# Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma - **Tür:** Komisyon konuşması (TBMM 28. Dönem) - **Konuşmacı:** Lütfullah Kayalar (İYİ Parti, Yozgat) - **Yer:** TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu - **Tarih:** 21 Ekim 2026 - **Gündem:** Tutanak Metni - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90781 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/lutfullah-kayalar-2026-10-21-tutanak-metni > Lütfullah Kayalar (İYİ Parti), 21 Ekim 2026 tarihinde TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu oturumunda konuştu (gündem: Tutanak Metni); konuşma 1.545 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) LÜTFULLAH KAYALAR (Yozgat) - Sayın Başkan, Komisyonumuzun değerli üyeleri, Toprak Mahsulleri Ofisimizin Sayın Genel Müdürü, Yönetim Kurulu üyelerimiz ve çok değerli bürokratları, burada bulunmayan Toprak Mahsullerinin Türkiye genelinde bütün alım yerlerinde, silolarda alım yapan değerli çalışanları; onları da gıyaplarında, sizleri de burada sevgiyle selamlıyorum. Bugün şu ana kadar söz alan, Sayın Genel Müdürümüzün sunuş konuşmasından sonra söz alan çok Değerli Komisyon üyelerimiz ve milletvekillerimiz gerçekten Türkiye'nin en önemli konusu olan tarım sektörüyle ilgili çok güzel görüşleri ve önerileri, sorunları dile getirdiler. Bunu izlerken ben de bir milletvekili olarak inanılmaz bir şekilde memnun olduğumu ifade etmek istiyorum. Gayet güzel, gayet sorunları sadece sorun olarak, sadece komisyonda bir iktidar, muhalefet görüşü içerisinde değil, bu sorunların çözülebilmesi için nelerin yapılması gerektiğini de ortaya koyuyorlar. Bugün görüşmesini yaptığımız Toprak Mahsulleri Ofisimiz Türkiye'nin en önemli kurumlarından biri ama aslında Toprak Mahsulleri Ofisi tarım sektörünün önemli bir kurumu. Türkiye'ye de baktığımız zaman tarım sektörü Türkiye'nin temel sektörü, dünyadaki gidişata da baktığımız zaman tarım gerçekten kimilerinin zaman zaman da ifade ettiği bir beka sorunu konusu var, o beka sorunu nitelendirmesini ve sıralamasını yaparsak 1'inci sırada tarım sektörü gelir, bu eskiden de böyleydi, bugün de böyle, gelecekte de böyle olacak. Bugün kuzeyimizde bir savaş devam ediyor, Ukrayna-Rusya savaşı. Ukrayna-Rusya savaşı devam ederken en büyük sorunlardan birisi gıda sektörüyle ilgili lojistikte yani o ülkelerde üretilen tarım ürünlerinin dünyanın diğer ülkelere gönderilebilmesi konusunda büyük sıkıntı ortaya çıktı. Neden? Dünyanın bir bölgesinde üretilirken diğer bölgelerinde bu transferlerin, bu lojistiklerin yapılamamasından dolayı açlık konusu gündeme geldi, gıdasını elde edememe konusu gündeme geldi. Şimdi, bizim bugün burada konuştuğumuz -arkadaşlarımız da ifade ettiler- sadece Toprak Mahsulleri Ofisi kurumumuzun faaliyetleriyle ilgili değil, doğal olarak tarım sektörünün bir parçası olarak Toprak Mahsulleri Ofisimiz buna göre kararlarını alıyor veya Hükûmet çerçevesinde alınan kararların bir anlamda da uygulamasını yapıyor. Eskiden bu konular 2017 öncesinde hükûmet sistemi farklı olduğu için yani bugünkü Cumhurbaşkanlığı sistemi, uygulaması veya yönetim tarzı çok farklı, 2017 öncesinde hükûmet, DPT, planlama, bunların hepsinin bir arada