# 2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443) - **Tür:** Genel Kurul konuşması (TBMM 23. Dönem) - **Konuşmacı:** Mehmet Ali Susam (CHP, İzmir) - **Yer:** TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim - **Tarih:** 21 Aralık 2009 - **Gündem:** 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443) - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-susam-23-2009-12-21-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi > Mehmet Ali Susam (CHP), 21 Aralık 2009 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: 2010 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU TASARISI (S.S.: 442) VE 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESAP KANUNU TASARISI İLE MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ KAPSAMINDAKİ İDARE VE KURUMLARIN 2008 BÜTÇE YILI KESİN HESAP TASARISINA AİT GENEL UYGUNLUK BİLDİRİMİ VE EKİ RAPORLARIN SUNULDUĞUNA DAİR SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI TEZKERESİ İLE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (S.S.:443)); konuşma 754 kelime. ## Konuşma metni (tutanaktan) CHP GRUBU ADINA MEHMET ALİ SUSAM (İzmir) – Teşekkür ederim. Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bütçesiyle ilgili elli dakikaya yakın süredir AKP Grubunun sözcüleri arkadaşlarımızın konuşmalarını dinliyoruz. Bugün bu bütçe görüşülürken aslında bizi izleyen piyasalar, sanayiciler, ticaret âlemi, esnaf-sanatkârlar neler bekliyorlar? Bir krizin içinden geçtik. KEMAL KILIÇDAROĞLU (İstanbul) – Hâlâ devam ediyor. MEHMET ALİ SUSAM (Devamla) – Bu krizde Türkiye hangi dersleri çıkardı? Hangi, bu krizin etkilerinden, sonuçlar elde ettik? Kamu ve özel sektör bu dönemde hangi işleri yapmalıydı yapamadı? İç pazarda talebin artırılması ne durumda? Esnaf-sanatkârın içinde bulunduğu koşullar nasıl iyileştirilebilir? Kamu kaynakları bu bütçede ne kadar artırıldı? Organize sanayi bölgelerinin altyapısına hangi kaynakları aktarıyoruz? Tarımda tarım kooperatifler birliklerinin içine düştüğü finansman sıkıntılarını nasıl aşacağız? Destekleme farklarından oluşan faizleri ne yapacağız? Üreticinin üretimdeki sıkıntısını nasıl çözeceğiz? Bunlarla ilgili sanayideki politikaları nasıl değerlendireceğiz ve üretimle tüketimi paralel olarak nasıl büyüteceğiz? Aynı zamanda, dünyadaki global rekabet ortamında, ulusal sanayiyi rekabetçi noktaya nasıl getirebileceğiz? Bu soruların cevapları için bir tek kelime konuşuldu mu? Veyahut da bu bütçede, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının vizyonunda herhangi bir değerlendirme var mı? Veya Sayın Bakanımız bu konularda hangi değerlendirme, bu kriz döneminin, içinde bulunduğumuz durumun doğru tahlilini yapıp hangi vizyonla yeni bir sanayi stratejisinin ortaya konulacağını ve bu sanayi stratejisiyle bundan sonraki sürecin doğru değerlendirilebileceği konusunda bize umut veya ışık vermiştir? Sayın Bakan, geçen gün, kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye’nin notunu artırmasıyla ilgili olarak “Bakın, kredi derecelendirme kuruluşları bizim notumuzu arttırıyor. İşte, Başbakanın dediği ‘Kriz teğet geçti.’ İşte, biz bunu söylemiştik, biz en az etkilendik.” diyor. Bir Sanayi Bakanı olaya Başbakanın sözünü doğrulatma açısından bakmamalı. Bir Sanayi Bakanı olaya, sanayinin içinde bulunduğu durum nedir ve gerçek nedir, o açıdan bakmalı. Peki, bu not artışına piyasa ne diyor bir de ona bakalım: Piyasa diyor ki bu konuda Sayın Bakanım, piyasa “Kredi derecelendirme şirketlerinin rating notumuzu artırmasına, sadece bankaların ve kamunun kredi borçlarını geri ödemedeki olay olarak bakıyor. Ekonominin geri kalanında iyileşmeye dair bir not yükselmesi yoktur.” diyor. Bunu kim diyor? Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu söylüyor. SANAYİ VE TİCARET BAKANI NİHAT ERGÜN (Kocaeli) – Piyasa mı o? MEHMET ALİ SUSAM (Devamla) – Evet, piyasadır. