# Gelir idaresi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun (s.s.861)

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim
- **Tarih:** 14 Nisan 2005
- **Gündem:** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN (S.S.861)
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2005-04-14-gelir-idaresi-baskanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-s-s-6

> Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP), 14 Nisan 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN (S.S.861)); konuşma 498 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon) - Söz istiyorum.

BAŞKAN - Buyurun Sayın Hamzaçebi.

MEHMET AKİF HAMZAÇEBİ (Trabzon) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; söz almayacaktım; ama, belki çok küçücük bir şeyde küçük bir katkı olabilir mi diye söz alma ihtiyacı duydum.

Bu idare güçlü bir idare olmuyor; bu çok açık ve net. Bunu Sayın Maliye Bakanımız da biliyor, Maliye Bakanlığı bürokrasisi de biliyor; ama, niyet mektuplarına, bir şekilde, bir gelir idaresi kuracağız, güçlü bir gelir idaresi kuracağız cümlesi yazılmış olduğu için, IMF'ye verilen söz gereği, görünüşte bir şey yapılıyor. Adı, Gelir İdaresi Başkanlığı; ama, birçok konuda bugünkünden daha geriye giden -uygulamaya girdiğinde göreceğiz- çok daha fazla sorun yaratan bir idare.

Birtakım, merkezde fonksiyonel örgütlenme şeklinde yaptığı iyi düzenlemeler var; ama, bu idareyi bugünkü konumundan, gücünden geriye götüren o kadar düzenlemesi var ki, bu yapılan iyi düzenlemeler de onlar arasında kaybolup gidecek, etkisini hissettiremeyecek.

Bu idare güçlü değil dedik. Harcama esnekliği yok, harcama kolaylığı yok, personel politikalarında bir esnekliği yok. Yatırım yapacak bu idare; yatırım konusunda bir ödenek güvencesi olsun istedik, bütçenin, yatırım programının genel kuralları içerisinde biraz esnekliği olsun istedik; bunlar yok. Oysa, bunu kuran idarelerde bunlar var. Kurulma gerekçelerinden birisi bu zaten. Personeli motive edecek düzenlemeler yok ve bu idare, genel tebliğ bile çıkaramayacak durumda. Komisyondan buraya gelen tasarıda genel tebliğ çıkarabilir durumdaydı; burada kabul edilen önergelerle genel tebliğ bile çıkaramayacak duruma getirilmiş bir idare var; her yönüyle Maliye Bakanlığına bağlı. O zaman, bu idareyi kurmanın gerçekten anlamı yok. 30 OECD ülkesi içerisinde bu tip gelir idaresi kuran ülke sayısı 14. Mutlaka, böyle örgütlenilecek diye bir şey yok. Örgütleniyorsanız tam örgütlenin, o modele uygun yapın; yapmıyorsanız, bugünkü genel müdürlüğü güçlendirin, bu yapıyı güçlendirin. Vergi politikası ile vergi uygulamasını birbirinden ayırmanın hiç anlamı yok; bu şekilde devam eden ülkeler de var. Bu, tek ve şaşmaz model değildir; ama, o, tek ve şaşmaz model de alınmış değildir; onu söylüyorum, alıyorsanız tam alın, almıyorsanız bırakın.

Bu madde, izleme komitesini düzenliyor. Bu idareyi, Maliye Bakanlığı on yıl süreyle izleyecek. Bakanın başkanlığında, müsteşarın üyesi olduğu, vergi konseyi başkanının üyesi olduğu ve özel sektörden de, çeşitli kesimlerden de alınan üyelerden oluşan bir izleme komitesi on yıl süreyle bu idareyi izleyecek. Bunun, Amerika'daki IRS modelinden esinlenildiği, alındığı anlaşılıyor; -Amerika'daki gelir idaresinin kısaltılmış adı IRS- orada da, bu idareyi yeniden yapılandırma programı için böyle bir komite öngörülmüş; ama, madem oradan aldınız, yani, oradan esinlendiniz, o zaman onu oradan tam alın. Orada üyelerden birisi, senato tarafından atanan... Üyeler, senato tarafından atanıyor orada, onu da söyleyeyim; senatonun önerisi üzerine başkan tarafından... Orada, idare çalışanlarını temsilen bir üye vardır; izleme komitesinde gelir idaresinin çalışanlarını temsilen bir üye vardır. Önergemiz bunu kapsıyor; gelir idaresi çalışanlarını temsilen bu komitede bir üye olsun.

Artı, mükellef ile idare arasında görev yapan meslek mensupları var. TÜRMOB şemsiyesi altında örgütlenmiş serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci malî müşavirler, yeminli malî müşavirler var. Bu odayı temsilen de bir üye olsun izleme komitesinde. Yani, yapıyorsanız tam yapın, yapmıyorsanız yapmayın. Yani, biraz oradan biraz buradan... Bir şey yapıyor gibi gözükmek, Gelir İdaresi Yasa Tasarısına yakışmıyor.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Akif Hamzaçebi (CHP, Trabzon). “Gelir idaresi başkanlığının teşkilat ve görevleri hakkında kanun (s.s.861)”. TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim tutanağı, 14 Nisan 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-akif-hamzacebi-22-2005-04-14-gelir-idaresi-baskanliginin-teskilat-ve-gorevleri-hakkinda-kanun-s-s-6 (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.