çalışabilmesi, bunların hepsinin bir arada fikir üretebilmesi, sorunları anında bir arada görüşebilmesi neticesinde daha koordineli bir çalışma vardı. Bu benim görüşüm. Şimdi, bugün Toprak Mahsulleri Ofisimiz, bir Bakanlığımız var. Tamam. Peki, Bakanlığımızın kendi başına hareket edebilme gücü var mı? Yok. Neden? Çünkü bu sistem içerisinde Bütçe ve Strateji Planlama Kurulu Komisyonu neyse bir kuruluş var, bu kuruluş Cumhurbaşkanlığı bünyesinde. Cumhurbaşkanlığı, bakanlık, bakanlıklar arası görüşmeler, ondan sonra Toprak Mahsulleri Ofisi gelecek gündeme. Aslında mesela Fethi Bey de diğer arkadaşlarımız da bu güncel olan sıkıntıların hepsini dile getirdiler ama sıkıntılar nereden geliyor? Şimdi, Toprak Mahsulleri Ofisimiz 2025 yılında 13.500 lira ekmeklik buğday fiyatı açıkladı. Şimdi, bu sene 2026 16.500 lira fiyat açıkladı, yüzde 22 artış var. Aşağı yukarı diğer buğdayda da yüzde 22 artış var. Arpada daha da düşük, yüzde 15 seviyelerinde bir artış var. Şimdi, biraz gerçekçi olalım. Bu Komisyon Meclisin çatısı altında bunu sadece Toprak Mahsulleri Ofisimiz kendisi bu fiyatları açıklama durumunda mı? Değil. Burada Tarım Bakanlığı, Tarım Bakanlığı dışında, özellikle Maliye Bakanlığı, Maliye Bakanlığı dışında çünkü Maliye Bakanlığı da eski konumunda değil yani Maliye Bakanlığı bütçeyi yapan ve yöneten bir bakanlık değil, Maliye Bakanlığı sadece gelir toplamakla yükümlü olan bir bakanlık ve bu bakanlıkla topladığı gelirleri de Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı buradaki gelir gider, aktarma, bunlarla ilgili azaltma çoğaltma neyse bunların bütün kararlarını o alacak, tekrar Bakanlığa bildirecek. Böyle bir sistem gidiyor. Şimdi, burada biz açıklanmış Toprak Mahsulleri Ofisimizin fiyatları, Ofis bunu açıklıyor. Ofis bir icracı kurum, Ofis bu işlerin uygulamasında görevli olan bir kurumumuz Türkiye Cumhuriyeti'nin en eski, en köklü kurumlarından birisi. Şimdi, burada Sayın Genel Müdürüm konuşmasında da ifade ettiler, bir yerde şöyle dediler: "TMO'nun piyasa fiyatlarının altında uygun fiyatlarla piyasaya ürün arzı gerçekleştirmesi enflasyonla mücadeleye katkı sağlamıştır." Aslında, zaten cümle burası yani işin düğüm noktası burası. Şimdi, bugün, uzunca yıllardır bir dezenflasyon programın uygulandığı söyleniliyor. "Uyguluyoruz." deniyor ama enflasyonda bir düşüş ortaya çıktığı, kayda değer bir düşüş ortaya çıktığı da ortada değil. Peki, bu enflasyon programı devam ederken şimdi ne alakası var diyoruz burada. Sayın Genel Müdürümüz de orada ifade etmiş ama bunun daha üstünde çok ilgisi var. Şu anda bu enflasyonla mücadele programı çerçevesinde bu programı yürütenler inanılmaz bir baskı uyguluyorlar kendi takip ettikleri politikanın gereği olarak. O baskıda ürün fiyatları baskılanıyor, ürün fiyatları baskılanırken ürünün girdi fiyatlarıyla ilgili serbest piyasa kuralları işliyor. İşte, mazot yüzde 100 diyoruz, arkadaşlarımız ifade etti, yüzde 100 arttı, gübre fiyatları yüzde 70'ler 80'ler civarında arttı. Burada dile getirilmedi, birçok üründe inanılmaz bir işçi maliyeti var. İşçi maliyetleri artmış. Ekipman maliyetleri artmış, finansman maliyetleri artmış. Bunlar serbest ama bunlar serbestken yüzde 22 