# Orhan eraslan'ın, şekerpancarı üretimine ilişkin tarım ve köyişleri bakanına sorusu - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Kürşad Tüzmen (AK Parti, Gaziantep) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim - **Tarih:** 2 Aralık 2003 - **Gündem:** ORHAN ERASLAN'IN, ŞEKERPANCARI ÜRETİMİNE İLİŞKİN TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANINA SORUSU - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/kursad-tuzmen-22-2003-12-02-orhan-eraslan-in-sekerpancari-uretimine-iliskin-tarim-ve-koyisleri-ba > Kürşad Tüzmen (AK Parti), 2 Aralık 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ORHAN ERASLAN'IN, ŞEKERPANCARI ÜRETİMİNE İLİŞKİN TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANINA SORUSU); konuşma 808 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI KÜRŞAD TÜZMEN (Gaziantep) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Niğde Milletvekili Sayın Orhan Eraslan'ın verdiği, şekerpancarı üretimine ilişkin sözlü soru önergesine cevap vermek üzere söz almış bulunuyorum. Ülkemizin şeker üretimindeki ana politikası, içtalebin yurtiçi üretimle karşılanması şeklinde belirlenmiştir. Ülkemizde, pancar üretiminde, uzun yıllardan beri, fiyat ve destek mekanizmalarıyla arz-talep dengelenmeye çalışılmış; ancak, istenilen sonuca ulaşılamamıştır. Bunun sonucunda, ülkemiz, dönemsel olarak, şeker ithalatçısı ya da ihracatçısı olmuştur. Bazı dönemlerde, oluşan stoklar, malî yapıyı olumsuz etkilemiş, üretici ve tüketici aleyhine önemli sonuçlar doğurmuş ve dışpazarlardaki imajımız zedelenmiştir. Ayrıca, ihracatın, hazine desteğine -görev zararı- ihtiyaç göstermesi finansman yönünden önemli sorunlar yaratmış; ithalatta ise, kalite ve miktar kontrol edilememiş, piyasada, ikili fiyat, haksız rekabet ve haksız kazançların yaşandığı dönemler olmuştur. Bu nedenlerle, şeker üretiminde istikrarı ve arz-talep dengesini sağlamak, stoklardan gelen kamu finansman yükünü azaltmak, üreticilere düzenli bir gelir temin etmek gayesiyle, uluslararası yükümlülükler çerçevesinde öngörülen tarım politikalarına uyum yönünde, 1998 yılından itibaren, şekerpancarı üretiminde, kotalı üretim ve kademeli fiyatlandırma uygulaması başlamıştır. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 6747 sayılı Şeker Kanunu 19 Nisan 2001 tarihinde yürürlükten kaldırılmış ve yerine, 4634 sayılı Şeker Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu kanun kapsamında, Şeker Kurumu ve Şeker Kurumunun karar organı niteliğinde olan Şeker Kurulu oluşturulmuştur. 4634 sayılı Şeker Kanununa göre, şirketlerin şeker kotaları, yurtiçi şeker talebi, fabrikaların işleme ve şeker üretim kapasiteleri gözönünde bulundurularak, Şeker Kurulu tarafından, beşer yıllık dönemler halinde belirlenmektedir. Pancar üretim kotaları ise, Şeker Kurulunca tahsis edilen şeker kotaları ile pazarlama yılı başı şeker stok durumu dikkate alınarak tespit edilmektedir. Şeker Fabrikaları Genel Müdürlüğünce, 2002-2003 kampanya döneminde, üreticilerden 12 123 000 ton pancar satın alınmış, 2003-2004 yılı için ise 10 300 000 ton kota tahsis edilmiştir. Tahsis edilen bu kota miktarı, 2002 yılında satın alınan pancara göre, ülke genelinde, yüzde 15 oranında azalmayı ifade etmektedir. Şeker fabrikalarının kapatılması söz konusu olmayıp, ekonomik olmayan fabrikalar, Yüksek Planlama Kurulu kararı çerçevesinde, özelleştirme kapsamında değerlendirilecektir. