# Türkiye bilimsel ve teknik araştırma kurumu kurulması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.877) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 22. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, İstanbul) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim - **Tarih:** 3 Mayıs 2005 - **Gündem:** TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU KURULMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.877) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-22-2005-05-03-turkiye-bilimsel-ve-teknik-arastirma-kurumu-kurulmasi-hakkinda-kanunda-3 > Mehmet Ali Şahin (AK Parti), 3 Mayıs 2005 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU KURULMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ (S.S.877)); konuşma 922 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (İstanbul) - Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinize saygılar sunuyorum. Bir iki konuyu siz değerli milletvekili arkadaşlarımla paylaşmak için huzurunuzdayım. Sayın Gazalcı biraz önce "dünya görüşünüz bu bilim eserleriyle uyuşmuyor, o nedenle bu bilim eserlerine kendi dünya görüşünüz istikametinde yön vermek için böyle bir yasa tasarısını hazırlayıp önümüze getirdiniz" dediler ve ayrıca "kendi yandaşlarınıza proje vermek için ar-ge çalışmalarına yüzde 276 gibi bir artış sağladınız" anlamına gelen değerlendirmeler yaptılar. O nedenle, bu konularla ilgili kısa bir açıklama yapmak için huzurunuzdayım. Önce, TÜBİTAK, ar-ge çalışmaları için, projelere destek için nasıl bir yöntem takip ediyor? Hangi projeye destek vereceğini başbakana mı soruyor, hükümete mi soruyor, ilgili bakanlıklara mı soruyor? Bu sorunun cevabını, TÜBİTAK'ın internet sitesine girdiğinizde görmek mümkündür. Bakın, şu elimdeki liste 800 öğretim üyesinin listesidir; Türkiye'deki muhtelif üniversitelerimizdeki öğretim üyeleridir; profesörlerdir. Bunlar, 2004 yılı temmuz, ağustos ve aralık dönemi araştırma proje önerilerini değerlendiren hakemlerdir; panelistler listesi; 800 kişi... İşte, Abant İzzet Baysal, Adnan Menderes, Akdeniz Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi; devam ediyor alfabetik sıraya göre; tüm üniversitelerimizden 800 bilim adamı... Bu projeleri, bu bilim adamları değerlendiriyor; desteklenmesine veya desteklenmemesine bu bilim adamları karar veriyor; yani, bir siyasî iradenin, bir başbakanın, bir hükümetin, herhangi bir projeye "destek verin" diye talimat vermesi, böyle bir sonuç alınması mümkün değildir. Bunu, Sayın Gazalcı gayet iyi bilir ve bilim dünyasından, üniversitelerden gelmiş Cumhuriyet Halk Partili milletvekili arkadaşlarımız da gayet iyi bilirler; ama, bunu bildikleri halde "efendim, siz, kendi yandaşlarınıza proje desteği vermek için bunu yapıyorsunuz..." Böyle bir şey mümkün değil. İsteseniz dahi böyle bir şeyi yapmanız mümkün değildir. Bakın ne yapmışız biz; 2004 yılı... Şimdi, şöyle 2000 yılından itibaren bakıyorum; kaç tane projeye hangi üniversitede destek verilmiş bir bakıyorum; mesela, Abant İzzet Baysal -alfabetik sırayla, ilk sırada o var- 2001 yılında 3 projesine destek verilmiş, 2002'de 3, 2003'te 3, 2004'te 15 projesine destek verilmiş. Afyon Kocatepe 2 ve 3; 2004 yılında 12 projesine destek verilmiş. Şurada görebiliyorsunuz, istatistikî rakamlar... MUSA UZUNKAYA (Samsun) - CHP'lilere göster... DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (Devamla) - Şu büyük rakamlar, işte, 2004 yılında projelere verilen desteği gösterir. Yani, dört beş yıllık, toplasanız, projeyi, 2004 yılında verilen projeye yetişmiyor bunlar. Demek ki, bizim niyetimiz, Hükümet olarak niyetimiz -biraz önce oturduğum yerden de ifade etmiştim. Bilimsel ve teknolojik alanda, Türkiye, bulunması gereken yerde değildir... Şu ana kadar TÜBİTAK'ta görev yapmış olan saygıdeğer bilim insanları, kuşkusuz ki, önemli hizmetler yaptılar; ama, biz bunları yeterli görmüyoruz. Niye yeterli görmüyoruz; dünyayla aramızdaki mesafeye bakıyoruz, uçurum var. Bizim yetişmemiz lazım, onlar yürürken bizim koşmamız lazım. Diğer ülkeler, bilim insanları, kurumları, bilim kurulları yürürken, koşacak bir TÜBİTAK'a ihtiyaç var. Bizim amacımız, koşacak ve önümüzdeki ülkeleri bu alanda yakalayacak olan bir performans istiyoruz. Bunun