# 10/76 esas numaralı meclis araştırması açılması hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mahmut Duyan (CHP, Mardin)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim
- **Tarih:** 29 Kasım 2006
- **Gündem:** 10/76 ESAS NUMARALI MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASI HAKKINDA
- **Tutanak (TBMM):** https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250286.pdf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-duyan-22-2006-11-29-10-76-esas-numarali-meclis-arastirmasi-acilmasi-hakkinda

> Mahmut Duyan (CHP), 29 Kasım 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 10/76 ESAS NUMARALI MECLİS ARAŞTIRMASI AÇILMASI HAKKINDA); konuşma 1.022 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MAHMUT DUYAN (Mardin) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, 6 Mayıs 2003 tarihinde Cumhuriyet Halk Partili 37 milletvekilinin, güneydoğudaki enerji kısıtlamasıyla ilgili verdiği önerge doğrultusunda soz almış bulunmaktayım, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum

Türkiye'nin kalbi, güneydoğunun gururu, GAP Hep bekliyoruz Bu donem de, dört beş kere, GAP'tan sorumlu Devlet Bakanı Sayın Abdııllatıf Şener bize guzel bilgiler veıdı, güzel söylemler, pembe tablolar Bir milletvekili olarak, buyuk umtdım vardı Ama ne yazık ki, bugün çok ciddi bıı konuyu görüşüyoruz, Hükümet sıralarında hıçbıı bakanımız yok Yanı. peki, bu sorunlara kim neçter atacak Allah aşkına'' Güneydoğu insanı dört gözle buğunu beklıyoı, GAP'ı bekliyor insanlarımız perişan Bir milletvekili olarak her gittiğim ilçede, köyde, illerde -Urfa'da, Dıyarbakır'da- hep bize sordukları soru, GAP, enerji, GAP, enerji

Simdi, bir milletvekili olarak, bunları seçmene selam olarak da söylemek istemiyorum Demin Şanlıurfa milletvekili arkadaşlaıımız gayet güzel şeyler söyledi, gerçeklen söylediler Butun güneydoğu milletvekilleri gelip burada konuşsa, birbirimizden hiçbir farkımız yok, aynı şeyleri söyleyeceğiz Herkesin beklentisi

Şimdi, GAP nedir9 GAP, butun Avrupa'nın ve Butun Avrupa ülkelerinin gozu GAP'ta Çünkü, Türk iye, jeolojik olarak ve stratejik olarak çok önemli bir yerde Şimdi butun dünyanın gozu nasıl petroldeyse, on beş-yırmı sene sonra butun Avrupalıların gozu de hidrojen ve oksijende olacak Buna da en fazla sahip olan ülke de Türkiye Cumhuriyetidir ve ne yazık ki, tam Guneydoğu'da Bakın. Güneydoğu Anadolu Bolgesf ndckı olayların başlama tarihiyle GAP'ın temelinin atıldığı gun aynı gun Bu nedenle, GAP'a buyuk önem vermemiz lazım

Geçmiş hükümetler GAP'a gerçekten önem verirdi Bir koydularsa, uç aldılar Örneğin, Şanlıurfa'nın Harran Ovası'ndakı sulama gibi Şu anda Şanlıurfa'dakı Harran Ovası gayet bir güzel şekilde sulanıyor ve insanların yuzu gülüyor Ben hatırlıyorum, oranın açılışını yaptığımız zaman buyuk bir tören yapılmıştı ve insanların yuzu gozu gülüyordu

Geçen gun Devlet Su işlerinin bir yatırım programı elime geçti, şurada, onumde Şimdi. Aşağı Fırat Havzası'nın Projesi, Urfa Ceylanpınar runclı, Ceylanpınar, Kızıltepe Ovası, Kızıltepe, Nusaybin, Cizre. Sılopı ovalarının sularnasıyla ilgili Şimdi, bu Hükümet, bu donem 250 milyar dolar borçlandı Geçen hükümetler de borçlandı, ama hiç olmazsa gözle görülen bir şeyler yapıldı Şimdi, bölge olarak, eğer, bu parayı yerinde kullansaydı, bizim bölgeye de, en azından, ya bir 100 milyon dolar Demin Şanlıurfa Milletvekilimiz anlattı 100 milyon dolar da şu GAP'a bir masraf etseydik de, bu tüneller de faaliyete girseydi Yalnız Kızıltepe Ovası'nın I milyon 200 bm donum sulanabilir arazisi var Bu ovanın 600 bin donumu Çıftçılenmız kendi imkânlarıyla, çakma kuyuları, artezyen kuyularıyla su çıkarmışlar ve 600 donum sulandığı halde, gözle gorulur Ki, geçen hafta da Dcdeman Otelinde bununla ilgili panel yapıldı, Avrupa Birliğinin konuşmacıları vardı, dinledi Yanı, bu sulama olduktan sonra ıssızlık azalmış, kalite artmış, verim artmış, gübre yeni tarım alet edevatları faaliyete gınp, bölgeye sıcak para girmiş ve gayet güzel şeyler oluyor Bunlar, çtfr- çılerımızın kendi imkânlarıyla yaptığı çalışmalardır Tabu, devletin eğer bu konuyla ilgili çalışmaları olsaydı, daha da verimli ve urun desenine çeşitler katılacaktı Daha önce arpa, buğday ekilirdi, şu anda pamuk, seracılık bile yaygınlaştı

