# 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 27. Dönem) - **Konuşmacı:** Mahmut Tanal (CHP, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim - **Tarih:** 10 Aralık 2019 - **Gündem:** 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle - **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=83194 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-tanal-27-2019-12-10-2020-yili-merkezi-yonetim-butce-kanun-teklifi-ile-2018-yili-merkezi-yo > Mahmut Tanal (CHP), 10 Aralık 2019 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle); konuşma 570 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MAHMUT TANAL (İstanbul) – Değerli Başkanım, değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar, basın mensupları; hepinizi saygı ve hürmetle selamlıyorum. Ben, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Kamu Denetçiliği Kurumunun bütçesi üzerine söz almış bulunmaktayım. Tabii, iktidar partisi der ki: “Yahu arkadaş, bizim hiç iyi bir yönümüz yok mu?” Evet, iyi yönünüzü söyleyeceğiz. Kamu Denetçiliği Kurumu kurularak bu ülkede gerçekten bir iyilik yapıldı ama daha önceki Başkan döneminde ölü olan bir kurum Sayın Malkoç döneminde -Kamu Denetçiliği Kurumu- Türkiye'ye iyi tanıtıldı. En azından idarenin her türlü eylem ve işlemleriyle ilgili, vatandaşımızın faksla, telgrafla, mektupla, dilekçeyle başvurmasıyla ilgili âdeta Türkiye'nin her tarafını adım adım dolaşarak bu kurumu tanıtmaya çalıştı. Ama bu tanıtımı yaparken Kamu Denetçiliği Kurumuna ayırmış olduğunuz bütçe payı çok düşük değerli arkadaşlar. Yani herhâlde şundan kaynaklanıyor: 1) Ya siz “İdarenin eylem ve işlemlerini Kamu Denetçiliği Kurumu takip etmesin, kontrol altına almasın, işlem yapmasın.” diye bütçesini kısıyorsunuz. ENGİN ALTAY (İstanbul) – Öyle yapmışlardır. MAHMUT TANAL (Devamla) - Amaç herhâlde bu. Eğer bunu yapmış olsaydınız… Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 4’üncü maddesine göre farklı illerde şube açabilir çünkü merkezi Ankara, bağımsız bir bütçesi var ama bütçeyi artırıp Türkiye'nin diğer illerinde idarenin eylem ve işlemlerini kontrol edebilme fırsat ve şansını vermiyorsunuz. Hem öneri sunuyoruz hem de doğru yapılanı, yanlış yapılanı söylüyoruz. RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Mahmut Bey, özetleme yapıyorsun. MAHMUT TANAL (Devamla) – Özetleme, peki. Sayın Ramazan Bey zamanımı alıyor Başkanım, özür diliyorum. 2) Devletin, idarenin her türlü eylem ve işlemleri hukuka aykırıysa vatandaş da bundan zarar görür. Nasıl ki çevre hukukunda vatandaşımızın çevrenin kirlenmesiyle ilgili çevre davalarında menfaati olmaksızın dava açma şartı varsa... Burada da Kamu Denetçiliği Kurumuna -idarenin yaptığı her türlü yasal işlemi veya yapılan kanunları halk adına- ne diyoruz biz? “Halkın vekili” “Milletin vekili” “Halkın gözü kulağı” “Hak arayıcısı” “Adalet arayıcısı” diyoruz kamu denetçisine. O zaman Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı tanınmalı arkadaş. 3) Ben diyorum ki: “Başın düşerse dara, Mahmut Tanal’ı ara.” (CHP sıralarından alkışlar) Kamu Denetçiliği Kurumunu, Türkiye’de idareyle başı derdi düşen herkes Kamu Denetçiliği Kurumunu arıyor; arasın da çünkü başvurular ücretsiz. Ancak Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğu gibi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna da başvuruyor, Dilekçe Komisyonuna da başvuruyor, Eşitlik Kurumuna da başvuruyor. O zaman bir koordinasyon eksikliği var ve koordinasyon eksikliğini de halledelim, bu koordinasyon eksikliğinden dolayı bir kurumun daha kurulması lazım. Bir başka şart: Hukuka aykırı bir iş ve eylem gördüğü zaman resen hareket edebilmeli, şikâyet olmaksızın, başvuru olmaksızın hareket edebilmeli, bu yetki tanınabilmeli değerli arkadaşlar. Aynı şekilde, yine, burada Kamu Denetçiliği Kurumuyla ilgili bu yetki olmazsa ne olur? Gerçekten, işte, Eşitlik Kurumu gibi, ondan sonra, aynı şekilde Kişisel Verileri Koruma Kurumu gibi -kararları yerine getirmezse- nasıl onlara yaptırım hakkı tanınmışsa buna da yaptırım hakkını tanıyalım. İki kurum var, bu kurumları burada kapatıyorum, Meclise geçiyorum. Değerli arkadaşlar, Meclisle ilgili... ENGİN ALTAY (İstanbul) – Süre kalmadı Sayın Tanal, süre bitti. MAHMUT TANAL (Devamla) – Süre bitiyor, özür dilerim ama süreyi vermediniz. Ben halka gerçekleri anlatmak zorundayım. İSMAİL TAMER (Kayseri) – Sayın Levent Gök beş dakika verir. MAHMUT TANAL (Devamla) – Şimdi, değerli arkadaşlar, burada, bakın, bu sistem… İSMAİL TAMER (Kayseri) – Grup vermemiş sana. MAHMUT TANAL (Devamla) – Arkadaşlar, bana laf atıyorsunuz, sözümü kesiyorsunuz, sizden istirham ediyorum... Bakın, bugüne kadar gerek Grup Başkan Vekillerimiz, diğer siyasi parti temsilcileri, Grup Başkan Vekilleri, efendim, “Meclisi kuşa çevirdiniz.” dedikleri zaman hiçbiriniz kabul etmediniz. Ben bunu bilimsel anlamda size kanıtlayacağım. RAMAZAN CAN (Kırıkkale) – Mahmut Bey, yeniden çerçevele; bazı kelimeleri çıkar. MAHMUT TANAL (Devamla) – Peki, teşekkür ederim. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, İstanbul). “2020 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 1'inci Tur görüşmeleri münasebetiyle”. TBMM Genel Kurulu, 29. Birleşim tutanağı, 10 Aralık 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mahmut-tanal-27-2019-12-10-2020-yili-merkezi-yonetim-butce-kanun-teklifi-ile-2018-yili-merkezi-yo (erişim: 28 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=83194 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.