diyoruz. Bakın, şimdi, artış önümüzde. Hepimiz aslında biliyoruz ama gene bir düşünelim şu yüzde 22 çiftçinin -işte şimdi ekim, kasım ayına geldik yeni ekim dönemi- yeniden ekim yapmasını sağlayabilecek olan bir artış mı? Üstünde durulması gereken bu. Çiftçinin bu girdi maliyet artışlarını bu yüzde 22 karşılar mı? Kaldı ki yüzde 22 kâğıt üzerindeki artış, 16.500 liraya kaç çiftçi malını sattı? Onun da aslında bir ortalamasını yapmak lazım. Yani Toprak Mahsulleri Ofisi bu sene rekor üretimden dolayı rekor bir alım yaptı. Bu rekor alımda aslında buğdaydaki ortalama fiyat nedir? Bunu da soru olarak ifade etmiş olayım. 16.500 mü... ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - 12 bine özel sektör almış. LÜTFULLAH KAYALAR (Yozgat) - Evet. Yani Toprak Mahsullerinin de aldığı üründe ortalama fiyat ne? 16.500 mü yoksa 14.500 mü. ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - 13 bin. LÜTFULLAH KAYALAR (Yozgat) - Yani. Şimdi, o zaman çiftçinin eline geçen daha da az. Çiftçinin eline az geçmesi, çok geçmesi toprağın ekilmesiyle ilgili. Bakınız, hepimiz geziyoruz, Sayın Genel Müdürümüzü ben çok dikkatle dinledim. "Biz Türkiye'de alım yapılan yerlerin 4'te 3'ünü görevli olan arkadaşlarımızla birlikte gezdik." dedi. Bu çok güzeldir. Benim bildiğim, Yozgat'a da geldiler, biliyorum. Bu güzel, yerinde tespitler yapmak, bunların hepsi güzel ama şimdi başka tespitler var. Tabii ki TMO için söylemiyorum bunu. O başka tespitler şu: Şu anda işte şeker şeyi gelecek biraz sonra, pancar üreticisi yeniden pancar üretimi yapma konusunda gerçek olarak, gerçekten yapıp yapmama konusunda tereddütte. Buğdayla ilgili ekim sahalarımız var, Allah bize bahşetmiş, ülkemiz bir tarım ülkesi yani topraklarımız müsait, bölgelerimiz müsait, her türlü tarım ürününe müsait ama biz bunu ne kadar değerlendirebiliyoruz? Türkiye'deki enflasyonun sıkıntısını ücret almadan işçilik yapan çiftçinin sırtına yükleyerek bir yere gidebilmemiz mümkün değildir. Bu ürün artışı buğdayda ve arpada işte oldu, bu sene ürün artışı oldu Allah'tan. Allah bu ürün artışını bize bahşetti. O ürün artışından dolayı bu yüzde 22, gerçeği daha da düşük olan rakamdan dolayı çiftçimizin işte biraz böyle ayakta kalması sağlandı ama bizim yönetimimizden dolayı değil, yönetmemizden dolayı değil, büyük sorunlar var. Onun için ifade etmek istiyorum ki bu enflasyon ve tarımdaki fiyatların Hükûmet seviyesinde burada olan değerli yönetim kurulu üyelerimizin bu görevleri de olanlar var veya Toprak Mahsulleri Ofisimizin de yönetimi olarak bunları kendi Bakanlıklarından başlayarak bunu ifade etmeleri gerekir. Sadece çiftçinin sırtından enflasyonla mücadele olmaz, zaten olmuyor da. Şimdi, burada -sadece Toprak Mahsulleri Ofisimizle direkt ilgili değil, neticesi olarak direkt ilgili- destekleme konusu var. Bakınız, desteklemelerde şimdi, şu anda çiftçilerimiz aşağı yukarı on beş yirmi gün öncesine kadar... Ben geçen hafta gene sahadaydım, gezdim, çiftçilerimizle bire bir de görüşüyorum, burada ifade ettikleri, geçen senenin desteklemelerinden bu sene, daha şimdi, yeni aldıkları, son aldıkları destekleme taksitleri var. Şimdi, bu nasıl olacak, nasıl bir destekleme? Yani geçen senenin