# Şanlıurfa ilinin tarım ve tarımdaki enerji sorunlarıyla ilgili - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim - **Tarih:** 5 Mayıs 2004 - **Gündem:** ŞANLIURFA İLİNİN TARIM VE TARIMDAKİ ENERJİ SORUNLARIYLA İLGİLİ - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-22-2004-05-05-sanliurfa-ilinin-tarim-ve-tarimdaki-enerji-sorunlariyla-ilgili > Mehmet Ali Şahin (AK Parti), 5 Mayıs 2004 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: ŞANLIURFA İLİNİN TARIM VE TARIMDAKİ ENERJİ SORUNLARIYLA İLGİLİ); konuşma 1.315 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Şanlıurfa Milletvekili Arkadaşımız Mahmut Yıldız Beyin, Şanlıurfa'da tarım ve tarımın enerji sorunu hakkında yapmış olduğu gündemdışı konuşmaya cevap vermek için huzurunuzdayım. Biraz önce Sayın Yıldız'ın da ifade ettiği gibi, Şanlıurfa İlimiz, geniş bir tarımsal potansiyele sahiptir. İlin toplam tarım alanı, Türkiye tarım alanının yüzde 4'ünü, GAP tarım alanının ise yüzde 36'sını oluşturmaktadır. Birinci sınıf arazi varlığı bakımından, Türkiye'de Adana İlinden sonra ikinci sırada yer almaktadır Şanlıurfa İlimiz. Şanlıurfa İlinin yüzölçümü 1 800 000 hektar olup, 1 200 000 hektar alanda tarımsal üretim yapılmaktadır. İşlenen tarım arazisinin 300 000 hektarı fiilen sulanmaktadır; bu alanın, GAP sulama projelerinin tamamlanmasıyla birlikte 1 000 000 hektara ulaşması planlanmıştır. Bunun sonucunda kazanılacak katmadeğer artışının, Şanlıurfa çiftçilerimizin refahı ve ülkemiz tarımının gelişmesi açısından önemli katkılar sağlayacağı kuşkusuzdur. Değerli arkadaşlarım, ilimizde toplam 60 tür kültür bitkisi ve 11 tür kültür hayvan yetiştiriciliği yapılmaktadır. Türkiye'de üretim yapılan antepfıstığı ekim alanlarının yüzde 35'i, pamuk ekim alanlarının yüzde 28'i, kırmızımercimek ekim alanlarının yüzde 27'si ve susam ekim alanlarının yüzde 15'i Şanlıurfa İlinde bulunmaktadır. Şanlıurfa İlimiz, toprak ve su kaynakları bakımından ülkemizin en şanslı illerinden birisidir. Bu nedenle, il tarımının sorunları sulamayla ilgili alanlarda yoğunlaşmaktadır daha çok. Bu arada, sulamadan yararlanamayan alanlarda yağışa bağlı olan tarımsal faaliyetler kuraklıktan etkilenebilmektedir. Buna rağmen ülke genelinde tarım sektöründe yaşanan sorunların benzerleri de, kuşkusuz ki, Şanlıurfa'da kendini gösterebilmektedir. Değerli arkadaşlarım, Şanlıurfa İlinde bu yıl ocak ve şubat aylarında yağışlar yeterli miktarlarda olmuş, bununla birlikte mart ayı ve nisan ayının sonlarına kadar arzu edilen yağış gerçekleşmemiştir; ancak, 21 Nisandan itibaren başlayan ve bugüne kadar aralıklarla devam eden yağışlar ekili alanlar üzerinde müspet tesirler göstermiş ve muhtemel bir kuraklığın zararını önemli oranda azaltmıştır. Yörede yağışlar halen devam etmektedir. Diğer taraftan, Devlet Su İşleri bölge müdürlüğü tarafından 18 Mart 2004 tarihinde Harran Ovasına su verilmiştir. Sulama, 10 Mayıs 2004 tarihine kadar devam edecektir; ancak, ilde 4-5 Nisan 2004 tarihlerinde meydana gelen don olayı nedeniyle toplam 770 000 dekar fıstık alanında, maalesef, değişen oranlarda zarar görülmüştür. Bu konuda tarım il müdürlüğünce yapılan hasar tespit çalışmaları devam etmektedir ve bitmek üzeredir. Değerli milletvekili arkadaşlarım, ülkemizde tarımsal sulamada en fazla elektrik kullanılan illerimizin başında Şanlıurfa İlimiz gelmektedir. İlde, sulama birliklerinin işlettiği 466 adet kuyu mevcuttur. Diğer taraftan, çiftçilerimizin münferiden açmış olduğu binlerce kuyu da bulunmaktadır. Yörede sulamada kullanılan elektrik enerjisinin toplam üretim maliyeti içerisinde önemli bir yeri olduğu ve çiftçilerimizin bu malî külfeti karşılamakta sıkıntılar içerisinde bulunduğu bizce de malumdur. 