# Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında (s.s.101) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, Antalya) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim - **Tarih:** 6 Şubat 2008 - **Gündem:** TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.101) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-23-2008-02-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinde-degisiklik-yapilmas-3 > Mehmet Ali Şahin (AK Parti), 6 Şubat 2008 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASININ BAZI MADDELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA (S.S.101)); konuşma 577 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Sayın Başkanım, çok teşekkür ederim. Önce Sayın Kaptan’ın sorusundan başlamak istiyorum. Benim geçmişteki bir değerlendirmeme atıfta bulunarak onunla ilgili benden bir açıklama talep ettiler. Evet, geçmişte bir değerlendirme yapmıştım baş örtüsüyle ilgili, söylediğim aynen şudur: Türkiye’de halkımızın yüzde 80’e yakını üniversitelerimizde kılık kıyafetle ilgili bir sorun yaşandığını ve bu sorunun çözümünü istediğini biliyorum; ancak, kamuoyu anketlerinde, öncelikle, siyasi iktidarlar, halkın var olan sorunlarından hangisine başlamalıdır, öncelik hangisidir diye sorulduğunda, işsizlik, ekonomik sorunlar, diğer sorunlar ve kılık kıyafetle ilgili yaşanan sorunların çözümünü daha alt sıralarda, yüzde 3, yüzde 4 gibi öncelik verildiğini ifade ettim anketlere dayanarak, söylediğim budur. Yoksa, halkımızın yüzde 80’e yakınının, bu sorunu çözmek için yöneticilerin harekete geçmesini istediğinin anketlerde ortaya çıkması bakımından değerlendirmem bu şekildedir. Yoksa, bu, halkımızın yüzde 1,5’uğunun, yüzde 2’sinin sorunu değildir anlamına bir değerlendirme yapmadım. Arkadaşımızın sorusu üzerine bu açıklamayı burada yapma ihtiyacını duydum. Şimdi, değerli arkadaşlar, Sayın Köse, demin, Kılıçdaroğlu’nun kürsüde söylemiş olduğu bir cümleyi soru hâline getirdiler. Şöyle demişti Sayın Kılıçdaroğlu: “Dünyanın hiçbir ülkesinde din referans alınarak düzenleme yapılmaz.” KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Anayasa düzenlemesi yapılamaz. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – “Anayasal düzenleme yapılmaz” dediler. Şimdi, değerli arkadaşlar, bu Anayasa değişikliği teklifi, herhangi bir dinin bir kuralının devlet kuralı hâline gelmesini öneren bir teklif değil ki. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Aynen o teklif Sayın Bakanım, aynen o teklif. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Bakın, bir teklifin, bir önerinin, bir eylemin laikliğe aykırı olabilmesi için dört tane unsurun bir arada bulunması gerekir. Bir: Mevcut düzeni beğenmeyeceksiniz, kötüdür diyeceksiniz. Kâfi değil. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Var! ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Yerine, herhangi bir dinin kuralının devlet kuralı olmasını önereceksiniz. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Onu da getiriyorsunuz. K. KEMAL ANADOL (İzmir) – İki. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Üç: Önerdiğiniz kural, o dinin iman bütünlüğü içerisinde yer alacak. Dört: Herkes için bağlayıcı olduğunu önereceksiniz. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – O da var. K. KEMAL ANADOL (İzmir) – O yarım var, üçü tamam! ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Şimdi, şu Anayasa değişikliği önerisinde, herhangi bir dinin kuralının devlet kuralı hâline geldiği öneriliyor mu? Sadece yükseköğrenim kurumlarında hiç kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından mahrum edilmemesi öneriliyor. Dolayısıyla, laikliği tarif ederken, laikliği anlatırken, mutlaka, Anayasa’nın 2’nci maddesinde gerekçesi ifade edilen şekilde anlamalıyız. Hiçbir zaman dinsizlik anlamına gelmeyen laiklik, “Herkesin inancında, düşüncesinde, istediği mezhebe inanması ve inandığından dolayı başka insanlardan farklı bir muameleye tabi tutulmamasıdır.” diye tarif edilmektedir. Dolayısıyla, devletin dini olmaz, bireylerin dini olur. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Şimdi siz devletin dini hâline getiriyorsunuz. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Şimdi, üniversiteye giden bir öğrenci devletin memuru değildir. GÜROL ERGİN (Muğla) – Boşuna kendini zorlama Sayın Bakan, olmuyor. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Eğer devlet yetkisini kullanan bir kişiyle ilgili, siz, bir kural getirirseniz ve ona derseniz ki, sen de istediğin kılıkla devlet yetkisini kullanabilirsin, burada laiklikle ilgili bir sorunla karşılaşırız. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Şimdi getiriyorsunuz Sayın Bakan. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Ama belediyeye gidip vergisini, emlak vergisini yatıran vatandaş ne ise, üniversitede harcını yatırarak bilim alan kişi de odur. Ona herhangi bir kural dayatamazsınız, şu kılıkla gelemezsiniz diyemezsiniz. O nedenle, bu düzenleme, üniversitelerde kılık kıyafetle ilgili bir özgürlük imkânı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. O bakımdan, bunun laiklikle bir ilgisi yoktur. Herhangi bir dinî kuralın, devlet kuralı hâline getirilmesi şeklinde bir öneri değildir. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Öneri aynen öyle Sayın Bakan. ADALET BAKANI MEHMET ALİ ŞAHİN (Antalya) – Bir arkadaşımız, Sayın Emek… --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Ali Şahin (AK Parti, Antalya). “Türkiye cumhuriyeti anayasasının bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında (s.s.101)”. TBMM Genel Kurulu, 59. Birleşim tutanağı, 6 Şubat 2008. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-sahin-23-2008-02-06-turkiye-cumhuriyeti-anayasasinin-bazi-maddelerinde-degisiklik-yapilmas-3 (erişim: 29 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.