# Bazı kanun ve khk değişiklik yapılmasına dair kanun (ss.264)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim
- **Tarih:** 31 Temmuz 2003
- **Gündem:** BAZI KANUN VE KHK DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (SS.264)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2003-07-31-bazi-kanun-ve-khk-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-ss-264-2

> Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP), 31 Temmuz 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUN VE KHK DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (SS.264)); konuşma 640 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

CHP GRUBU ADINA MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüştüğümüz madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi lojmanlarının satışına ilişkin bazı düzenlemeleri kapsıyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi lojmanları satılmalıdır, satılması son derece yerinde bir karardır. Bunda herhangi bir tartışma konusu yok. Tartışma konusu olan, daha doğrusu, yanlış bulduğumuz konu şu; maddeyle, hükümet, lojmanların satışına ilişkin olarak birtakım yetkiler almaktadır; hem Maliye Bakanına birtakım yetkileri veriyor hem de Bayındırlık ve İskân Bakanına yetkiler veriyor.

Birincisi, bu yetkiler olmadan, mevcut kanunlara göre bu lojmanların satışı mümkün. Kamu İhale Kanunu ortada. Kamu İhale Kanununa göre, rekabete açık bir şekilde bu lojmanlar satılır, en yüksek değeri veren kişiye bunun ihalesi yapılır ve Maliye Bakanlığı, bugüne kadar, bu şekilde birçok hazine gayrımenkulünü satmıştır. Değeri son derece yüksek olan taşınmazları dahi, gerekirse yurt dışında dahi ilan vermek suretiyle talep yaratmış, rekabete açmış ve satmıştır. Maddeyle verilen birinci yetki bu. Kamu İhale Kanununa tabi olmama yanında, yani, daha doğrusu, öncelikle imar iznine ilişkin birtakım yetkiler alınıyor.

Bayındırlık ve İskân Bakanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi lojmanlarının olduğu parselin her ölçekteki imar planını yapmaya yetkili olacak. Türkiye'de bir imar sistemi var, beğenelim veya beğenmeyelim.1/1000'lik plan nasıl yapılır, 1/5000'lik plan nasıl yapılır, 1/25000'lik planları kimler yapar, hangi süreçleri izler, nasıl kesinleşir; bunlar, bizim mevzuatımızda var. Bayındırlık Bakanlığının da hangi hallerde plan yapacağı yazılıdır; birtakım büyük projelerde, birtakım kamu projelerinde, birtakım büyük toplukonut projelerinde, Bayındırlık Bakanlığının da istisnaî olarak plan yapma yetkisi vardır. Bu maddeyle, bütün bunlar bir kenara bırakılarak, sadece bir parsele ilişkin olarak, Bayındırlık Bakanına, imar mevzuatındaki kısıtlamalara tabi olmaksızın, her ölçekteki imar planını yapma yetkisi veriliyor. Bu, yerel yönetimlerin yetki alanına müdahale demektir. İmar planı yapma işi, yerel yönetimlerindir, belediyelerindir. Hiçbir zaman, Bayındırlık Bakanlığının, bir yerel yönetimin, bir belediyenin yetkisinde olan bir planı yapmayı, bir parselin planını yapmayı almaması gerekir. Böyle bir yetki, demokrasiye aykırıdır. Alınan yetki, muhtemelen, bu planlarda, bu planların değiştirilmesi suretiyle, buraların yoğunluğunun veya imar planında ayrıldığı amacın değiştirilmesi şeklinde olacaktır; ya yoğunluğu artırılacaktır ya konut alanından ticarî alana çevrilecektir veya her ikisi birlikte, karmaşık bir şekilde yapılacaktır. Hangi şekilde yapılırsa yapılsın, belediyelerin imar yetkisinin, bir parsele yönelik olarak Bayındırlık Bakanlığına verilmesi yanlıştır.

İkinci yanlışlık: Vatandaşın herhangi bir parseli için, Ahmet'in, Mehmet'in parseli için, özel bir yetki olabilir mi; olmaz. A şahsının parselinin yoğunluğunun artırılması veya kullanım şeklinin konut alanından çıkarılarak ticarî alana çevrilmesi şeklinde bir kanunî düzenleme olabilir mi; olamaz. Hazine de şahıstan farklı değildir. Hazinenin özel mülkiyetindeki yerdir burası; bir okul değildir, bir sağlıkocağı, bir hastane, bir kamu binası değildir; bunun dışında, özel mülkiyetteki bir yerdir, konut alanındadır, ticarî alan olabilir. Bu kullanım alanlarında, kanunla plan yapma yetkisi alarak, vatandaşların aleyhine olmak üzere, hazine lehine bir ayrıcalık kesinlikle yanlıştır, demokrasiye aykırıdır. Yoğunluğu artırırsanız ne olur; etrafa bakarak, çevre parsellere bakarak, oradaki yoğunlukları dikkate alarak plan yapmış olan bir belediyenin oradaki oluşturduğu dokuyu, oradaki oluşturduğu yapıyı bozmak demektir. Tekrar Maliye Bakanlığının yetkisine dönecek olursak. Bayındırlık Bakanlığının kullanmış olduğu bu yetkiler sonucunda, Maliye Bakanlığı, Muhasebei Umumiye Kanununa tabi olmaksızın, kamu İhale Kanununa tabi olmaksınız, bu yerlerde, Emekli Sandığın Emek İnşaat Şirketini araya koymak suretiyle ilave inşaatlar yapabilecek, bunu taksitle satabilecek, peşin satabilecek; bu şekilde yetkiler almıyor. Taksitle satış, peşin satış, inşaat yapma, yaptırma; bütün bunlar mümkün. Bunları, Maliye Bakanlığı, mevcut yetkilerle, mevcut kanunların verdiği yetkilerle de yapabilir; yetmiyorsa bu konuda da yetkiler alabilir; ama, denetimin ve bu işlemlerin Kamu İhale Kanunu dışına çıkarılması Muhasebe Umumiye Kanununa çıkarılması, Sayıştay Kanununun vize ve tescile ilişkin hükümlerine tabi tutulmaması son derece yanlıştır, bütçe disiplinini bozucudur; Bunların bu yasada yer almaması gerekir, düzeltilmesi gerekir.

Tekrar ifade ediyorum; Türkiye Büyük Millet Meclisi lojmanlarını mevcut yasalarla da satmak mümkündür, en iyi değere, en yüksek değere satmak mümkündür; hiçbir engel yoktur. Belki, ilave birtakım başka bazı yetkiler alınabilir; ancak, her türlü işlemin ilgili kanunların denetiminde olması gerekir, ilgili kanunlar dışına çıkarılması yönünde yapılan düzenleme yanlıştır ve imar planını Bayındırlık Bakanlığının yapması yönündeki düzenlenme yanlıştır. Dikkatlerinize sunuyorum.

Saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon). “Bazı kanun ve khk değişiklik yapılmasına dair kanun (ss.264)”. TBMM Genel Kurulu, 114. Birleşim tutanağı, 31 Temmuz 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2003-07-31-bazi-kanun-ve-khk-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-ss-264-2 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
