# Arabuluculuk sisteminde yaşanan sorunlara ve çözüm önerilerine ilişkin gündem dışı konuşması

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mahmut Tanal (CHP, İstanbul)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim
- **Tarih:** 30 Nisan 2019
- **Gündem:** Arabuluculuk sisteminde yaşanan sorunlara ve çözüm önerilerine ilişkin gündem dışı konuşması
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=77369
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-tanal-27-2019-04-30-arabuluculuk-sisteminde-yasanan-sorunlara-ve-cozum-onerilerine-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 30 Nisan 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: Arabuluculuk sisteminde yaşanan sorunlara ve çözüm önerilerine ilişkin gündem dışı konuşması); konuşma 363 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MAHMUT TANAL (İstanbul) – Değerli Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla, hürmetle selamlıyorum. Daha güzel güzel baharlar diliyorum.

Konumuz, ara buluculukla ilgili yaşanan sorunlar ve bazı çözüm önerileri.

Değerli arkadaşlar, ara buluculukta -tabii ki Mecliste tartışıldığı zaman hep bunu dile getirdik- şu anda yaşanan sorunların başında gelen, bir, ara bulucunun tarafsız ve eşit olması gerekirken işveren sendikaları ara buluculuk merkezleri kurmuş durumda, ticaret odaları ara buluculuk merkezleri kurmuş durumda ve sanayi odaları ara buluculuk merkezlerini kurmuş durumda.

Ara buluculuk ilkelerinin başında tarafsızlık ve bağımsızlık olması gerekirken sendikaların, ticaret odalarının, sanayi odalarının bu şekilde ara buluculuk merkezleri kurması; bir, rekabeti ihlal ediyor; iki, tarafsızlık ve bağımsızlık ilkesini zedelemiş oluyor. Öncelikle, bu ara buluculuk merkezlerinin bu şekilde taraf olabilecek olan kurum ve kuruluşlar tarafından kurulmasının yasaklanması gerekmektedir.

İkinci bir başka sorun, aynı şekilde, yine bazı kurumsal firmalar belirli ara buluculuk merkezlerini kurarak kendi bünyesinde, ücret karşılığı ara bulucu çalıştırmaktadırlar. Bu ise yine aynı şekilde, ara bulucunun tarafsız ve bağımsızlık ilkesine zarar getirdiği gibi bu, rekabet hukukuna da aykırılık teşkil etmektedir.

Yine, aynı şekilde, ara buluculukla ilgili dava şartı olan… Mesela gerek iş hukukundaki gerek Ticaret Kanunu’ndaki ara buluculukta zorunlu dava şartı hükümleriyle ilgili olarak altı ayı aşan gecikmeler nedeniyle ara bulucular bugüne kadar ücretlerini alamamaktadırlar. Neden? Çünkü Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Dairesi şunu söylemektedir: Ara bulucuların paralarını alabilmeleri için ilk önce serbest meslek makbuzunu kesmelerini istiyorlar, serbest meslek makbuzunu kestikten sonra gecikmeli olarak parayı ödüyorlar. Tabii ki serbest meslek makbuzu keserken ara bulucular KDV’sini ödemek zorunda kalıyor. Ancak, birincisi avukatlar yani hukuk fakültesi mezunları ara bulucu olabiliyor, ikincisi ise kamu görevlisi olan hukuk fakültesi mezunları ara bulucu olabiliyorlar. Ancak, kamu görevi yapan ara bulucular serbest meslek makbuzunu kesmiyor, diğer ara bulucular serbest meslek makbuzunu kesiyor ve bu da arada bir eşitsizliği gündeme getiriyor. Ara bulucu olan kamu görevlileri makbuz kesmediği hâlde diğer ara bulucuların makbuz kesmesi mağduriyete yol açmaktadır. Bu uygulamanın… Nasıl bilirkişilerde makbuz kesmiyorsak, nasıl tanıklardan makbuz kesmiyorsak, ödeme yapıldığı zaman kamu görevlisi ara buluculardan gelir vergisi nasıl kesiliyorsa aynı şekilde ara bulucularda da bunun kaynaktan kesilmesi lazım, makbuzun kesilmemesi gerekir. Buna ne diyoruz? Adaletin KDV’si olmaz diyoruz. Adaletin KDV’si olmayacağına göre, bu makbuzların da kesilmemesi gerekmektedir.

Yine, aynı şekilde… (Uğultular)

Sayın Başkanım, çok gürültü var.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, İstanbul). “Arabuluculuk sisteminde yaşanan sorunlara ve çözüm önerilerine ilişkin gündem dışı konuşması”. TBMM Genel Kurulu, 72. Birleşim tutanağı, 30 Nisan 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-tanal-27-2019-04-30-arabuluculuk-sisteminde-yasanan-sorunlara-ve-cozum-onerilerine-iliskin (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=77369

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.