verilen rakamlar bile son derece düşük, oralara hiç değinmeyeceğim ancak kadınlar için, genç kadınlar için sunduğunuz şey evlenmeleri ve çocuk doğurmaları. Ama kamusal kreşler yok, bakım yükü tamamen kadının üzerinde ve kadın çalışma yaşamından, kamusal alandan sizin iktidarınız boyunca geriye doğru itilmiş durumda. Aynı zamanda kadınlar esnek, yarı zamanlı ve evde aileyle uyumlu, geçici, esnek, güvencesiz işlere doğru itiliyor.

Biz bu işsizlik rakamlarına baktığımızda, gerçekten son derece dikkat çekici olduğu için ben burada ifade etmek isterim. Yine, TÜİK'in verilerine göre -sizin yalan üretme makineniz TÜİK- 2025 il verilere göre işsizliğin en yüksek olduğu 2 il Hakkâri ve Van. Türkiye ortalaması yüzde 8'ken Hakkâri'de bu yüzde 14'e dayanıyor. Bu da son derece dikkat çekici. Burada gerçekleri söyleyelim siz çünkü yalandan okudunuz, geçtiğiniz bir şey orada.

Genç kadın üniversite bitirse bile ev genci oluyor, ailesinin bakım yükünü alıyor, makbul bir eş ve anne rolüne hazırlanıyor ancak olması gereken bu değil, kadınların kamusal alana daha fazla katılımını teşvik eden bir yaklaşım ve bütçe uygulaması olması gerektiğini düşünüyoruz. "Ev işleriyle uğraşsın, muhafazakâr aile yapısını korusun." politikalarıyla genç kadınları kamusal alandan, çalışma yaşamından siliyorsunuz. Genç kadınları diplomalarıyla birlikte evlere mahkûm eden bu eril, neoliberal düzenin bizzat uygulayıcısı ve sorumlusu sizsiniz diyorum.

Teşekkürler, tamamladım.

---

**Kaynak gösterme:** Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tutanağı, 10 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/keziban-konukcu-kok-2026-11-10-ham-tutanak-1 (erişim: 10 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91963

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