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; kota uygulamasından zarar gören pancar üreticilerinin mağduriyetlerini gidermeye matuf, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığımız tarafından yürütülecek "Şekerpancarı Kotaları ve Telafi Edici Ödeme Sistemi" 1 Nisan 2003 tarihinde imzalanan bir protokol ile hayata geçirilmiştir. Yeni uygulama ile, üreticilerimize Şekerpancarı Kotaları ve Telafi Edici Ödeme Sistemi ile, 2002 ürün yılında, satın alınan pancar miktarı kadar, 2003 yılında da sözleşmeli üretim yapabilmeleri için iki ayrı seçenek önerilmektedir. Bunlardan birincisi; 2003 yılında, 2002 yılına göre pancar ekim alanları daraltılan üreticilerin talep etmeleri halinde, ihracata yönelik C şekeri üretimi için pancar üretebilecek olmalarıdır. C şekeri üretimi için pancar üretmek isteyen üreticilerimize, 2003 yılı ürünü için belirlenecek A kotası pancar fiyatının yüzde 40'ını aşmamak üzere ödeme yapılacaktır. İkinci seçenek ise, C şekeri üretimi için pancar üretmek istemeyen üreticilerin Tarım ve Köyişleri Bakanlığımız tarafından, alternatif ürün üretimine yönlendirilmesidir. Şekerpancarı kota fazlası olan 440 000 dekar alanda, şeker pancarı üreticilerine önerilecek, ülkemizin ihtiyacı olan, alternatif ürün kapsamındaki mısır, ayçiçeği, soya fasulyesi, kanola ve yem bitkisi ekimi yapmaları halinde destek olunması yönündeki çalışmalar Bakanlığımızca tamamlanmış olup, bu çerçevede alternatif ürün olarak mısır yetiştiren üreticilere dekar başına 132 000 000 TL, ayçiçeği yetiştiren üreticilere dekar başına 126 000 000 Türk Lirası, soya yetiştiren üreticilere dekar başına 116 000 000 Türk Lirası ve çokyıllık yem bitkisi yetiştiren üreticilere dekar başına 94 000 000 Türk Lirası ödenecektir. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) DEVLET BAKANI KÜRŞAD TÜZMEN (Devamla)- Görüldüğü gibi, şekerpancarı alanlarının daraltılmasıyla oluşabilecek kabayem açığının giderilmesi için bu alanlarda yem bitkileri ekilişi destekleme kapsamında bulunmaktadır. Ayrıca, yine Bakanlığımızca uygulanmakta olan 2000/467 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ek, hayvancılığın desteklenmesi hakkında 2.5.2003 tarihli karar kapsamında, yem bitkileri üretimi ülke çapında desteklenmekte olup, bu uygulamayla son yıllarda yem bitkileri ekiliş alanlarında önemli gelişmelerin sağlandığı ortadadır. Söz konusu ekkarara göre, yem bitkileri üretimi yapmak üzere, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı il, ilçe müdürlüklerine başvuran üreticilere nakliye, ilaç ve gübre bedelleri hariç, çokyıllık yem bitkileri ekilişinde birinci yıl yatırım giderleri ve uygun görülen işletme giderlerinin yüzde 35'i, ekiliş alanlarıyla uyumlu alet ve makine alım giderlerinin yüzde 30'u; tekyıllık yem bitkilerinde ise, işletme giderlerinin ekiliş alanlarıyla uyumlu alet ve makine alım giderlerinin yüzde 20'si ödenmektedir. Yem bitkilerinin desteklenmesi amacıyla, Bakanlığımızın 2003 yılı bütçesine 70 trilyon lira ödenek konulmuştur. Ayrıca, tespit ve tahdit çalışmaları tamamlanan meralarda ıslah çalışmalarına başlanılmıştır. Bu amaçla, Bakanlığımızca 82 adet proje uygulamaya konulmuştur. Bu yıl içerisinde tespit, tahdit ve ıslah çalışmaları için il müdürlükleri ve araştırma enstitülerine 35 trilyon lira kaynak aktarılmıştır. Bununla birlikte, ıslah çalışmalarıyla ilgili yetki taşraya devredilmiş ve işlemler hızlandırılmıştır. Bu durumda, üreticilerimiz, yetiştirdikleri alternatif ürünlerini, A kotası şekerpancarından elde edecekleri gelir düzeyinde değerlendirmiş olacaklardır. Bakanlığımız tarafından yapılacak söz konusu telafi edici ödeme, Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi tarafından, üretici kayıt bilgileri doğrultusunda yapılacaktır. Bu suretle, arz fazlası üretim yapılan pancar ekim alanları ekonomiye kazandırılacak, üreticilerimizin gelir düzeyi korunacak ve ithalat yoluyla karşılamakta olduğumuz bazı tarımsal ürünlerin yerli üretimle karşılanması teşvik edilmiş olacaktır. Ayrıca, halen uygulanmakta olan yem desteğine ilaveten, ülkemizin kabayem açığının kapatılması yönünde yeni bir adım daha atılmış olacaktır. Arz ederim. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Kürşad Tüzmen (AK Parti, Gaziantep). “Orhan eraslan'ın, şekerpancarı üretimine ilişkin tarım ve köyişleri bakanına sorusu”. TBMM Genel Kurulu, 22. Birleşim tutanağı, 2 Aralık 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/kursad-tuzmen-22-2003-12-02-orhan-eraslan-in-sekerpancari-uretimine-iliskin-tarim-ve-koyisleri-ba (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.