# Türk parasının kıymetini koruma hakkında kanunda değişiklik yap.dair.(ss.253)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim
- **Tarih:** 29 Temmuz 2003
- **Gündem:** TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAP.DAİR.(SS.253)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2003-07-29-turk-parasinin-kiymetini-koruma-hakkinda-kanunda-degisiklik-yap-dair

> Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP), 29 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRK PARASININ KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAP.DAİR.(SS.253)); konuşma 464 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; "kambiyo affı" olarak isimlendirdiğimiz, görüşmekte olduğumuz tasarının geçici 1 inci maddesine ilişkin olarak, Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun görüşlerini açıklamak üzere söz almış bulunuyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 1567 sayılı Kanun, 1929 yılında yaşanan dünya ekonomik buhranından sonra Türkiye'de yürürlüğe girmiş olan geçici bir kanundur. Dünya ekonomik bunalımı, Amerika'da başlamış ve bütün dünya ülkelerini etkisi altına almıştır. O nedenle de, dünya ekonomik buhranı veya bunalımı olarak isimlendirilmiştir. Başlangıçta geçici bir düzenleme olarak düşünülen 1567 sayılı Kanun, daha sonraki yıllarda sürekli hale gelmiş ve kanunda yapılan değişikliklerle Bakanlar Kuruluna verilen yetkiler çerçevesinde Bakanlar Kurulunun yaptığı düzenlemelerle uzun yıllar Türkiye'de etkisini hissettiren son derece önemli bir kanun olmuştur.

Türkiye'de sermaye hareketlerinin liberalleştirildiği 1989 yılına gelindiğinde, 1567 sayılı Yasaya göre çıkarılmış olan 32 sayılı karar uygulamadan kaldırılmış, Türk Lirası konvertibiliteye kavuşturulmuş ve kambiyo konusundaki birçok kısıtlama, o kararla birlikte, o kararın yürürlükten kaldırılmasıyla birlikte, yürürlükten kaldırılmıştır; ancak, hâlâ, 1567 sayılı Yasanın uygulanmakta olan çok çeşitli hükümleri ve bu kanuna dayalı olarak çıkarılmış olan Bakanlar Kurulu kararları vardır.

Denetim, tabiî ki, son derece önemli bir konudur ve bu kanun, denetim konusunda Maliye Bakanlığının çok temel iki kurumu olan maliye müfettişleri ile hesap uzmanlarına bir temel görev vermiştir. Şimdi, önümüze gelmiş olan bu tasarıyla, bu kanunun uygulanmasına ilişkin denetim, maliye müfettişleri ve hesap uzmanları ile bunların muavinlerinden alınmakta, sadece kambiyo kontrolörlerine bu yetki verilmektedir. Bu düzenlemeyi son derece yanlış buluyorum. Maliye Bakanlığının Maliye Teftiş Kurulu ve Hesap Uzmanları Kurulu, bu kanunun uygulanmasına ilişkin denetim konusunda çok uzun yıllar görev almış ve bu denetim görevini başarıyla yürütmüşlerdir. İçinde bulunduğumuz bu döneme, bu yıla gelene kadar, çok yakın dönemde yaşadığımız birçok kambiyo suçunda, birçok kambiyo soruşturmasında bu iki kurumun önemli bir rolü vardır, görevi vardır.

Şimdi bu tasarıyla, "ibare değişiklikleri" adı altında, bu denetim görevinin ve yetkisinin bu kurumlardan alınarak, sadece Hazine Müsteşarlığı bünyesindeki kambiyo kontrolörlerine verilmesi, son derece yanlıştır. Bir meslekî taassup duygusuyla, bu yetki, sadece Hazine Müsteşarlığına ait olsun duygusuyla hareket edip, devletin bu konuda son derece yetişmiş iki kurumunu devre dışı bırakmak -eğer bu tasarı buradan bu şekliyle geçecekse, siz sayın milletvekillerinin buna uygun görüşü olacaksa- gerçekten, bu hükümetin bir ayıbı olarak telakki edilecek, ileride öyle anılacaktır ve bunun yanlışı sonraki dönem soruşturmalarında ortaya çıkacaktır.

Kambiyo kontrolörleri de son derece yetenekli, nitelikli arkadaşlarımız olabilir, bu konuda herhangi bir tereddüdüm yok; ancak, sayıca son derece sınırlı olan bir kurulla bu denetimi yapmaya kalkışmak, bu denetimi yapmaya çalışmak, kambiyo soruşturmalarından vazgeçmek anlamına gelecektir. Hesap Uzmanları Kurulunun yaklaşık 350 mevcudu vardır, Maliye Teftiş Kurulunun da yaklaşık 150 mevcudu vardır. 500 kişilik bir denetim grubunu kambiyo soruşturmalarından, bu tasarı eğer yasalaşırsa, çekmiş olacağız; bunun sonuçlarını, acılarını, üzüntülerini ileride yaşacağız.

Bu konuda ben uyarı görevini yapmak üzere söz aldım, dikkatlerinize sundum, sizlerin takdirlerine sundum; takdir Genel Kurulundur.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon). “Türk parasının kıymetini koruma hakkında kanunda değişiklik yap.dair.(ss.253)”. TBMM Genel Kurulu, 112. Birleşim tutanağı, 29 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2003-07-29-turk-parasinin-kiymetini-koruma-hakkinda-kanunda-degisiklik-yap-dair (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.