desteklemesi bu sene, şimdi, yeni işte, bitiyor, bitti gibi. E, o zaman bunun değer kaybı nerede? Bu çiftçi şimdi, yeniden ekim yapacak, bu yüzde 22 artışla ekim yapacak; nasıl yapacak ekim, hangi finansla yapacak, hangi finansmanla yapacak, hangi parayla yapacak, nasıl yapacak? Bunları düşünmemiz lazım. Bunların bir siyasi parti çalışmasıyla filan hiçbir şekilde ilgisi de yok, çatışmasıyla ilgisi yok, siyasi partilerin takip ettikleri politikalarla da bence bir ilgisi yok. "İlgisi yok" tabirini ne dediğimi bilerek söylüyorum yani bu bir ülke meselesi, buna, bütün siyasi partilerimiz bugün burada örneğini gördüğümüz gibi, arkadaşlarımızın yaptığı konuşmalardan örneğini gördüğümüz gibi, Türkiye'nin, geleceği olarak bakmamız lazım hele dünyanın şu andaki konjonktüründe. O yüzden, Ofisimizin yaptığı çalışmalar için onlara teşekkür ediyoruz, bütün Ofis personelimize teşekkür ediyoruz; onlar görevlerini yapıyorlar ama baktığımız zaman, bu şekilde devam etmemiz, inanın, çiftçimiz açısından çok zor; çiftçilerin şahısları, aileleri, geçindirdikleri insanlar açısından zor olması ayrı; onun dışında, ülkemiz için gerçekten çok zor. Ülkemizin bu konuda acilen, acilen ve acilen tedbirler alması lazım. Bir planlı ekonomi işi başlatıldı, Tarım Bakanlığı bütçesinde geçen sene de konuşuldu. Orada çok kısa söyledim, burada da akılda kalsın diye ifade etmek istiyorum Sayın Başkanımızın müsamahalarıyla: Ya, planlı ekonomi yapabilmeniz için, o planlı ekonomiye geçebilmeniz için, plan yapabilmeniz için elinizde gerçek veriler olması lazım; o gerçek veriler olursa, siz o zaman, ona göre plan yaparsınız. Elinizdeki veriler gerçek değilse plan yapamazsınız. Bugün Türkiye'de işte, o, bizi de etkileyen, burayı da etkileyen "enflasyon" dediğimiz konunun şu andaki en önemli parametresi, insanlar artık bu mücadeleye inanmıyor. İnancın gittiği yerde ne yaparsanız yapın netice alınmaz. Türkiye'nin de şu andaki durumu bu. Sabrınıza teşekkür ediyorum. Toprak Mahsullerimizin başta Genel Müdürü ve bütün çalışanlarına tekrar teşekkür ediyorum. İnşallah bu çalışmalar da başarılı olur diye sözlerimi bitirmek istiyorum. Ama burada bir şeyi tamamlıyorum, sistemle söze başladım, sistemle sözü bitireyim: Şu yaptığımız konuşmalar, Meclis Genel Kurulunda konuşulduğu zaman muhatabı kim? MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Hükûmet. LÜTFULLAH KAYALAR (Yozgat) - Nerede? MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Yok. LÜTFULLAH KAYALAR (Yozgat) - Sistem sıkıntısı, Türkiye'nin şu andaki en önemli konusu sistem sıkıntısıdır. Eğer Sayın Bakan bu Genel Kurulda gelip bu konuşmaları, bu çalışmaları, bu planlamaları, bu görüşleri, bu tavsiyeleri dinleyemiyorsa nasıl çözecek? Teşekkür ediyorum, saygılar sunuyorum. --- **Kaynak gösterme:** Lütfullah Kayalar (İYİ Parti, Yozgat). “Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısındaki konuşma”. TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu tutanağı, 21 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/lutfullah-kayalar-2026-10-21-tutanak-metni (erişim: 21 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90781 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.