1995 yılında Akçakale ve Ceylanpınar yöresinde, ilk olarak Devlet Su İşleri tarafından işletilen, daha sonra sulama birliklerine devredilen kuyularla ilgili şimdiye kadar biriken borçlar ödenmemiştir. Yeraltı sulamaları için giden enerji hatlarından kaçak alımlar dolayısıyla sulama birliklerinin enerji gideri daha yüksek çıkmaktadır. Burada tarımsal enerji fiyatlarının birazcık yüksekliği de borçların ödenmemesinde, maalesef, etkili olmuştur. Çiftçilerimizin enerji kullanımıyla ilgili borçlarının ödenmesi amacıyla kendilerine bazı kolaylıklar sağlanmaktadır. Bu kapsamda, 1996 yılından itibaren, üreticilerimizin elektrik tüketim bedelleri, gecikme faizleri alınmaksızın yirmidört veya otuzaltı aylık sürelerle taksitlendirilmiştir. Yurt çapında uygulamaya konulmuş bulunan tarımsal destekleme politikaları Şanlıurfa İlimizde de uygulanmakta ve üreticilerimiz bu programlar çerçevesinde desteklenmektedir; bunlardan birincisi, doğrudan gelir desteği ve mazot desteği uygulamalarıdır. Bilindiği üzere tarımsal üretimin en önemli girdisi olan mazotun -biraz önce, Sayın Yıldız da ifade etti- çiftçilere ucuz verilmesi amacıyla bir kararname çıkarılmış ve ödemelerin iki taksit halinde yapılması kararlaştırılmıştır. Bu destekle çiftçilerimize yaklaşık yüzde 40 oranında daha ucuz mazot kullanma imkânı sağlanmıştır. Mazot desteğinin yüzde 50'si 2003 yılında ödenmiştir, geri kalan yüzde 50'sinin ödenmesine, ülke genelinde olduğu gibi, Şanlıurfa İlinde de 3 Mayıs 2004 tarihinde başlanılmıştır. Doğrudan gelir desteği ikinci dilim ödemelerine ise mayıs ayı sonundan itibaren başlanılması planlanmıştır. İkincisi, sorunlu hale gelen kredi borçlarının yeniden yapılandırılmasıdır. Bilindiği üzere, çiftçilerimizin yıllar önce aldığı kredi borçları ve biriken faizleri, yaşanan ekonomik krizler nedeniyle ödenemeyecek boyutlara ulaşmış idi. Tarım sektörünün önemli kredi kuruluşlarından olan Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası ve tarım kredi kooperatifleri tarafından üreticilere kullandırılan ve sorunlu hale gelen tarımsal krediler, 12 Haziran 2003 tarihinde çıkarılan 4876 sayılı Kanunla yeniden yapılandırılmıştır. Bu kanunla, çiftçilerimizin, borçlarını ödeyerek tekrar tarımsal üretime dönmeleri sağlanmıştır. Kanundan 1 000 000'dan fazla çiftçimiz yararlanmıştır. Kanun kapsamında Şanlıurfa İlimizde, yaklaşık 5 000 çiftçimizin 15 trilyon Türk Lirası olan borcu, 6 trilyon Türk Lirası olarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu, Hükümetimizin bir uygulamasıdır, bir hizmetidir. Borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin 4876 sayılı Kanundan faydalanma süresi, 13 Ekim 2003 tarihi itibariyle sona ermiştir. Daha sonra, bu süreye ilave olarak doksan günlük ek bir ödeme süresi daha verilmiştir. Yine, söz konusu kanundan faydalanmak için belirtilen tarihten önce müracaat eden ve 31 Ekim 2003 tarihinde ödemesi gereken birinci taksitini ödemeyenler için bu süre, 30 Nisan 2003 tarihine kadar uzatılmıştır. Ancak, yine de çiftçilerimizden ek bir uzatma daha yapılması yönünde talepler gelmektedir. Değerli milletvekili arkadaşlarım, üçüncü bir adım da, tarım ürünleri sigortası kanunu çalışmalarıdır. Daha önce bir vesileyle, yine Tarım Bakanımız adına burada ifade ettiğimi hatırlıyorum; diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de çiftçilerimizin maruz kaldığı tabiî afet zararlarının karşılanmasında kullanılacak en etkin araç tarım sigortasıdır. Bu husus, esasen, 58 inci ve 59 uncu hükümet programlarında ve acil eylem planında da yer almıştır. Tarım sigortaları hakkında kanun, en kısa sürede devlet destekli olarak çıkarılacak ve ülkede oluşan bir boşluğun doldurulması sağlanacaktır. Bu konudaki çalışmalar, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının da katkılarıyla, Hazine Müsteşarlığı koordinatörlüğünde sonuçlandırılmıştır. Hazırlanan yasa tasarısı, çok kısa bir sürede Yüce Meclisin önüne getirilecektir. Değerli arkadaşlarım, diğer bir çalışma da, üretici birlikleri yasasıyla ilgili çalışmadır. Üreticilerin pazarlama sorunu halen devam etmektedir. Üreticilerimiz, alınterleriyle ürettikleri ürünlerini değer fiyattan satamamaktadırlar. