# Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması hk. (s.s.1113) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mahmut Göksu (AK Parti, Adıyaman) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim - **Tarih:** 23 Mart 2006 - **Gündem:** TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ, TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HK. (S.S.1113) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-goksu-22-2006-03-23-tutun-tutun-mamulleri-tuz-ve-alkol-isletmeleri-genel-mudurlugunun-ye > Mahmut Göksu (AK Parti), 23 Mart 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ, TUZ VE ALKOL İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN YENİDEN YAPILANDIRILMASI HK. (S.S.1113)); konuşma 1.269 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) AK PARTİ GRUBU ADINA MAHMUT GÖKSU (Adıyaman) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; sözlerime başlamadan önce, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. Bugün, ülkemiz tütüncülüğünün geleceği açısından çok önemli olan bir yasayı, bir teklifi Meclisin huzuruna getirmiş bulunmaktayız. Bu teklifin buraya kadar gelmesine katkı sağlayan başta Maliye Bakanımıza, hükümetimize, muhalefet partilerimize ve emeği geçen bütün arkadaşlarımıza şükranlarımı sunuyorum. Değerli arkadaşlar, ülkemizin tütüncülüğünün geleceğini değerlendirirken, bu hususta öncelikle ekonomik ve sosyal boyutuyla olayı ele almakta fayda vardır. Halen ülkemizde tütün sektöründe sigara üreticisi olan Tekel dahil 6 tane firma vardır. Bu 6 firmanın 2005 yılında toplam olarak ürettiği sigara 106 603 tondur. Anılan bu firmalar, ürettikleri sigara harmanlarının yaklaşık yüzde 30 ile 35'ini yerli tütünden kullanmaktadırlar, kalan kısmını ise ithalatla karşılamaktadırlar. Buradaki değerlere baktığımız zaman, sigara üretiminde kullanılan harman yapılarının giderek oryantalden -yani yerli tütünden- blended'a -yani yabancı tütüne- kaydığını görmekteyiz. Bu ise, ülkemiz tütüncülüğünü menfi yönde etkilemektedir. (x) 1113 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir. Değerli arkadaşlar, ülkemizde, 2005 yılı itibariyle, yaklaşık 255 000 aile tütün ziraatıyla uğraşmaktadır. Söz konusu üreticilerden 156 000 tanesi, Tekel AŞ'yle, tütün üretim, alım ve satım sözleşmesi yapmaktadır. Sözleşme yapan bu üreticilerimiz, 2005 yılında üretmiş oldukları tütünleri Tekele teslim etmişler ve 47 000 ton tütün alınmış, bunların depolanması da mart ve mayıs ayları arasında yapılacaktır. Üreticilerimizin, 2006 yılı ürünleriyle ilgili olarak tarla hazırlıklarına şu günlerde başlaması tarımsal bir zorunluluktur. Şu günlerde başlayacağından dolayı, bu kanun teklifinin de bir an önce Genel Kuruldan geçerek yasalaşması gerekmektedir. Zira ekicilerimizin, tütün üretip üretmeyeceklerine, ne kadar üretebileceklerine bir an önce karar vermeleri lazım. Onların bu karara ulaşmasında da, Tekelin, onlara bu bilgileri aktarması gerekiyor. Dolayısıyla, onlara da bu bilgi, ancak, böyle bir yasal düzenleme olduktan sonra olması söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla, bu yasa teklifinin, tütün üreticilerimizin tarlalarını gönül rahatlığıyla hazırlayabilmeleri için bir aciliyet olduğu gerçeğiyle karşı karşıyayız. Değerli arkadaşlar, ülkemizde tütün üretimi genelde kırsal alanda yapılmaktadır. Bu arazilerde, kırsal arazilerde alternatif ürün ya çok zor üretilmekte veya üretilememektedir. Eğer, biz, kırsal alanda tütünle iştigal eden vatandaşlarımıza üretim izni vermezsek, bu üreticilerimizin kentlere göç etme zorunda kalacağını bilmemiz gerekmektedir. Tütün üretimini bırakanların ise, yeniden tütün tarımına dönmeleri ise çok zor gözükmektedir. Zira, bir üretici, tütününü satışa hazırlayana kadar tam ondört ay uğraşmaktadır; yani, bir takvim yılı bile o üretimi satışa hazırlamak için yetmiyor değerli arkadaşlar. Böyle zor olan ve çok sayıda