# (2/385) esas numaralı kanun teklifi hakkında

- **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem)
- **Konuşmacı:** Mehmet Ali Arıkan (CHP, Eskişehir)
- **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim
- **Tarih:** 24 Ocak 2006
- **Gündem:** (2/385) ESAS NUMARALI KANUN TEKLİFİ HAKKINDA
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-arikan-22-2006-01-24-2-385-esas-numarali-kanun-teklifi-hakkinda

> Mehmet Ali Arıkan (CHP), 24 Ocak 2006 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: (2/385) ESAS NUMARALI KANUN TEKLİFİ HAKKINDA); konuşma 504 kelime.

## Konuşma metni (tutanaktan)

MEHMET ALİ ARIKAN (Eskişehir) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Frigya Vadisi Tarihî Millî Parkı Kanunu Teklifinin İçtüzük gereği Meclis gündemine alınması isteğine ilişkin söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum.

Sayın Başkan değerli milletvekilleri; ülkemizin üzerinde bulunduğu coğrafya, dünyanın en eski uygarlığına evsahipliği yapmıştır. Birçok uygarlık, bu topraklar üzerinde doğup batarken, arkalarında son derece zengin tarihî ve kültürel miraslar bırakmıştır. Yaşanan savaşlar, yangınlar ve istilalara direnerek günümüze kadar gelmiş olan kültür değerlerine gereken önemin verildiğini ifade etmek, maalesef, mümkün değildir. Doğanın çetin şartlarına meydan okurcasına günümüze kadar gelen birbirinden değerli eserlerin büyük kısmı koruma altına alınmamış, kaderleriyle baş başa bırakılmıştır. Ayrıca, bu kültür değerlerinin ulusal ve uluslararası düzeyde tanımı iyi bir şekilde yapılmadığından, çoğumuz bu değerlerin varlığından ve öneminden bihaber yaşamaktayız. Kutsal bir miras olarak gelecek kuşaklara aktarmakla yükümlü olduğumuz kültür hazinelerimizin ilgisizlik nedeniyle yok olmaya yüz tutması son derece üzüntü vericidir.

Değerli milletvekilleri, Anayasanın 63 üncü maddesi, devletin tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlayacağı ve bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirler alacağı hükmünü getirmiştir. Anayasa hükmü gereğince, Anadolu'daki kültür ve sanat mozaiğinin eşsiz eserlerinin içinde bulundukları doğayla birlikte koruma altına alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, Frigya Vadisi Tarihî Millî Parkı Kanunu Teklifinin yasalaşması, Anadolu'da derin izler bırakan Friglerin kültürel ve tarihî eserlerinin çevresindeki doğayla birlikte korunarak gelecek nesillere aktarılması yönünden atılmış yeni bir adım olacaktır.

Ulusumuz tarafından bile yeterince tanınmayan Frigya Vadisinin ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtımının yapılabilmesi için, buranın tarihî millî park olarak ilan edilmesi zorunludur. Ayrıca, tarihî millî parkların sayıları artırılarak göz kamaştıran kültür değerlerimize gereken önemin verilmesi ve insanlığın kültürel yönden gelişimine ve tarih bilincinin yerleşmesine katkı sağlayacaktır.

Değerli milletvekilleri, Frigya Vadisi, sadece Frig uygarlığına ait eserlerden ibaret değildir; Frigler dışında, Hitit, Lidya, Pers, Roma, Bizans ile Selçuklu ve Osmanlı Türk uygarlıklarına ait tarihî ve kültürel değerler içermektedir. Frigya Vadisinin bu özelliklere sahip olduğu göz önüne alındığında, bu alanın tarihî millî park ilan edilerek koruma altına alınmasının, hem ülkemiz hem de dünya kültürel değerlerine sahip çıkılması açısından evrensel bir sorumluluk taşıdığına inanmaktayım.

Bunun yanı sıra, söz konusu kültür hazinelerinden yeterince yararlanmadığımızı, bu değerlerin ülkemiz ekonomisine gerekli girdiyi sağlayamadığını da ifade etmek gerekmektedir. Frigya Vadisinin tarihî millî park kapsamına alınması, tarihî değerlere ve kültürel zenginliklere duyarlı olmasının yanı sıra, hem bölge illerinin ve yöre halkının ekonomik ve kültürel yaşamına büyük hareket getirecek hem de ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacaktır. Ayrıca, turizm portföyünü de, sadece deniz ve güneş odaklı mevsimlik yaşamlarla sınırlamak yerine, yerli ve yabancı turistleri her zaman cezbedecek inanç ve kültür turizmi türünde alternatif yaşamlarla zenginleştirmemiz yönünden de önemli bir adım atılmış olacaktır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tarihsel ve kültürel varlıklara yönelik duyarlılığımıza atfen, sahip olduğu doğal ve kültürel değerlerin yanı sıra, Akdenize ve Ege'ye olan yakın konumu dikkate alındığında, 28 000 hektar büyüklüğündeki Frigya Vadilerinin tarihî millî park kapsamına alınması gerektiği kanaatindeyim. Kanun teklifinin Meclis gündemine alınması ve kanunlaşması, sadece ülkemizin değil, insanlığın yararına olacaktır.

Teklifin gündeme alınması hususunda Meclis iradesinin olumlu yönde teşekkül edeceğine olan inancımla, kültürel varlıklarımızın tümüne gereken önemin verilemesini temenni ediyor, hepinize, tekrar saygı ve sevgilerimi sunuyorum. (Alkışlar)

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Ali Arıkan (CHP, Eskişehir). “(2/385) esas numaralı kanun teklifi hakkında”. TBMM Genel Kurulu, 53. Birleşim tutanağı, 24 Ocak 2006. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-arikan-22-2006-01-24-2-385-esas-numarali-kanun-teklifi-hakkinda (erişim: 1 Kasım 2026).

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.