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca hazırlanan üretici birlikleri yasası taslağı, çiftçilerimizin ürün bazında kuracakları birlikler aracılığıyla ürünlerin pazarlanmasını kolaylaştıracaktır. Bu şekilde, örgütlenerek pazarlık güçleri artacak olan üzüm üreticilerimizin pazarlama sorunları büyük ölçüde çözülmüş olacaktır. Söz konusu yasa tasarısının en kısa sürede Meclis gündemine getirilmesi için çalışmalar son aşamaya gelmiştir; huzurunuzda ifade etmek istiyorum. Çiftçilerimize düşük faizli tarımsal kredi kullandırılması da, beşinci bir hizmet olarak huzurunuzda ifade edeceğim hizmettir. 25 Şubat 2004 tarih ve 25384 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde, çiftçilerimize düşük faizli kredi kullanma imkânı sağlanmıştır. Söz konusu kararnameyle, çiftçilerimiz, organik tarım, sertifikalı tohumluk kullanımı, kontrollü örtüaltı tarım uygulamaları, sözleşmeli üretim, damızlık süt sığırı yetiştiriciliği ve su ürünleri yetiştiriciliği konularında düşük faizli kredi kullanabileceklerdir. Bu karar kapsamında, çiftçilerimize, 1 katrilyonun üzerinde, düşük faizli işletme kredisi ve selektif kredi kullandırılacaktır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yöreye yönelik olarak yapılan diğer çalışmalardan da kısaca bahsetmek istiyorum. Arazi dağıtımı ve toplulaştırma çalışmaları: Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce, Şanlıurfa İlimizde, bugüne kadar, 95 köydeki yaklaşık 3 800 çiftçi ailesine 26 000 hektar arazi dağıtımı yapılmıştır. Önümüzdeki yıllarda, 26 000 hektar arazinin dağıtımı planlanmıştır. Ayrıca, ilde, 213 köyde toplam 14 000 hektar arazinin toplulaştırma çalışmaları tamamlanmıştır, 8 500 hektar arazinin ise toplulaştırma çalışmaları devam etmektedir. Değerli arkadaşlarım, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yapılan çalışmalardan da kısaca bahsetmek istiyorum. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2003 yılı itibariyle, 3 500 hektarı gölet, 3 400 hektarı yerüstü sulaması, 15 000 hektarı yeraltı sulaması olmak üzere, toplam 22 000 hektarlık sahayı sulu tarıma açmıştır. Ayrıca, 15 000 hektarlık tarım alanında tarımsal altyapı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tarım İl Müdürlüğü ve Bakanlığa bağlı olarak yörede faaliyet gösteren araştırma kuruluşlarınca, çiftçilerimize, tarım teknikleri konusunda eğitim ve yayım çalışmaları da yapılmaktadır. Bunu da, ayrıca, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının bir hizmeti olarak takdim ediyorum. Değerli arkadaşlarım, son olarak, şu cümlelerle sizleri yeniden selamlamak istiyorum: Şanlıurfa İlimiz, biraz önce ifade ettiğim gibi, zengin toprak ve su kaynaklarıyla ülkemizin önemli bir tarım merkezidir. GAP'ın sulama hedeflerine ulaşıldığında meydana gelecek ürün artışı, çiftçilerimizin gelir seviyesini yükseltecek, buna bağlı olarak da tarımsal sanayi ve hizmet sektöründe büyük bir değişim yaşanacaktır. Bu bağlamda, çiftçilerimizin bilinçsiz su ve aşırı girdi kullanımı alışkanlıklarının önlenmesi, bu değişimin sürdürülebilir bir nitelik kazanmasında da etkili olacaktır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, GAP İdaresi Başkanlığıyla işbirliği yaparak, altyapı çalışmalarının hızlandırılması, çiftçilerimizin sulama teknikleri konusunda eğitilmesi, elde edilen ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması konularındaki faaliyetlerine yoğunluk kazandırmıştır. Bu faaliyetlerin de, üreticilerimizin bugün karşılaştığı sorunların uzun vadeli çözümlere kavuşturulması bakımından müspet sonuçlar doğuracağı kuşkusuzdur. Bu bilgilerimizi, bu çalışmalarımızı Muhterem Genel Kurulun bilgilerine arz ettim. Hepinizi, yeniden, saygıyla selamlıyorum efendim. (Alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, İstanbul). “Şanlıurfa ilinin tarım ve tarımdaki enerji sorunlarıyla ilgili”. TBMM Genel Kurulu, 84. Birleşim tutanağı, 5 Mayıs 2004. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-22-2004-05-05-sanliurfa-ilinin-tarim-ve-tarimdaki-enerji-sorunlariyla-ilgili (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.