# Ardahan-türközü sınır kapısına ilişkin (6/40)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Kürşad Tüzmen (AK Parti, Gaziantep)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim
- **Tarih:** 21 Ocak 2003
- **Gündem:** ARDAHAN-TÜRKÖZÜ SINIR KAPISINA İLİŞKİN (6/40)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kursad-tuzmen-22-2003-01-21-ardahan-turkozu-sinir-kapisina-iliskin-6-40

> Kürşad Tüzmen (AK Parti), 21 Ocak 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ARDAHAN-TÜRKÖZÜ SINIR KAPISINA İLİŞKİN (6/40)); konuşma 494 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

DEVLET BAKANI KÜRŞAD TÜZMEN (Gaziantep) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Ardahan Milletvekili Ensar Öğüt'ün sözlü soru önergesine cevap vermek için huzurunuzdayım; saygılar sunuyorum.

Sınır ticareti uygulamaları, esasen, biliyorsunuz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinden yapılan ihracatın artırılması ve bu ihracat sayesinde bölgede sınaî ve ticarî gelişmenin sağlanması, ayrıca sınır illerinin ihtiyaçlarının bir bölümünün de ithalat yoluyla daha düşük maliyetle sağlanması ve bölgelere ekonomik canlılık getirilmesi amacıyla başlatılmıştı. 1997'de motorin ticaretinin devreye girmesiyle, tamamıyla petrol ürünleri ithalatına dönüştü ve böylece, hem kalitesiz motorin girişi hem rafinerilerimizin eksik kapasiteyle çalışır hale gelmesi nedeniyle, çeşitli kamu kuruluşlarından yapılan itirazlar sonucu gitgide azaltılmaya başlandı.

Ardahan İlinde, 1998 yılında 130 000 ton, 1999 yılında ise bu ilimize tahsis edilen 90 000 tonluk kota dahilinde 81 000 ton motorin Gürcistan'dan ithal edildi. Ülke genelinde çeşitli meslek kuruluşlarının şikâyetine yol açan olumsuz gelişmeler sonucu, tekrar tekrar, ikame olarak da hiçbir vergi ve fonun kaybolmadığı ham petrol ithalatına dönülmesi ve yerli üretimin zarar görmesinin engellenmesine yönelik olarak 1999 yılında kabul edilen politikalar çerçevesinde ithalatta il ihtiyacı ölçütü benimsendi ve motorin ithalatında alınması gereken vergi ve fonların oranı büyük oranda yükseltildi. Bu çerçevede, il ihtiyacı olarak, Türkgözü gümrük kapısından, 2000 yılında 2 200 ton, bilahara 2001 yılında ise 1 000 ton motorin ithalatı gerçekleştirildi.

İthalat vergi oranlarının yükseltilmiş olması ve ithalinden sonra il dışına çıkarılmasına müsaade edilmemesinden dolayı, motorin talebi önceki dönemlere göre önemini yitirdi ve 2002 yılında motorin ithalatı sona erdi. Bununla beraber, 2000 yılından itibaren uygulamaya konulan politikalar neticesinde sona eren bu motorin ticaretine alternatif olarak, yine sınır ticareti dahilinde gümrük hatlarında sınır ticareti merkezleri kurulmasına yönelik çalışmalara devam ediyoruz. Öncelikle pilot uygulama olarak birkaç ilde başlatılmasını düşündüğümüz bu sınır ticareti merkezlerinden bir tanesinin de Ardahan Türkgözü kapısında inşası öngörülüyor. Söz konusu ticaret merkezleriyle sınır bölgelerinden ticarî faaliyetlerin daha da artmasını, daha da önemlisi, bölgede kalıcı bir ekonomik aktivitenin sağlanmasını amaçlıyoruz.

Çıldır-Aktaş sınır kapısı da, 1995 yılı yatırım programına alınmıştı biliyorsunuz, 1998 yılında ikmal edilmek üzere dahil edildi; ancak, Çıldır-Aktaş sınır kapısı, 8.8.1995 gün ve 22378 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla, yolcu giriş kapısı olarak tespit edildi. Söz konusu sınır kapısı, 6.2.1997 günü 22900 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, birinci sınıf gümrük müdürlüğü olarak kurulmuştur. Çıldır-Aktaş gümrük kapısının Posof-Türközü gümrük kapısıyla aynı tarihte açılması öngörülmüş olmasına rağmen, Gürcistan tarafından gümrük idare binasının ve yolun yapılmaması ve Sayın Shevardnadze'nin yoğun ısrarı üzerine, Sayın Cumhurbaşkanının da mutabakatıyla, kapının açılışı yapılmadı. Çıldır-Aktaş sınır kapısı projesi kapsamında yapılan çalışmalar neticesinde, sınır kapısı, son durum itibariyle hizmete hazır hale getirildi. Ancak, bu kapının tam olarak faaliyete geçebilmesi için, Gürcistan sınır kapısı inşaatı, yol ve altyapı tesislerinin tamamlanmış olması gerekmektedir. Bu konuda, Gürcistan yetkililerince, Gürcistan tarafındaki 33 kilometrelik bağlantı yolu ile gümrük sahası finansmanının sağlanması hususunda Türkiye'nin yardımlarına ihtiyaç olduğu bildirilmiştir. Bu proje kapsamında, teknik incelemelerde bulunmak üzere, 2.7.2001 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü ve Gümrük Müsteşarlığı yetkililerince bölgeye gerçekleştirilen ziyaret sonucunda hazırlanan raporda, yolun maliyeti, 10 Mayıs 2001 tarihi itibariyle 13 trilyon 123 milyar lira olarak hesaplanmıştır.

Bilgilerinize arz ederim; saygılarımla. (AK Parti sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Kürşad Tüzmen (AK Parti, Gaziantep). “Ardahan-türközü sınır kapısına ilişkin (6/40)”. TBMM Genel Kurulu, 24. Birleşim tutanağı, 21 Ocak 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kursad-tuzmen-22-2003-01-21-ardahan-turkozu-sinir-kapisina-iliskin-6-40 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.