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Türkiye piyasasının göstergesidir. Peki, Rifat Hisarcıklıoğlu’nun değerlendirmesi doğru değilse dün sizin katıldığınız Birinci Girişimci Kurultayında genç girişimcilere sorulan sorularda, anket sorularında hangi cevaplar çıktı? Soralım, bakalım. Girişimciye soruyorlar: “En büyük engel olarak neyi görüyorsunuz?” Finansmana erişim ve finansmana erişimdeki zorluk, yüzde 23. “TOBB Genç Girişimci Kurulunun en çok hangi alanda faaliyet göstermesini istiyorsunuz?” Genç girişimcilere yönelik kamu desteklerinin artırılması. Kamunun genç girişimciye desteğinin olmadığı, yüzde 40,5. İşte en önemli nokta. Soruyorlar: “2009’da yaşanan ekonomik sıkıntılar küresel ekonomideki krizden mi kaynaklandı?” “Evet, küresel kriz tek nedendir.” diyen yüzde 27, “Hayır, Türkiye’deki ekonomik problemler krizi derinleştirmiştir.” yüzde 73. Sayın Bakanım, işte piyasa bu. Dün bin tane genç girişimci geldi. Bu genç girişimcilerin anketlerinde bir siyasi mülahaza yoktur, piyasanın içinden çıkan insanların değerlendirmesidir. Bu kriz, dünya krizinden daha çok Türkiye'nin kendi krizidir ve bu krizin en ürkütücü boyutunu işsizliğin, bütçe açığının, finansmana erişme zorluğunun ve bürokratik engellerin ötesinde siyasal kutuplaşma olduğunu söylüyor. Bir ülkede siyasal kutuplaşmayı önleyecek kimdir? İktidardır, ülkedeki siyasal iklimi ılımanlaştıracak olan iktidardır. Aynı şekilde, “Bugün, ekonomik krizle mücadelede politikalardan hangisi en etkili olacaktır?” sorusuna verilen cevap: İç tüketimin desteklenmesi, yüzde 34 vergi yükünün azaltılması. Bunlar Hükûmetin sorumluluğu değil midir? İç talebi artırmak yerine, iç talebi daraltan; memura, işçiye, emekliye para vermeyen; Amerika piyasalara harcama çeki verirken 1 kuruş bu insanlara artırım yapmayan; emekliyi 11 liraya, memuru 8 liraya mahkûm eden anlayışlar iç talebi canlandırabilir mi? Peki, “İç pazarda toparlanma gözüküyor mu?” diye soruyorlar. Yüzde 38’i “Kısmen gözüküyor.” diyor, yüzde 51’i “Hayır, gözükmüyor.” diyor, yani yüzde 90’ı piyasada iyileşme olmayacağını söylüyor –bu rakamlar burada- ve ihracatla da ilgili aynı rakamlar… Yüzde 41 “kısmen”, yüzde 48,5 “Hiç gözlenmiyor.” diyor. “2010 yılında şirketlerinizde istihdam artacak mı?” sorusuna da yüzde 84 oranında artmayacağını söylüyorlar. İşte, piyasa bu Sayın Bakanım. Siz, Başbakanın sözünü doğrulamak yerine piyasanın sözüne kulak verip çözüm bulmalısınız. Sayın Bakanım, zamanım kısıtlı olduğu için bir şey daha söyleyeceğim. Bürokratlar bu bütçeyi hazırlarken hiçbir özen göstermemişler. Bu bütçe, kes, yapıştır, kopyala bütçesi. Bakın, bu bütçede, hazırladığınız 2010 bütçe tasarısında, bütçenin hizmet gerekçesi ve hedeflerlinde “Teftiş Kurulu Başkanlığının 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Üst Kuruluşları Kanunu” diyor. Bakanlığınız, 2005 yılında 507 sayılı Yasa değiştirildi, 5362 oldu, dört yıl geçmiş, daha bu Yasa’nın değiştirildiğini bilmiyor. Böyle bir anlayışla hazırlanan bütçede ne hayat olur? (CHP sıralarından “Bravo” sesleri, alkışlar) İkincisi: Trakya’da toplantı yaptınız. Yaptığınız toplantıda -zamanım kısa olduğu için söylemek istiyorum- hipermarket yasasını hazırlayıp hızla şubat, martta getireceğinizi söylemişsiniz. (Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı) --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Ali Susam (CHP, İzmir). “2010 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu tasarısı (s.s.: 442) ve 2008 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu tasarısı ile merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idare ve kurumların 2008 bütçe yılı kesin hesap tasarısına ait genel uygunluk bildirimi ve eki raporların sunulduğuna dair sayıştay başkanlığı tezkeresi ile plan ve bütçe komisyonu raporu (s.s.:443)”. TBMM Genel Kurulu, 38. Birleşim tutanağı, 21 Aralık 2009. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/mehmet-ali-susam-23-2009-12-21-2010-yili-merkezi-yonetim-butce-kanunu-tasarisi-s-s-442-ve-2008-yi (erişim: 28 Ekim 2026). Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.