Değerli arkadaşlar. GAP'a önem vermemiz lazım Hükümetten ricamız bir güneydoğu milletvekili olarak ve butun güneydoğu milletvekillerinin de istediği bu GAP, GAP, GAP, bölgeye hayat getirecek

Şimdi, bölgede elektrik kaçağı niye oluyor7 Ben, size, bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak -ve iktidar milletvekillerinin de, bölge milletvekillerinin çoğu da çiftçi çocuklarıdır-bakın, bir 100 donum arazının hesabını yapmak istiyorum 100 donum arazı, böyle, artezyen kuyularla, çakma kuyularla eğer sulanırsa-ancak 100 donum, bir kuyu 100 donum, maksimum söylüyorum-ve 100 donum l'c 400 verirse ve pamuğun kilosu şu anda 600, yanı butun 100 donumun gelin 24 milyar ancak yapar

Şimdi, bir kuyuya gelen elekti ık faturası, emin olun, 20 ile 25 milyar Türk lirasıdır Şimdi, çiftçi nasıl bu parayı verecek' Çiftçi çalmasa ne yapabılıı7 Şimdi, GAP'ın 8 türbini var Bu 8 türbinin -biz, heyet olarak gittik, goıduk- emin olun 4 türbini çalışıyor Yahu, bu kadaı yatırım yapıldı, peki 2 türbini daha çalıca da çiftçilerimize daha ucuz elektrik versek, hangi çiftçi tenezzül eder de kaçak elektrik kullanılacak''

Hatlara bakıyorsunuz demode olmuş, 1960'larm hatları daha var Yanı, gidiyoruz, köylerin o elektrik direklerine bakıyoruz TEDAŞ'ın yetki h ki ı bize -bu nasıl bu elektrik hatlarıyla bu sulama olabilir mı 7 - "yok" diyor, "biz bunu aydınlatma enerjisi olaıak yapmıştık " Ama, hâlâ, sulamayla ilgili elektrik hatlarında sorunlar var O yüzden bölgede sık sık elektrik arızaları olur

Şimdi, derdimiz çok, vakit azlığından dolayı Size, Devlet Su İşlerinin, zamanında, Nusaybin'in Çağ-Çağ Barajfyla ilgili bir ihbarda bulunacağım Bu Çağ-Çağ Barajı 1960'larda yapıldı, ama 60'tan bu yana daha bir onarım yapılmadı Daha önce Nusaybin Ovası'nda 70 bin donum arazı sulanırken, şimdiki kanallaıın harap olmasından dolayı 20 bin donum ancak sulu bir hâl alıyor Devlet Su işlerinin buna bir an evvel Defalarca buraya müracaat ettik oranın bir milletvekili olarak, ama hâlâ bir netice alamadık Yanı, ufak bir masrafla buyuk bir iş yapmış oluruz

Defalarca mayın tarlaları dedik ve ihaleler oldu bir ıkı kez, ihaleler iptal oldu her nedense Şimdi, geçenlerde Türk Silahlı Kuvvetlerinin bir yetkilisiyle konuştum, dedi ki "ihale bedelinin yansı kadar eğer bize imkân tanınsa biz o mayınlı taı laları temizleriz ve çiftçilerimize de işler hale getiririz " Şimdi, orası ıkı Kıbrıs Adası kadar bir arazı Niye duruyoruz acaba9 Niye insanlarımıza böyle bir ekmek kapısı açmıyoruz da, insanlarımızı PKK'nın kucağına atıyoruz'' Bakın, orası, iş sahası açıldıkça, emin olun insanlarımızın da yuzu güler, hiç kimsenin bölgesine ve milletine hainlik yapmasını da istemez, insanlarımız bayrağa ve bu millete sahip çıkar Ama, imkansızlık yüzünden ve bazı projelerin faaliyete girmemesi yüzünden gerçekten insanlarımız perişan

Bakacık Goletı -Nusaybin'in- proje safhasında, yok En son. Başbakanımız, lhsu Barajının temelim attı, ama -geçen gun ihaleyi alan şirketi de ziyaret ettim- daha kaynak, yanı ihale bedeli kadar fınans temin etmemiştir ihale yapıldı, temel de atıldı Bakın, bunların hepsi bazı güçlerin engellemesiyle karşı karşıya ve şimdi de, Hasankeyfın sular altında kalacağryla ilgili kampanyalar yürütülüyor Bunlara meydan vermememiz lazım GAP'ın bıı an önce faaliyete girmesini arzu ediyoruz

Buna benzer derdimiz çok En son bundan ıkı ay önce yine soz almışım gündem dışı bir konuşmamla, Habur Gumruk Kapısı'yla ilgili Ben geçen hafta yine bolgemdcydım Ben Sayın Kur- şad Tuzmen'e de buradan bir atıfta bulunayım Hatta sitem etmişti bana Şimdi, Habur Gumruk Ka- pısı'ndakı bugünkü -Nusaybin ve Cizre şoför odalarının bana çektiği faksta- kuyruk 60 kilometre Bu soğukta insanlarımız perişan ve hâlâ o kuyruk öyle duruyor Buna bir el atmamız

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Duyan (CHP, Mardin). “10/76 esas numaralı meclis araştırması açılması hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 25. Birleşim tutanağı, 29 Kasım 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-duyan-22-2006-11-29-10-76-esas-numarali-meclis-arastirmasi-acilmasi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d22/c137/b025/tbmm221370250286.pdf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.