insanımızı istihdam eden, bu ürünle uğraşan insanlarımızın o alanda kalabilmesi için, bunların, mutlaka, üretimlerine izin vermemiz gerekmektedir. Özellikle de Tekel, sözleşmesini, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki üreticilerle yapmaktadır. Zira, ülke genelinde üretilen tütünlerden Ege ve Marmara başta olmak üzere birçok bölgemiz özel sektöre, tüccara tütününü satabilmektedir; ama, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi bu anlamda sıkıntı çekmekte. Eğer biz bu üretim iznini vermezsek, alım-satım sözleşmesini yapmazsak, o takdirde, bu bölgelerde yaşayan vatandaşlarımız kentlere göç etmek durumunda kalacak, sadece, göç etmekle değil, göç ettikleri kentlerin birçok sorununa sorun ekleyeceklerdir; altyapı sorunu oluşacak, imar sorunları başlayacak, eğitim, sağlık, bayındırlık hizmetleri gibi birçok sorunla karşı karşıya gelecekler. Ayrıca, kırsal alanda tütün üreten bu vatandaşlarımıza biz üretim izni vermezsek, devletin bu bölgelerde yapmış olduğu yatırımlar da atıl kalacaktır. Devlet, bu bölgelerde köylerimize okul yapmış, sağlık ocağı yapmış, yol yapmış, su getirmiş. Eğer bu vatandaşlarımız, bu üretimlerini yapmazsa, buraları terk edince devletin yapmış olduğu bu arazi boş kalacak, bu yatırımlar boşa gidecek, atıl birer yatırıma dönüşecek; araziler de boş kaldığı için üretime katkısı olmayacaktır. Dolayısıyla, bu yasa, Türkiye genelinde, Tekelle sözleşme yapan vatandaşlarımızın üretim yapmaları konusunda önünü açan bir yasa olacaktır. Değerli arkadaşlar, tütün tarımı sıradan bir zanaat değildir; ciddî miktarda bilgi ve birikime ihtiyaç vardır; bundan dolayı, uzun yıllardan beri bunu zanaat haline getirmiş bulunan geleneksel üreticilerimize üretim izni verilerek ancak bu alanda kalmaları böyle sağlanabilir. Tütün üretimini bırakanların yıllar sonra yeniden tütün tarımına dönmeleri, tütünün yetiştirilme tekniği ve kendisine has özellikleri sebebiyle çok zor gözükmektedir. Sigara harmanlarında kullanılan yerli tütünün arzının devamlılığının güvence altına alınması gerekmektedir. Tamamen yerli tütünden yapılan sigaralarda kullanılan tütün çeşitlerinin üretiminin devamı sağlanmalıdır. Biliyorsunuz değerli arkadaşlar, bir sigara harmanında 6-7 çeşit tütün bulunmaktadır. Yabancı dediğimiz sigaralarda bile, oryantal dediğimiz Türk tütünü kullanılmaktadır. Bu oranın yüzde 30-35 olduğunu sözlerimin başında ifade ettim. İşte, bu yabancı sigaralardaki, harmanlardaki Türk menşeli tütünlerin devamını sağlamak için, bu insanlarımıza tütün üretimi konusunda yardımcı olmamız gerekmektedir. Ayrıca, yerli sigaralarda, Maltepe, Samsun gibi sigaralarda ise yüzde 100 yerli tütün kullanılmaktadır; onların da devamını sağlayabilmek için arzın devamlılığı gerekmektedir. Dolayısıyla, böyle bir üretim izni hem yerli sigaralardaki harman menşeinin bozulmaması, harman reçetesinin bozulmaması hem de yabancı sigaralarda Türk tütününün yerinin daima olabilmesi için gerekli olan bir düzenlemedir bugünkü yapmış olduğumuz düzenleme. Değerli milletvekilleri, işte, demin ifade etmiş olduğum, üreticilerimizi üretimden vazgeçirmeden, onları kendi alanlarında üretime teşvik edebilmenin yolu, Tekelin, tütün üreticisi vatandaşlarımızla üretim alım ve satım sözleşmesi imzalayabilmesinden geçmektedir. Ayrıca, sadece Tekel değil, özel sektöre, tüccara da, artık, üreticilerimiz tütün satabilmektedir. Zaten, biz de hükümet olarak, genelde üreticilerimizin özel sektörle diyalog kurarak kendi ürünlerini oraya satmasını teşvik etmekteyiz; çünkü, kalıcı ve devamlı olan da odur. Ancak, Tekelin almak durumunda kaldığı veya bir başkasına satmak gibi bir durumunun olmadığı bölgelerde ise Tekel bu konuda alım yapmakta. İşte bu teklif de, Tekelle sözleşme imzalayan vatandaşlarımızın önünü açmaktadır. 2006 yılı başı itibariyle, Tekelin depolarında 128 481 tonu idare, 195 162 tonu destekleme olmak üzere, toplam 323 643 ton tütün stoku bulunmaktadır. 