# Öneriler

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 28. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim
- **Tarih:** 11 Kasım 2026
- **Gündem:** ÖNERİLER
- **Tutanak (TBMM):** https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149865
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akalin-2026-11-11-oneriler

> Mehmet Akalın (İYİ Parti), 11 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ÖNERİLER); konuşma 507 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET AKALIN (Edirne) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, Türk Kızılayı yüz elli sekiz yıldır milletimizin dayanışma kültürünün en önemli kurumlarından biridir. Savaşta, afette, hastalıkta, dara düşünülen her alanda Kızılayın insanımızın hayatında ayrı bir yeri olmuştur. Böylesine köklü bir kurumun ilk kez müstakil bir kanun düzenlemesini önemsiyoruz. Hatta bunun çok daha önce yapılması gerektiğini, geç kalınmış bir düzenleme olduğunu düşünüyoruz ancak bu fırsatı değerlendirirken kurumun geçmişte yaşadığı sorunlardan da ders çıkarmamız gerektiğini unutmamalıyız.

Görüşmekte olduğumuz 6'ncı madde, bu kanunda hükmü bulunmayan hâllerde Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasını öngörüyor. Hukuki sürecin devamının sağlanması açısından anlaşılır bir düzenleme. Ancak burada önemli bir sorunumuz var: Kızılaya özel bir kanun çıkarıyoruz. Peki, bu özel kanunun hangi temel güvenceleri içermesi gerektiğini yeterince tartıştık mı? Hayır, tartışmadık. Bir taraftan kuruma yeni yetkiler, ihale istisnaları ve mali ayrıcalıklar tanıyoruz. Diğer taraftan, yönetim, bütçe uygulamaları ve organların sorumlulukları gibi temel konuları büyük ölçüde tüzüğe bırakıyoruz, 6'ncı maddeyle düzenlenmeyen alanlarda genel mevzuata başvurulacağını söylüyoruz. Elbette, genel mevzuat uygulanacaktır ancak Kızılayın kendine özgü görevleri, toplumsal sorumlulukları ve bazı hususların doğrudan kanunda güvence altına alınmasını gerektiriyor.

Değerli milletvekilleri, Kızılayın resmî açıklamalarına göre, 2025 yılında 12,5 milyar lirayı aşan bağış toplanmış, yaklaşık 33 milyon kişiye insani yardım ulaştırılmıştır, aynı yıl 3 milyon 41 bin 278 ünite kan bağışı alınmıştır. Bunlar son derece kıymetli hizmetlerdir, emeği geçen bütün çalışanlara ve gönüllülere teşekkür ediyoruz ancak bu büyüklükte bir yardım organizasyonunda kaynakların nasıl kullanıldığının da toplum tarafından açıkça görülmesi gerekmektedir. Bizim söylediğimiz şudur: Kızılayın ve ticari iştiraklerinin mali tabloları, kaynak aktarımları ve bağımsız denetim sonuçları her yıl kamuoyuna açık, karşılaştırılabilir ve anlaşılır şekilde sunulmalıdır. Şimdi soruyorum: Bu yükümlülüğü neden doğrudan kanuna yazmıyoruz? 2023 depremlerini hatırlayalım. Vatandaşlarımız barınacak çadır ararken Kızılayın iştiraki tarafından 2.050 çadırın bedel karşılığında satılması toplumun hafızasında derin izler bırakmıştır. O gün yaşanan tartışmalar, kuruma duyulan güveni ciddi biçimde sorgulamıştı. Vatandaşın zihninde çok önemli bir soru oluştu: "En zor günümüzde Kızılayın önceliği ne olacak?" Bugün o soruya hukuki bir cevap verebiliriz: Afet için ayrılan insani yardım stokları ile ticari stokların ayırımını açıkça belirleyebiliriz. Olağanüstü durumlarda kritik malzemelerin hangi öncelikle sevk edileceğini ve finansmanının nasıl karşılanacağını kanunla düzenleyebiliriz. Böylece hem Kızılayın üretim kapasitesini korur hem de insani yardımın önceliğini güvence altına alırız.

Sayın milletvekilleri, bir başka önemli husus da kurumsal bağımsızlıktır. Kızılayın tüzüğünün Cumhurbaşkanının onayına tabi tutulması mevcut uygulamada da yer alıyor. Ancak ilk müstakil kanunu hazırlarken uluslararası Kızılhaç ve Kızılay hareketinin tarafsız ve bağımsızlık ilkelerini, kurumsal yönetimde daha açık güvencelere bağlama imkânımız bulunuyor. 6'ncı madde de bize tam bunu sorgulatıyor yani özel kanunda düzenlenmesi gereken temel sorumlulukları tüzüğe ve genel hükümlere bırakmakla yetinmemeliyiz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

MEHMET AKALIN (Devamla) - Tamamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Kızılayı güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Bunun yolu kuruma yeni yetkiler kazandırırken bu yetkilerin nasıl kullanılacağını ve nasıl denetleneceğini de açıkça belirlemekten geçmektedir. Unutmayalım, Kızılayın en büyük sermayesi milletin ona duyduğu güvendir.

Ezcümle, bu Meclisten çıkacak kanun Kızılayın yalnızca hukuki konumunu güçlendirmekle kalmamalı, milletimizin ona emanet ettiği güveni de korumalıdır diyor, yüce Meclisi ve aziz Türk milletini saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne). “Öneriler”. TBMM Genel Kurulu, 16. Birleşim tutanağı, 11 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akalin-2026-11-11-oneriler (erişim: 11 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149865

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.