için bütçemizden daha fazla ödeneği ar-ge çalışmaları için ayırdık; işte, fark görülüyor. Hedefimiz ne -gayri safî millî hâsılamızın, şu anda, yüzde 0,66'sı Türkiye'de ar-ge çalışmaları için ayrılabiliyor; ama, diğer ülkelerde, bu, yüzde 3,5-yüzde 4'tür- hedefimiz, 2010 yılında yüzde 2'leri yakalamaktır; ama, bu performansı yakalayacak olan, bu hedeflere gerçekten inanmış bir heyetin, bir bilim kurulunun mutlaka görev başında bulunmasında yarar var. Biz, bu insanları -demin de ifade ettim- parti teşkilatlarımızdan seçmiyoruz. "Efendim, siyasallaştırıyorsunuz..." Şimdi, TÜBA'da görev yapan 117 öğretim üyesi bizim Partimizin üyeleri mi allahaşkına?! Onların arasından seçeceğiz. Bilim kurullarında görev yapan öğretim üyeleri herhangi bir siyasî partinin üyesi mi; hayır. Bunlar, bilim insanlarıdır; bilim ve teknolojiye hizmet ediyorlar, bundan sonra da edeceklerdir; ama, bizim, siyasî iktidar olarak Türkiye'yi getirmeyi düşündüğümüz bir hedefimiz var; bu hedefe götürecek olan insanların tespitinde de, kuşkusuz ki, siyasî irade olarak başbakanın da, müsaade edin de, seçerken bir tercih hakkı olsun. Bakın değerli arkadaşlar, dünyanın diğer ülkelerinde bu tür kurumlarla ilgili nasıl bir seçim yapıldığına dair istatistikî rakam var önümde. Amerika Birleşik Devletlerinin en önemli bilim ve teknoloji kuruluşu olan Ulusal Bilim Vakfının idare heyeti olan Ulusal Bilim Kuruluşunun tüm üyelerini, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı atamaktadır. İngiltere'de Bilim ve Teknoloji Ofisi, bir kamu kuruluşu olup, doğrudan başbakan tarafından atanan 5 bilimsel danışman tarafından yönetilmektedir. HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Şahin, vakıf başka enstitü başka! DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI MEHMET ALİ ŞAHİN (Devamla) - Yine, bu yapıdan bağımsız olarak işleyen farklı alanlardaki araştırma konseyini yöneten araştırma konseyleri genel müdürü de Ticaret ve Sanayi Bakanı tarafından atanmaktadır. Hollanda'da Bilim ve Teknoloji Politika Danışma Kurulu, hükümete istişare görevi yapmakta olup, üyeleri tamamen hükümet tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla, demokratik ülkelerde, o ülkeyi ileriye götürecek olan, halkın bununla görevlendirdiği siyasî hükümetlerdir. Bunlar da, tabiî, bu hedefi yakalayacak vizyonda insanların bu heyetlerin içerisinde gelmesi için gayret etmek durumundadırlar; çünkü, Türkiye veya herhangi bir ülke geri kaldığı takdirde, hedeflerini yakalayamadığı takdirde bunun sorumlusu o hükümetler olur, o siyasî irade olur. Bizim hedefimiz, Türkiye'nin bir an önce bu konudaki açığını kapatmasıdır; yoksa, başka bir niyetimizin olması mümkün değildir. Biz, TÜBİTAK gibi böylesine bir kurulu, siyasî iradenin veya Sayın Başbakanın emrine falan veriyor değiliz; bilimin emrinde, halkın emrinde çalışacak olan bir heyettir, bu zamana kadar da böyle çalışmıştır, bundan sonra da bu heyet bu şekilde çalışacaktır. Biraz önce de ifade ettim. Sayın Başkanla birlikte 15 kişi oluyor TÜBİTAK Bilim Kurulu; bunun 7'sinin Sayın Başbakan tarafından, yine bu bilim kurulları içerisinden seçildiğini ifade etmiştim; 8'i başbakanın dışında heyetler tarafından seçiliyor, yine başbakanca atanıyor. Şu anda, tamamı başbakan tarafından atanıyor. Dolayısıyla, şu getirilen sistemi eleştiren arkadaşlarımız, mevcut durumun ne olduğunu da burada gelip söylerlerse -mukayese yapma açısından- hem milletvekili arkadaşlarımız hem de televizyonları başında bizi izleyen vatandaşlarımız doğru bilgilenirler diye düşünüyorum. Böylece, Sayın Gazalcı'nın gündeme getirdiği bir iki konuyla ilgili sizleri bilgilendirme ihtiyacını hissettim. Bu TÜBİTAK yasa teklifinin, yasalaşması halinde, Türk bilim hayatına önemli hizmetler getireceği inancıyla, yeniden, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, İstanbul). “Türkiye bilimsel ve teknik araştırma kurumu kurulması hakkında kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi (s.s.877)”. TBMM Genel Kurulu, 93. Birleşim tutanağı, 3 Mayıs 2005. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-22-2005-05-03-turkiye-bilimsel-ve-teknik-arastirma-kurumu-kurulmasi-hakkinda-kanunda-3 (erişim: 1 Kasım 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.