2003 yılında çıkan bir Bakanlar Kurulu kararıyla, destekleme stoklarında bulunan tütünlerin, gerektiğinde maliyetin altında ihraç edilmesi imkânı sağlanmaktadır. Stok maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle oluşan yüksek fiyatlardan dolayı, idare stokunda bulunan ihtiyaç fazlası tütünlerimize talep gelmesi halinde bile satışlar yapılamamaktadır. Bu teklifle, bugün görüştüğümüz bu kanun teklifiyle, idare stokunda bulunan tütünlerin satışına da yol verilmiş olacaktır. Zira, bu tütünlerin daha fazla eskiyip içim nefasetlerini kaybetmemesi ve stok maliyetlerinin artmaması için, gerektiğinde maliyetlerin altında piyasa şartlarına göre satışı zorunluluk arz etmektedir. Değerli arkadaşlar, alımı yapılmış ve Tekel Sigara Sanayii ve Ticaret AŞ'ce üretilen sigara harmanlarında kullanılmayan nevi ve gradlardaki idare tütünlerinden veya sigara harmanlarında kullanılmasına rağmen pazar payındaki kayba paralel olarak stoklarda birikmiş bulunan idare tütünlerinden ekonomik değeri bulunanların değerlendirilmesi amacıyla piyasa koşullarında satışa imkân tanımak ve yukarıda saydığımız nedenlerden dolayı söz konusu düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizde tütüncülüğün 30'a yakın menşei bulunmaktadır. İşte, bu 30'a yakın menşei kaybetmemek, bu çeşitliliğin korunabilmesi, devamlılığın sağlanabilmesi, tütün üreticilerinin de güçlendirilebilmesi durumunda ülkemize ekonomik ve sosyal fayda getireceği gözardı edilmemelidir. Zira, biz biliyoruz ki, tütünle uğraşan vatandaşlarımızın -çok sayıda bir aile de tütünle iştigal etmekte- o insanların, biz doğduğu topraklarda karnını doyuramadığımız zaman, kendi köylerini, kendi kırsal alanlarını terk ederek kente geldiklerinde birçok sosyal sorunlarla karşı karşıya gelindiği bilinmektedir. Ayrıca, o insanlara kente geldiklerinde iş bulunamadığı zaman, bugün toplumda yaşanan kapkaç olaylarının, gasp olaylarının belki artmasında bir neden olabileceği endişesinden hareketle, bu teklifin bugün burada yasalaşması, o vatandaşlarımızın topraklarında kalarak doğdukları köylerinde karınlarını doyurmalarına katkı sağlamış olacaktır. Dolayısıyla, değerli arkadaşlar, zikretmiş olduğumuz bu gerekçelerden hareketle, 2005 ürün yılında, ülke genelinde sözleşme imzalamak suretiyle bölge, menşe ve nevi miktarları esas alınarak, 2006-2007 ürün yılı için de tütün üretim, alım ve satış sözleşmesi imzalanması, yerinde olan bir hadise olacaktır. Değerli arkadaşlar, yasa teklifimizde, 2006 yılı olarak belirtmiştik; ama, daha sonra, Sayın Bakanla, Tekel Yönetim Kuruluyla, Başkanı, Genel Müdürü ve ilgili arkadaşlarla görüştükten sonra, 2007 yılının da konulmasında fayda olduğu kanaati hâsıl oldu. Böylece, bu yasayla beraber, 2006 ve 2007 yılında tütün üreten vatandaşlarımızın Tekelle üretim, alım ve satım sözleşme imkânı getirilmiş oldu. Bu konuda, sözlerimin başında da ifade ettiğim gibi, kolaylık sağlayan, bu talebimize destek çıkan, üreticilerimizin mağdur olmaması adına böyle bir kanun teklifine hükümet adına "evet" diyebileceğini ifade eden Sayın Maliye Bakanımıza, Tekel Yönetim Kuruluna, Tekel çalışanlarına ve bütün milletvekillerimize, yine destek veren -çünkü, Plan ve Bütçe Komisyonunda, Cumhuriyet Halk Partisi ve Anavatan Partisi de buna destek verdiler- muhalefet partilerimize de buradan şükranlarımı sunuyorum. Çıkacak olan bu kanunun bütün üreticilerimize hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Göksu (AK Parti, Adıyaman). “Tütün, tütün mamulleri, tuz ve alkol işletmeleri genel müdürlüğünün yeniden yapılandırılması hk. (s.s.1113)”. TBMM Genel Kurulu, 79. Birleşim tutanağı, 23 Mart 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-goksu-22-2006-03-23-tutun-tutun-mamulleri-tuz-ve-alkol-isletmeleri-genel-mudurlugunun-ye (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.